Janë tejkaluar të gjitha afatet për konstituimin e Kuvendit: A po përfiton vetëm Vetëvendosja?

Të gjitha afatet për konstituimin e Kuvendit janë tejkaluar dhe Kosovën, me shumë gjasë, e presin edhe një palë zgjedhje deri në fund të vitit, pajtohen bashkëbiseduesit e Kosovo online. Vazhdimi i seancës konstituive është caktuar për 9 shtator, me iniciativën e Vetëvendosjes.

Shkruan: Velko Nestoroviq

Marrëveshja ndërmjet Vetëvendosjes dhe LDK-së për zgjedhjen e Bekim Sejdiut për president të Kosovës pothuajse me siguri ka dështuar, pasi gjashtë deputetë të partisë së udhëhequr nga Lumir Abdixhiku njoftuan se nuk do ta mbështesin kandidaturën e përmendur, kështu që mungon shumica e nevojshme prej 80 votash, aq sa kërkohen në Kuvend.

Ndërkohë, ajo që mund ta ndryshojë të gjithë skenën politike në Kosovë është edhe vendimi i ardhshëm i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë në çështjen kundër ish-krerëve të UÇK-së, para së gjithash Hashim Thaçit. Një aktgjykim lirues do ta kthente atë në Kosovë, ku, pa dyshim, do ta „lëkundte“ seriozisht pushtetin e Albin Kurtit, ndërsa, nëse gjykata e shpall fajtor, kjo do ta forconte edhe më tej Vetëvendosjen.

Shtrohet gjithashtu pyetja nëse presioni i Uashingtonit dhe Brukselit mund ta zgjidhë krizën politike në Kosovë, pavarësisht faktit se të gjitha afatet kushtetuese për konstituimin e Kuvendit janë tejkaluar.

Profesori i së drejtës kushtetuese Kadri Kryeziu tha për Kosovo online se 7 gushti ishte afati kushtetues për konstituimin e Kuvendit dhe se ky afat ka skaduar, por gjithashtu se Gjykata Kushtetuese nuk duhet të deklarohet për këtë çështje.

Kryeziu thekson se Kuvendi konsiderohet i konstituuar kur të zgjidhen organet e tij, përkatësisht kryetari dhe pesë nënkryetarët, që do të thotë se Kuvendi në këtë moment ende nuk është konstituuar.

Duke folur për arsyen pse vazhdimi i seancës konstituive është caktuar për 9 shtator dhe se si është përcaktuar kjo datë, ky profesor i së drejtës thotë se bëhet fjalë për një „interpretim të lirë dhe politik“.

Drejtori i strategjisë në Qendrën për Politika Evropiane, Millosh Pavkoviq, thotë se nuk është e pazakontë që Vetëvendosje t’i tejkalojë edhe afatet kushtetuese, se kjo ka ndodhur edhe më parë, si dhe se Gjykata Kushtetuese është deklaruar vetëm në disa raste.

Kur bëhet fjalë për seancën e Kuvendit të caktuar për 9 shtator, Pavkoviq tha për Kosovo online se ky është një lloj afati i brendshëm i Vetëvendosjes, kur me gjasë do ta vendosë në votim zgjedhjen e qeverisë dhe të presidentit.

„Ajo që është problematike është se, megjithëse kanë një kandidat të përbashkët me LDK-në, shtrohet pyetja nëse kanë vota të mjaftueshme për ta zgjedhur presidentin, duke pasur parasysh fraksionet brenda vetë LDK-së dhe pakënaqësinë e disa deputetëve me kandidatin e propozuar. Kështu që këtë megjithatë e interpretoj si një përpjekje të re për të blerë kohë. Sa i përket Gjykatës Kushtetuese, nuk jam i sigurt se ajo do të deklarohet nëse do të ketë presion politik. Së pari, nëse paraqitet zyrtarisht një ankesë kushtetuese nga ndonjëri prej aktorëve dhe nëse, natyrisht, do të ketë presion politik, i cili, siç po shohim, ekziston në mesin e partive opozitare, të cilat kanë provuar edhe disa simulime në parlament dhe po mendojnë për protesta, kjo, mendoj, do të ndikojë në pozicionin, përkatësisht në mundësinë që Gjykata Kushtetuese të deklarohet për shkeljen e afateve“, thotë Pavkoviq.

Lidhur me atë se si do të reagojë opozita në Kuvend në seancën e caktuar për 9 shtator dhe nëse ekziston rreziku i incidenteve, Pavkoviq vlerëson se një gjë e tillë është e mundur.

„Megjithatë, nuk jam i sigurt se çfarë përfiton opozita nga kjo. Mendoj se opozitës nuk i shkon për shtat ta pengojë punën e parlamentit dhe në këtë mënyrë t’i blejë Kurtit kohë shtesë. Mendoj se opozita dëshiron, në fakt, ta paraqesë Kurtin si dikë që nuk e respekton Kushtetutën, si dikë që nuk e ka shumicën dhe si dikë që duhet të diskreditohet dhe delegjitimohet. Kështu që mendoj se qëndrimi i opozitës është që në këtë mënyrë ta nxjerrë në pah pamundësinë e Kurtit, jo domosdoshmërisht për të formuar qeverinë, por, në fakt, për të zgjedhur presidentin, gjë që është thelbi i problemit politik në Kosovë“, thotë Pavkoviq.

Historiani Stefan Radojkoviq tha për Kosovo online se në Prishtinë të gjithë janë të vetëdijshëm se afatet për konstituimin e Kuvendit janë tejkaluar, e veçanërisht Vetëvendosja.

Siç thekson ai, përpjekja për marrëveshje me LDK-në rreth zgjedhjes së presidentit është bërë mjaft me nxitim, sikur të mos kishte pasur ndonjë marrëveshje të brendshme në kuadër të LDK-së për këtë çështje.

„Duket se drejtuesit e Vetëvendosjes ishin me nxitim për shkak të vendimeve të para që priten në rastin Thaçi dhe të tjerët, para Dhomave të Specializuara në Hagë. Të gjitha këto përpjekje, të themi, duken mjaft teatrale, veçanërisht kur shohim kundërshtimin nga radhët e LDK-së. Bëhet fjalë për gjashtë deputetë pa të cilët nuk do të jetë e mundur të zgjidhet presidenti i ri i institucioneve të përkohshme në Prishtinë. Në këtë kuptim, duket se Kurti është përpjekur që, në rastin më të mirë, ta zgjidhë këtë krizë institucionale në Prishtinë, ndërsa në rastin më të keq, t’i tejkalojë afatet dhe ta zgjasë mandatin e tij në detyrë si kryeministër, në mënyrë që eventualisht ta shtyjë raundin e ardhshëm, përkatësisht një rund të ri të zgjedhjeve parlamentare, të cilat tashmë po përsëriten vazhdimisht, praktikisht dy herë në vit. Në këtë mënyrë, zgjedhjet do të mund të mbaheshin përsëri diku në vjeshtë ose, mundësisht, që në dhjetor, në mënyrë që diaspora shqiptare sërish të mund ta sillte atë epërsi vendimtare që potencialisht ia jep Vetëvendosjes dhe t’i ofrojë asaj mundësinë që e vetme jo vetëm ta konstituojë Kuvendin, por edhe ta zgjedhë presidentin e institucioneve të përkohshme në Prishtinë“, thotë Radojkoviq.

Lidhur me seancën e caktuar për 9 shtator dhe mundësinë që gjatë saj të ndodhë ndonjë incident, bashkëbiseduesi i Kosovo online thotë se kjo nuk do të ishte hera e parë.

„Nga ana tjetër, bashkësia ndërkombëtare do të preferonte zgjedhje të reja, por mund të presim shtyrje të mëtejshme dhe vazhdimin e një lloj rrotullimi në rreth, përkatësisht se Albin Kurti me gjasë do të përpiqet të shkojë në zgjedhje të reja gjatë dimrit“, përfundon Radojkoviq.