Šunter: Budućnost Bondstila zavisi od američkih strateških prioriteta, ne od situacije na Kosovu

Stručnjak za bezbednost Daniel Šunter smatra da je veliko pitanje šta će se sa Bondstilom dešavati u narednim mesecima i godinama, i to prvenstveno dovodi u vezu sa pitanjem budućnosti američkog vojnog prisustva u Evropi.

„U ovom trenutku Kongres zvanično vodi bazu Bondstil kao mesto kontinuiranog vojnog prisustva Sjedinjenih Američkih Država, što znači da je Pentagon tamo prisutan više od 15 godina. Američko Ministarstvo odbrane najavilo je u leto ove godine reviziju koja će trajati šest meseci, nakon koje bi trebalo da bude utvrđeno koje su baze i vojni kapaciteti potrebni Evropi u narednom periodu, u skladu sa novim strateškim prioritetima Sjedinjenih Američkih Država. Dakle, nije reč o improvizaciji“, kaže Šunter za Kosovo onlajn.

On dodaje da je sve utemeljeno na Strategiji nacionalne odbrane Sjedinjenih Američkih Država iz 2026. godine, u kojoj se navodi da je prvi prioritet SAD odbrana sopstvene teritorije i interesa na zapadnoj hemisferi, a zatim odvraćanje Kine u indo-pacifičkom regionu.

Podseća i na koncept Nato 3.0, koji, kako ističe, ne podrazumeva američko povlačenje iz Evrope, ali od evropskih saveznika zahteva da u mnogo većoj meri obezbede sopstvene vojne kapacitete na teritoriji starog kontinenta.

„To su neki od parametara koji će uticati na američku procenu budućeg rasporeda snaga i načina njihovog angažovanja. Ono što je novo u vezi sa bazom Bondstil jeste to što, prvi put od 2014. godine, novu rotaciju američkih snaga čine pripadnici aktivnog sastava vojske, a ne Nacionalne garde. Razlog za to zapravo nema nikakve veze sa situacijom na Kosovu, već sa promenom načina funkcionisanja američke vojske u Evropi. Sada se za popunjavanje misija koriste isključivo resursi koji su već prisutni na tlu starog kontinenta“, ističe naš sagovornik.

Šunter navodi da, u skladu s tim, novu rotaciju američkih snaga na Kosovu čine pripadnici Drugog konjičkog puka i elementi Prve pešadijske divizije.

„Reč je o kopnenim jedinicama, odnosno o elementima za komandovanje i podršku, kao i o helikopterskoj komponenti. To je ključna razlika, ali ona ima više veze sa onim što se dešava u čitavoj Evropi u okviru koncepta Nato 3.0“, kaže on.

Šunter smatra da je važno razumeti čemu Bondstil zapravo služi.

„S jedne strane, to jeste garnizon američke vojske koji je sastavni deo misije Kfora. S druge strane, u Bondstilu se nalazi i jedinica pod nazivom „Area Support Group Balkans“, čiji je zadatak da pruža administrativnu, logističku i tehničku podršku američkim snagama koje se nalaze ne samo na Kosovu već i u Bosni i Hercegovini i Crnoj Gori. Ta jedinica, dakle, ima širi regionalni značaj, iako je težište njenog angažovanja na aktivnostima u okviru misije Kfora. Bondstil u tom smislu ima dvojnu ulogu. Njegova buduća funkcija mora se posmatrati u okviru širih američkih dokumenata i planova“, objašnjava Šunter.

Naš sagovornik naglašava da u ovom trenutku nema preciznih podataka o tome šta Pentagon planira.

„To će se videti nakon završetka revizije, odnosno objavljivanja dokumenta koji će sadržati analizu budućeg izgleda američkog vojnog prisustva. Možda je zanimljivo napraviti poređenje sa drugim delovima Evrope, na primer sa Poljskom. Poljska se nalazi na istočnom krilu Natoa i blizak je vojni saveznik Sjedinjenih Američkih Država. Kupila je značajnu američku vojnu opremu, a kroz mehanizme strateškog dijaloga jača bezbednosnu saradnju sa SAD, uključujući razgovore o budućim planovima“, kaže Šunter.

Šunter na kraju navodi da je jedan od poljskih planova i uspostavljanje stalnog američkog vojnog prisustva u toj zemlji, prvenstveno kroz projekat koji se naziva „Fort Tramp“, odnosno kroz planove za trajno prisustvo američkih snaga.

„Poljska u te svrhe koristi mehanizme strateškog dijaloga, dok u Prištini, s druge strane, ne postoji politička atmosfera koja bi mogla da se uporedi sa onom koja trenutno vlada u Poljskoj. Zato može delovati pomalo neobično ako pokušavate da američko vojno prisustvo pretvorite u neku vrstu bilateralnog aranžmana, a pritom niste uspostavili nivo strateškog dijaloga kakav postoji između Poljske i Sjedinjenih Američkih Država“, zaključuje Šunter.