Srbija i svet slave Dan primirja u Prvom svetskom ratu

Srbija i svet danas obeležavaju Dan primirja u Prvom svetskom ratu, u znak sećanja na 11. novembar 1918. godine kada su sile Antante potpisale primirje sa Nemačkom i okončale Veliki rat, tokom kojeg je ubijeno više od 17 miliona ljudi, dok je 20 miliona ranjeno, a zemlje direktne učesnice rata pretrpele ogromna razaranja.

Na današnji dan 1918. godine u specijalnom vagonu maršala Ferdinandra Foša, u blizini francuskog grada Kompijena, potpisano je primirje između centralnih sila i sila Antante.

Primirje je bilo na snazi sve do zaključivanja konačnog mirovnog sporazuma u Versaju, 28. juna 1919. godine.

Primirje je na zapadnom frontu značilo prekid vatre, povlačenje nemačkih trupa, razmenu zarobljenika, kao i sporazum o ratnoj odšteti i uništavanje nemačkih ratnih brodova i podmornica. Srpska vojska je učestvovala na južnom frontu, gde je postigla najveći prodor koji je jedna od sila saveznica postigla - proboj Solunskog fronta.

Srbija je u Prvom svetskom ratu izgubila 1,24 miliona ljudi, odnosno 28 odsto celokupnog stanovništva po popisu iz 1914. godine.

Bila je i prva napadnuta zemlja u tom ratu i ostvarila je prve pobede na Ceru i Kolubari. Poslednja je završila ratne operacije i procentualno je najveći stradalnik Prvog svetskog rata.

Simbol praznika je Natalijina ramonda - cvet feniks, jer i kada se potpuno osuši - može ponovo da oživi posle kiše ili malo zalivanja. Ime je dobila po kraljici Nataliji.

U pitanju je ugrožena vrsta koja raste na istoku Srbije i planini Nidže na najvišem vrhu Kajmakčalana na kojoj je srpska vojska, pod komandom vojvode Živojina Mišića vodila žestoke borbe tokom stvaranja preduslova za proboj Solunskog fronta.

Upravo zbog svoje neobične osobine da oživi i nakon potpunog sušenja cvet predstavlja simbol izdržljivosti srpske vojske u Prvom svetskom ratu, ali i simbol stradanja srpskog naroda koji je uspeo posle toga ponovo da obnovi svoju državu.

Amblem Dana primirja u Srbiji čine motiv cveta Natalijine ramonde i motiv trake Albanske spomenice.

U Srbiji, zemlji koja je u Prvom svetskom ratu izgubila skoro trećinu stanovništva, ovaj dan se slavi kao nacionalni praznik od 2012. godine, dok Sjedinjene Američke Države obeležavaju 11. novembar kao „Dan veterana“ u čast svih vojnih veterana. U Velikoj Britaniji, Kanadi, Australiji i Francuskoj danas je dan sećanja na veterane iz Prvog, ali i Drugog svetskog rata.

U Velikoj Britaniji i zemljama Komonvelta poklanjaju mu posebnu pažnju.

Tako u Velikoj Britaniji u periodu pred ovaj dan, gotovo celokupno stanovništvo, a posebno državni zvaničnici, službenici, medijski radnici i druge kategorije građanstva na reverima nose stilizovani cvet bulke.

Crveno-crni cvet divljeg maka koji je, prema poeziji i predanju, prvi posle rata nikao na poljima Flandrije na kojima su stradali milioni vojnika, deli se i stranim učesnicima komemoracija na vojnim grobljima.

U Rusiji se na sličan način obeležava Dan pobede u Drugom svetskom ratu kada volonteri, po pravilu mladi, dele na ulicama gradova narandžasto-crne trake, georgijevsku lentu (u bojama sa Ordena Svetog Đorđa).