Svetski dan voda: Stanje reka i jezera na Kosovu katastrofalno

Svetki dan voda bio je povod NVO Forum za razvoj i multietničku saradnju da u saradnji sa Fondacijom za otvoreno društvo i Opštinom Gračanica organizuje debatu “Pravo na bezbednu i čistu vodu”, kako bi se ukazalo na značaj očuvanja ovog prirodnog resursa, prenosi RTK.

Stanje reka i jezera na Kosovu je katastrofalno, istakao je stručnjak iz oblasti zaštite životne sredine Ljubiša Mijačić.

“Hidrosistemi su napregnuti, a sistem napregnutosti se najvise ogleda na ekosisteme, sve manje imamo vodenog živog sveta, čak i zaštićenog, uglavnom imamo invazivne vrste, u rekama nam plivaju kalifornijske pastrmke i neke druge vrste, koje nikada nisu postojale u ovom delu. Od plivajućeg otpada, svake vrste otpada u svim rekama na Kosovu ničega od toga ne nedostaje, nedostaje odgovornosti i očuvanih pejzaža i ambijenata”, kaže Miljačić.

Industrijsko nasleđe, ne samo na Kosovu, već i na Balkanu, kako kaže, predstavlja najveću pretnju po kvalitet vode.

“Na Kosovu je kvalitet vode na zavidno dobrom nivou u drimskom slivu, u gornjem toku reke Ibar, ali veoma nezavidan položaj imaju naseljena mesta područija sa velikom industrializacijom, a to su prevashodno Ibarski sliv na potezu od Gračanice, preko Prištine, Obilića, Glogovca, sve do Vučitrna i Mitrovice. Na tom potezu se nalazi i nekoliko najkritičnijih lokacija koje utiču ne samo na kvalitet vode, već i na kvalitet vazduha. U pitanju su i  čestice i zagađenje koje putem vazduha opet odlazi i u površinske i podzemne vode”, ističe Ljubiša Mijačić.

Jalovina u Gračanici jedan od je najvećih zagađivača na teritoriji ove opštine, ali je kvalitet vode za piće iz jezera Badovac zadovoljavajući, napominju iz ove lokalne samouprave.

“Snabdevanje sa jezera Badovac je odličnog kvaliteta, to smo dobili uveravanja iz Regionalne kompanije vodovoda, jer su ugrađeni najsavremeniji filteri za prečišćavanje vode i pre svakog puštanja u distribuciju to se kontroliše više puta. Što se tiče vodosnabdevanja iz pravca Lipljana to je iz bunara dolazi do primedbe meštana, da je kvalitet lošiji, međutim u razgovoru sa predstavnicima kompanije Regionalnog vodovoda iz pravca Lipljana koji snabdevaju više naselja dobili smo uveravanja i potvrde da je kvalitet vode bez ikakvih primedbi”, istakao je direktor Odeljenja javnih službi u Opštini Gračanica Vladica Trajković.

Zahvaljujući saradnji sa Ministarstvom za zaštitu životne sredene, biće formiran tim koji će raditi na otkrivanju uzroka zagađenosti reke Gračanke.

“Imali smo saradnju sa inspektorima iz Ministarstva za zaštitu životne sredine, kao I sa inspektorima iz Opštine Priština, s obzirom da potencijalni zagađivač dolazi sa  teritorije Ajvalije, koja pripada opštini  Priština, radili smo kontrolu na terenu nismo našli zagađivača, konačan zaključak jeste bio da se formira jedna zajednička grupa koju bi činili reke predstavnici opštine Gračanica, Priština i ministarstva za životnu sredinuda se preko nekog projekta reši problem Gračanke”, kaže inspektor za zaštitu životne sredine u Opštini Gračanica Aleksandra Blanuša.

Snabdevanje meštana Gračanice pijaćom vodom je stabilno, ali su zbog neracionalnog trošenja u letnjem period restrikcije su neminovne.

“Imaće restrikcija sve dok se kao društvo ne osvestimo, svi mi imamo istu kulturu što se tiče upravljanja pijaćom vodom i kao kompanija ćemo morati da vodimo računa. Ne želimo da dođe do restrikcija, kada bi građani vodili računa o potrošnji vode, u suprotnom mi moramo da preduzimamo restriktivne mere”, kaže menadžer osnovne jedinice Vodovoda Prištine u Gračanici Agim Prenići.

Ovi stručnjaci su naglasili da se protive i izgradnji malih hidroelektrana jer to doprinosi uništavanju čitavog eko sistema.