NAŠA PRIČA: Sever Kosova i dalje bez obećane deponije

Kancelarija EU na Kosovu obustavila je ugovor sa firmom koja je radila na izgradnji regionalne sanitarne deponije “Savina stena” na severu Kosova. Nastavak radova očekuje se narednog meseca, kažu za Kosovo Online u Kancelariji EU na Kosovu.

Podrška unapređenju životnih uslova Srba na Кosovu zasniva se na ulaganjima koja dolaze od zvaničnog Beograda, kosovskih institucija ali i od međunarodnih donatora.

Кao jedna od tačaka briselskog sporazuma za investiranje u četiri opštine na severu Кosova ustanovljen je i poseban Fond za sever koji se puni novcem od carina koje se ubiraju na prelazima Jarinje i Brnjak, ali samo za robu koja ostaje u ove četiri opštine. 

Od kada su uvedene kosovske takse od 100% na robu iz Srbije i Bosne i Hercegovine smanjen je i prihod od naplate carine pa i Fond za sever nema više redovan priliv, kao što je to bilo ranije.

I pored svih ovih ulaganja neki projekti vremenom umesto da postanu funkcionalni i olakšaju život građanima prerastaju u “Skadar na Bojani”. Jedan od takvih projekata je i izgradnja regionalne sanitarne deponije u opštini Zvečan.

Opštine Severna Mitrovica, Zvečan i Leposavić nemaju svoje deponije i otpad koji se sakuplja u ovim opštinama često završava na mestima koja nisu predviđena za njegovo odlaganje.

Projekat koji je, po informacijama koje su dostupne javnosti, trebalo da bude završen novembra 2018. godine, još uvek, i pored više najava lokalnih zvaničnika, nije postao funkcionalan a komunalni otpad se odlaže delom u Južnoj Mitrovici a delom u Zubinom Potoku i na divljim deponijama. 

Otpad se prikuplja i odlaže neretko i na mestima koja bi trebalo da budu ekološka oaza za odmor građana. 

Pritom, po podacima do kojih je došao Kosovo Online, vrednost radova na pomenutom projektu prelazi iznos od pet miliona evra ili skoro tri budžeta opštine Zvečan.

          Kancelarija EU na Kosovu obustavila ugovor sa izvođačem radova   

Projekat životne sredine „Infrastrukturni objekti za skladištenje otpada na Kosovu“ finansiran je od strane EU u iznosu od 5,5 miliona evra. 

“Kao dodatna tehnička podrška za poboljšanje sakupljanja i odnošenja smeća za opštine na severu Kosova ostvarena je uz pomoć EU i GIZ-a sa iznosom od 1.2 miliona evra. Van toga u iznosu od blizu 415,000 evra je obezbeđeno kroz Fond za razvoj, radi eksproprijacije zemljišta i omogućavanja priključivanja na električnu mrežu,”- kažu za Kosovo Online u Kancelariji EU na Kosovu. 

Podsećaju da je lokacija mesta za odlaganje usaglašena od strane četiri opštine na severu što je urađeno na osnovu preporuka i u skladu sa kosovskim zakonima. 

“Tokom prvog kvartala 2019. godine ukazano je na određeni broj tehničkih problema od strane Nadzora, koji nisu tretirani na odgovarajući način od strane izvođača radova. Zbog malog napretka u pogledu radova na izgradnji i nedovoljnih upravljačkih i kapaciteta za planiranje od strane izvođača radova, Kancelarija EU je obustavila ugovor i ostvarila dogovor sa izvođačem radova da se radovi dodele trećoj strani,”- navode iz Kancelarije EU na Kosovu. 

Kako Kosovo Online saznaje u pitanju je bugarska firma “BDH”.  

U Kancelariji EU dodaju da je proces prenošenja ugovora u toku i da se početak sprovođenja radova od strane izvođača radova očekuje u septembru.

             Đokić: Projekat izgradnje deponije u završnoj fazi

Koordinatorka opštine Zvečan za projekte podrške lokalnim samoupravama na severu Kosova prof. Jelena Đokić kaže za Kosovo Online da je projekat izgradnje regionalne sanitarne deponije “Savina stena” u završnoj fazi implementacije. 

Podseća da sa projektom rukovodi Kancelarija EU u Prištini i ističe da je opština Zvečan, kao krajnji korisnik projekta, sa svoje strane, radila na stvaranju uslova za realizaciju projekta. 

U tom pravcu, Đokić navodi, eksproprijaciju zemljišta za izgradnju prilaznog puta od magistralnog puta do lokacije deponije, trafo stanice, priključaka i linija za električnu energiju i vodosnabdevanje kao i svih neophodnih administrativnih i logističkih koraka za nesmetanu izgradnju deponije.

Dok regionalna deponija na severu ne bude realizovana problem zaštite životne sredine u ovom delu Kosova ostaće otvoreno pitanje. 

Jedna od nelegalnih deponija na severu Kosova nalazi se na mestu poznatom kao “pirit” koje je u neposrednoj blizini toka reke Ibar, što dodatno može ugroziti biljni i životinjski svet u donjem toku reke Ibar koji prolazi kroz opštine Leposavić, Raška i Кraljevo.