Formimi i Xhandarmërisë së Kosovës: Mundësi reale apo truk parazgjedhor i Kurtit?

Njoftimet e fundit nga "korridoret e sigurisë" të Prishtinës se Policia e Kosovës mund të marrë një komponent të ri - Xhandarmërinë, hapën pyetjen se çfarë do të thotë një njësi e tillë në rrethanat aktuale, shumë komplekse. Duke pasur parasysh se aksionet e shumta në katër komuna në veri, duke përfshirë edhe inkursionet e fundit në institucionet serbe, zhvillohen me praninë e "gypave të gjatë", mesazhi për formimin eventual të një njësie të re ka efektin e kundërt: më shumë polici - më pak siguri për serbët në Kosovë.

Shkruan: Dragana Saviq

Eksperti i sigurisë, Drizan Shala, tha se Policia e Kosovës është duke përgatitur një komponent të ri të quajtur Xhandarmëria e Kosovës, duke shtuar se Kosova duhet të shmangë pengesat ligjore dhe politike për aktivitetet në veri “në rast të ndonjë cenimi të mundshëm të integritetit territorial” të Kosovës.

Sipas tij, njësia e re duhet të ketë të paktën 2000 anëtarë.

Ende nuk ka konfirmime zyrtare se do të formohet, dhe nëse kjo ndodh - xhandarmëria e Kosovës me siguri do të ndikojë në situatën në veri të Kosovës.

Por ndërsa analistët nga Prishtina e shohin këtë ndikim si pozitiv në aspektin e sigurisë, për ekspertët nga Beogradi kjo mund të jetë gjithashtu një përpjekje e re për të frikësuar komunitetin serb.

Hulumtuesi i studimeve të sigurisë, Nikolla Vujinoviq, thotë për Kosovo online se formimi eventual i Xhandarmërisë në kuadër të Policisë së Kosovës do të kishte për qëllim para së gjithash dërgimin e një mesazhi politik dhe se realizimi i një nisme të tillë do t'u shkonte për shtat “përkrahsve të Kosovës”.

Ai thekson se në eksperiencën europiane është e zakonshme që xhandarmëria të jetë pjesë e Ministrisë së Brendshme, ndaj dhe emri i saj në bisedë është “ushtria e brendshme”. Ai shton se është një njësi që ka kapacitete ushtarake, por që merret me punë policore, kështu që këtë nismë e shikon në disa mënyra, varësisht se kujt i drejtohet.

“Një është komuniteti shqiptar. Qëllimi i asaj iniciative është të tregojë se si qeveria e Albin Kurtit mendon për sigurinë dhe integritetin territorial. E dyta janë serbët, komuniteti serb, ndaj të cilit vazhdon njëfarë tiranie dhe përpjekje për ti frikësuar. Dhe e treta është bashkësia ndërkombëtare, sepse forcimi i FSK është në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare”, thotë Vujinoviq.

Ai rikujton se Rezoluta 1244 nuk lejon ekzistimin e forcave të armatosura, përkatësisht të ushtrisë së Kosovës.

"Kështu, unë e shoh këtë si një përpjekje të ndërmjetme për të krijuar një njësi që ka kapacitete ushtarake, por që do të ishte e ligjshme në një farë mënyre. Pyetja për mua është nëse kjo nismë, duke qenë se nuk është paralajmëruar nga zyrtarët, tashmë është lajmëruar nga disa prapavijë të sistemit të sigurisë së të ashtuquajturës Kosovë, a është kjo vetëm një histori parazgjedhore?”, pyet bashkëbiseduesi ynë.

Ai shton se sipas analizave të fundit, strategjia parazgjedhore e Albin Kurtit, e cila përfshin dhunën ndaj serbëve, “jep rezultat”.

Edhe pse ende nuk është e sigurt se do të realizohet, ajo iniciativë, ai thotë, do t'u shkonte për shtat "përkrahsve të pavarësisë së Kosovës".

Ai megjithatë beson se kjo nuk është mënyrë për të anashkaluar obligimin për marrjen e pëlqimit të KFOR-it për funksionimin e FSK në veri të Kosovës dhe shton se edhe Policia e Kosovës ka obligim që kur hyn në zonat serbe të marrë leje nga KFOR-i.

Sipas tij, thelbi i një nisme të tillë nuk është në hapat realë që do të ndërmerreshin, por në dërgimin e një mesazhi politik.

"Ka shumë iniciativa që vijnë nga disa dhoma të pasme që ne ta marrim seriozisht tani. Nuk them se nuk është serioze, nuk them se nuk do të realizohet. Por nëse vëzhgoj hipotetikisht se do të bëhet realitet, Mendoj se është përsëri presion politik mbi komunitetin serb, për t'u thënë atyre 'shihni, ne tani kemi një dhunë tjetër, me faktin se kjo dhunë nuk duhet të fshihet më, ne mund ta përdorim atë', përfundon Vujinoviq.

Formimi i Xhandarmërisë do të kontribuonte si për Kosovën ashtu edhe për misionet e paqes në të cilat Prishtina merr pjesë, por nuk ka asnjë shans që të ndodhë në këto rrethana, thotë për Kosovo online ish-kryeinspektori i Agjencisë Kosovare të Inteligjencës (AKI), avokati Shkëlzen Sopjani.

Sopjani thekson se ka pasur diskutime për formimin e trupave të xhandarmërisë, por ai mendon se ka pak mundësi që kjo të ndodhë në një të ardhme të afërt, duke pasur parasysh situatën e ndërlikuar të sigurisë në veri.

"Megjithatë, mendoj se duhet të ndodhë dhe se do të ishte një kontribut i madh në misionet paqeruajtëse. Do të kontribuonte edhe për Kosovën në aspektin financiar, duke pasur parasysh se NATO-s i mungojnë forcat e xhandarmërisë dhe policisë. Ata janë të përfshirë në paqeruajtëse të shumta misione dhe si ushtri nuk kanë ekspertizë dhe përvojë të mjaftueshme policore në terren, përveç karabinierisë italiane dhe xhandarmërisë franceze xhandarmëria franceze nuk është shumë e kualifikuar për veprime policore, e ngjashme me xhandarmërinë serbe, është diçka ndërmjet një njësie ushtarake dhe policore - një njësi ushtarake me trajnime dhe kompetenca policore”, shpjegon Sopjani.

Ai beson se formimi i kësaj njësie nuk ka për qëllim anashkalimin e obligimit të FSK që të ketë pëlqimin e KFOR-it për të vepruar në veri.

"Unë nuk mendoj kështu, sepse nuk shoh ndonjë arsye pse njësitë e xhandarmërisë do të shkonin atje, duke qenë se atje kemi mjaft policë dhe ata bëjnë një punë të mirë. Situata në veri është shumë më e mirë se sa ishte vitin e kaluar, përveç disa komplikimeve për shkak të lëvizjeve populiste të cilat i kemi parë së fundmi dhe mendoj se do të ketë edhe më shumë deri në zgjedhje”, thotë Sopjani.

Koloneli i pensionuar Illija Kajtez thotë për Kosovo online se njoftimi për formimin e mundshëm të Xhandarmërisë në kuadër të Policisë së Kosovës është një tjetër tregues se Perëndimi po i jep ide Albin Kurtit se si të shmangen të gjitha kontratat që, thekson ai, i kanë nënshkruar vetë.

Ai thekson se është një proces i vazhdueshëm që zbatohet nga Kosova e udhëhequr nga Kurti dhe të cilin “mentorët e tij të huaj e mbështesin”.

“Ata e trajnojnë, i japin ide, i japin të gjitha ato plane për të shmangur të gjitha ato kontrata që ka nënshkruar e njëjta palë, Perëndimi. Ajo që është tragjike është se fuqitë perëndimore kur nënshkruajnë ndonjë kontratë me këdo, të nesërmen fillojnë ta shkatërrojnë atë kontratë, sepse ajo kontratë mund të mos u përshtatet më në atë moment”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Sipas tij, ata që ishin sponsorë të shpalljes së njëanshme të pavarësisë së Kosovës, tani po trajnojnë FSK-në, e cila nuk duhet të ekzistojë sipas Rezolutës 1244.

“Ata që i armatosin dhe kryejnë stërvitje me ta, që mbështesin në mënyrë logjistike ato struktura sigurie përtej ligjit dhe ligjit botëror, ata u japin ide se si të zbatojnë ligjet tashmë plotësisht të injoruara dhe të pa respektuara që ata kanë nënshkruar. Prandaj sipas Rezolutës 1244 nuk duhet të kenë fare ushtri”, thotë Kajtez.

Megjithatë, ai tregon se Serbia nuk ka asnjë problem me Kurtin dhe FSK-në.

“Nuk kemi problem këtu, as me Kurtin, as me forcat e tij të armatosura, as me të ashtuquajturën Xhandarmërinë e tij të Kosovës, ku planifikojnë të kenë 2000 ushtarë të stërvitur mirë, para së gjithash dhe policë sipas Modeli i NATO-s. Ne nuk e kemi problem me të, ne kemi problem me Perëndimin, i cili është antiserb dhe po bën gjithçka për të dëbuar serbët nga Kosova”, përfundon Kajtez.