Kosovski pravni institut tužio Ministarstvo finansija zbog uredbe o mandatima rukovodilaca Poreske administracije

Kosovski pravni institut (IKL), koji zastupa izvršni direktor Ehat Miftaraj, podneo je Vrhovnom sudu tužbu protiv Ministarstva finansija, tražeći da se kao nezakonit ukine stav 2 člana 50 Uredbe o uređivanju radnog odnosa službenika Poreske administracije Kosova (TAK).

Sporna odredba predviđa da se postojeći akti o imenovanju rukovodilaca koji su zaključeni na neodređeno vreme automatski pretvaraju u imenovanja sa mandatom od četiri godine, uz mogućnost produženja za još četiri godine, prenosi Zakletva za pravdu.

U IKL-u smatraju da Ministarstvo finansija za takvu promenu nije imalo zakonsko ovlašćenje i da je time zaobiđena odluka Ustavnog suda.

Skupština Kosova je 14. decembra 2023. godine usvojila Zakon o administriranju poreskih procedura, kojim je predviđen četvorogodišnji mandat rukovodećih funkcija u Poreskoj administraciji Kosova (TAK) nakon sprovedenih procedura imenovanja.

Nakon što su se rukovodeći službenici TAK sa imenovanjima na neodređeno vreme obratili Ombudsmanu, Ustavni sud je u presudi objavljenoj 8. maja 2025. godine utvrdio da odredbe kojima je predviđeno okončanje njihovih mandata nisu u skladu sa Ustavom i Evropskom konvencijom o ljudskim pravima i proglasio ih nevažećim.

IKL u tužbi posebno ukazuje na deo presude u kojem je Ustavni sud naveo da se četvorogodišnji mandat odnosi na zaposlene koji budu imenovani ili izabrani na rukovodeće funkcije nakon stupanja zakona na snagu.

„Uredba radi suprotno: nameće isti mandat licima koja su prethodno imenovana aktima o imenovanju na neodređeno vreme“, navodi IKL.

Institut tvrdi i da sporna odredba ima retroaktivno dejstvo, jer je potpisana 27. aprila i objavljena 13. maja 2026. godine, dok se četvorogodišnji mandat računa od stupanja zakona na snagu, odnosno još od 27. januara 2024. godine.

„Na dan kada se službenici obaveštavaju o Uredbi, smatra se da su već prošle više od dve godine novostvorenog mandata. Dakle, nije reč o predvidivom četvorogodišnjem prelaznom periodu, već o retroaktivnom skraćivanju tog perioda, bez zakonskog ovlašćenja“, navodi IKL.

Institut navodi da ni Zakon o radu ni Zakon o Vladi, na koje se Uredba poziva, ne daju posebno ovlašćenje za pretvaranje postojećih imenovanja rukovodilaca TAK na neodređeno vreme u vremenski ograničene mandate.

Na osnovu svega navedenog, IKL smatra da je stavom 2 člana 50 Uredbe bez pravnog osnova uvedena odredba kojom se postojeća imenovanja na neodređeno vreme pretvaraju u vremenski ograničene mandate, uvodi retroaktivno dejstvo i narušava pravna sigurnost.