Prenkaj: Statut ZSO što pre poslati Ustavnom sudu

Diplomata Aljbert Prenkaj ističe da je Zajednica srpskih opština obaveza Kosova još od Ahtisarijevog dokumenta i da statut treba što pre poslati Ustavnom sudu, te da očišćen od neustavnih elemenata mora postati funkcionalni zakon.

Prenkaj je naglasio da je sporazum iz 2023. godine, postignut između kosovskog premijera Aljbina Kurtija i predsednika Srbije Aleksandra Vučića, izneo na površinu Zajednicu srpskih opština, dajući joj kapacitet „samoupravljanja“, koncentrisanu autonomiju, u poređenju sa onim što je formulisano u Ahtisarijevom dokumentu, a to je decentralizovana (administrativna) autonomija za opštine sa srpskom većinom.

Prenkaj je na Fejsbuku naveo da je Zajednica opština sa srpskom većinom obaveza Kosovo još od Ahtisarijevog dokumenta, a da je u to vreme javnosti rečeno da to telo nije treći (srednji) nivo vlasti.

On ukazuje da su pregovori kojim je posredovala EU rezultirali sporazumima koji su unapredili Kosovo na međunarodnoj sceni u regionalnim inicijativama kao ravnopravnog učesnika sa drugim zemljama u regionu, podsećajući da je Kosovo potpisalo Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju kao ugovorni odnos između EU i Kosova.

„Nedavni sporazum iz 2023. godine između kosovskog premijera Kurtija i predsednika Srbije Vučića izneo je na površinu Zajednicu opština sa srpskom većinom, dajući joj kapacitet „samoupravljanja“, koncentrisanu autonomiju, u poređenju sa onim što je formulisano u Ahtisarijevom dokumentu, a to je decentralizovana (administrativna) autonomija za opštine sa srpskom većinom“, naveo je Prenkaj.

On ističe da je od sporazuma iz 2015. godine između tadašnjeg premijera Ise Mustafe i predsednika Srbije Aleksandra Vučića, uz posredovanje predstavnice EU Federike Mogerini dogovoreno da će statut ZSO biti poslat Ustavnom sudu Kosova.

„Osnivanje Zajednice opština sa srpskom većinom je državna i međunarodna obaveza, jer je predmet sporazuma dve zemlje“, naveo je Prenkaj.

On tvrdi da je odlazeći ambasador EU Aivo Orav u pravu u svojoj izjavi da će se ovo udruženje opština sa većinom srpskog stanovništva uspostaviti pre ili kasnije, ali je, dodaje, zanimljivo da je „izneto da Sud nema nikakve veze sa ovim pitanjem, konkretno nema nadležnost da ga procenjuje“ i „Ustavni sud je takođe rekao da zapravo nemaju šta da rade jer nemaju ovlašćenja da ga procenjuju“.

„Kašnjenja u sprovođenju državnih i međunarodnih obaveza govore o nedostatku ozbiljnosti i institucionalne odgovornosti i na Kosovu i u Srbiji. Dok je Srbija zainteresovana za produženje dijaloga do drugog povoljnog zamaha koji bi uključio i Rusiju, kosovska strana iznosi neubedljive razloge koji se ocenjuju kao više izborni materijal nego institucionalno/državno ponašanje i odgovornost“, naveo je on.

Prenkaj naglašava da „diplomatija strpljenja“ može u nekom trenutku tražiti rešenje za sprovođenje sporazuma o ZSO, što uvek mora „biti sprovedeno u saradnji sa srpskom zajednicom i u okviru dijaloga“.

„Pre nekoliko dana, premijer Kurti je stavljen u neku vrstu `diplomatskog karantina` time što je primoran da prihvati dokumenta koja izdaju paralelne institucije, a za koja je dogovoreno da budu ukinuta sporazumom iz 2013. godine. Ovaj `tehnički` propust, koji se čita kao politički korak, oživljava zvanični Brisel, konkretno gospođu Kalas i gospodina Sorensena, izjavom o obnavljanju dijaloga na visokom nivou. Da se dijalog izvede iz `kliničke smrti` kako bi se obnovilo prisustvo EU u regionu, što bi amortizovalo diskurs koji je ciljao na rešenja kinetičkim akcijama“, naveo je Prenkaj.

On je upitao koji bi bio drugi način da se uspostavi ZSO, a da to nije slanje Ustavnom sudu, Vladi i da ne bude ratifikovana od strane Skupštine Kosova?

Prenkaj ističe da osnivanje ZSO sa elementima koji prevazilaze ustavni i zakonski okvir, stvara potpuno novu situaciju koja bi, kako ističe, mogla dodatno da pogorša odnose Kosova i Srbije.

„Gospodine Orav, gospodine Sorensen, gospođo Kalas, Statut Zajednice opština sa srpskom većinom treba što pre poslati Ustavnom sudu Republike Kosovo. Jasno je da premijer Kurti treba da ga pošalje Ustavnom sudu i kao takav, očišćen od neustavnih elemenata, treba da postane funkcionalan zakon na Kosovu“, zaključio je Prenkaj.