“Rampa” e Stoltenbergut për policinë speciale të Kosovës mund të jetë shansi i fundit për paqe në veri

Mesazhi i Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg, dërguar nga selia e Aleancës në prani të Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, se jo vetëm që duhet leje për dislokimin e Forcave të Sigurisë së Kosovës në veri, por edhe çdo veprim i Policia e Kosovës duhet të kryhet në konsultim me KFOR-in - u prit me shpresë nga serbët e veriut, me optimizëm të kujdesshëm nga Beogradi dhe me kritika të ashpra ndaj kryeministrit të Kosovës Albin Kurti në Prishtinë për shkak të përkeqësimit të marrëdhënieve me aleatët.

Domethënë, kjo është hera e parë që një zyrtar i lartë i Aleancës, ose më mirë i ndonjë përfaqësuesi perëndimor, paralajmëroi hapur se veprimet “solo” të Policisë së Kosovës në veri, përkatësisht çdo lëvizje e autoriteteve në Prishtinë, praktikisht nuk do të tolerohen.

Këtë e pranon edhe ish-drejtori i Policisë së Kosovës, Rashit Qalaj, i cili tha se bashkësia ndërkombëtare asnjëherë nuk e ka dorëzuar një kërkesë të tillë, siç po bën tani Stoltenbergu dhe për këtë fajësoi Qeverinë e Kurtit. Eksperti i sigurisë Fatmir Çollaku shkoi një hap më tej – sipas tij, kufizimi i vendosjes së njësive speciale të Kosovës në veri është sinjal i qartë se ajo pjesë e Kosovës gradualisht po kalon nën kontrollin dhe protektoratin e misionit ushtarak ndërkombëtar KFOR.

Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka deklaruar dje se pret që deklarata serioze e Stoltenbergut për obligimet e FSK-së dhe Policisë së Kosovës të ketë ndikim, nëse jo te Kurti, i cili, siç thotë , është i interesuar vetëm për përmbushjen e qëllimeve të Adem Demaçit, atëherë KFOR-it dhe EULEX-it.
“Shpresoj se do të ketë ndikim, nëse jo te Kurti, ndoshta edhe te të tjerët, Kfor-i, EULEX-i. Besoj se duhet të ketë ndikimi ndaj tyre një deklaratë kaq të përgjegjshme”, tha presidenti dhe tregoi ëndrrat e Albin Kurtit, duke treguar se ai nuk dëshiron një qasje të arsyeshme dhe racionale.

Bashkëbiseduesit e Kosovo online besojnë gjithashtu se mesazhi i qartë i Stoltenbergut ka ardhur në kohën e duhur, para vazhdimit të dialogut të nivelit të lartë në Bruksel më 14 shtator, të cilin, siç thonë ata, Kurti po përpiqet ta “minojë” me veprime të reja të njëanshme.

Sekretari shtetëror në Ministrinë e Mbrojtjes së Serbisë, Nemanja Staroviq, tha për Kosovo online se Stoltenbergu në mënyrë implicite ka pranuar se forcat e militarizuara të Policisë së Kosovës në periudhën paraprake kanë qenë faktor që kanë ndikuar në destabilizimin. Ai shtoi se deklarata e Stoltenbergut pas takimit me “zonjën Vjosa Osmani nga Kosova”, siç u prezantua zyrtarisht në selinë e NATO-s, vuri në dukje dy gjëra të rëndësishme.

“E para është se sipas marrëveshjeve të vlefshme nga viti 2013, të ashtuquajturat Forca të Sigurisë së Kosovës nuk mund të hyjnë në veri të Kosovës pa pëlqimin e qartë të KFOR-it, dhe e dyta është se forcat speciale policore monoetnike të militarizuara nuk mund të dislokohen në veri pa konsultime me kohë dhe kuptimplotë me KFOR-in”, tha Staroviq për Kosovo online, duke theksuar se kjo paraqet një hap pozitiv përpara në raport me atë që ka qenë komunikimi i zakonshëm i aleancës së NATO-s, ku vazhdimisht theksohej se misioni i KFOR-it përfaqëson vetëm forcën e tretë të reagimit ndaj sfidave dhe kërcënimeve të sigurisë pas Policisë së Kosovës dhe EULEX-it. 

Për drejtorin ekzekutiv të OJQ-së “Qendra për Përfaqësimin e Kulturës Demokratike” nga Mitrovica e Veriut, Dushan Radakoviq, nuk ka dyshim se incidenti më i vogël mund të shkaktojë ngjarje të ngjashme me ato të 29 majit të këtij viti, kur kryetarët e komunave të zgjedhur në mënyrë jolegjitime me ndihmën e Policisë së Kosovës i kishin pushtuar ndërtesat komunale në veri, apo ato të 17 marsit 2004.

“Patjetër që të gjitha veprimet që i kemi pasur javën e fundit, lëvizjet e administratës tatimore dhe inspektorëve tatimorë duke ecur nëpër qytet, dhe rreth objektit të Zyrës për Kosovë e Metohi dhe fondit të PIO”. Të gjitha këto janë veprime që duhet të çojnë në një përshkallëzim në prag të 14 shtatorit dhe vazhdimin e negociatave. Se njëra palë ka një barrë shumë më të madhe, presion mbi vetveten se pala tjetër, mbi të gjitha pala serbe ka më shumë. Pres çdo ditë që të kemi probleme, ende nuk kemi konfirmim që dëbimi nga ndërtesa është shtyrë zyrtarisht, por i kemi të gjitha historitë e prapaskenave, mund të kemi njësi speciale dhe incidente të mëdha në çdo moment. Nuk do të thotë që mund të kemi disa aksione të tjera të hënën ose të martën, por çdo aksion synon të shkaktojë incidente, që dikush të gjuajë një gur në drejtim të forcave speciale ose një polici, që të vijnë njësitë speciale dhe të krijojnë një përshkallëzim të madh dhe një problem i madh”, paralajmëron Radakoviq për Kosovo online.

Ish-kryetari i komunës së Zveçanit, zëvendësdrejtori i QSK-së së Mitrovicës, Dragisha Milloviq, deklaroi për Kosovo online se deklarata e Stoltenbergut jep njëfarë shprese për një zgjidhje paqësore të krizës në veri, e cila po vazhdon prej disa muajsh dhe që, thotë ai, është shkaktuar nga lëvizjet e njëanshme të Prishtinës.

Ai foli edhe për faktin se autoritetet në Prishtinë çdo ditë po bëjnë lëvizje të reja që çojnë në përshkallëzim, nga uzurpimi i pronës së shtetit serb, tentativa për t'i dëbuar nga lokalet zyrtare në godinën në Mëhallën e Boshnjaçkëve, ku janë të vendosura Zyra për Kosovë dhe Metohi, Fondi Krahinor i PIO, Qendra për Punë Sociale Vushtrri dhe Qarku Administrativ të Mitrovicës së Kosovës, duke treguar se “çdo ditë jemi dëshmitarë se nuk ka deeskalim”.

"Për fat të keq, presionet mbi serbët po vazhdojnë, tani po shohim se po mundohen të marrin institucione ku serbët kanë punuar me vite, pra dekada, t'i lënë pa punë, t'ua bëjnë jetën edhe më të vështirë, qoftë edhe këtë të vështirë, për të lënë hapësirat tona shekullore. Ne nuk do të largohemi nga lokalet dhe vendet tona të punës, ne do të vazhdojmë të punojmë sepse kemi lindur këtu, jemi në tokën tonë dhe kështu do të mbetet”, ka thënë Milloviq.

Kryetari i Amës së Shqiptarëve në Serbi, Demo Berisha thotë se Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s ka “ringjallur” Marrëveshjen e Brukselit të vitit 2013 me deklaratën për praninë e Forcës së Sigurisë së Kosovës dhe Policisë së Kosovës në veri. Berisha kujton se Marrëveshja e Brukselit nuk e lejon praninë e FSK-së në veri.