Gramatnikovski: Për shkak të shqetësimit të sigurisë dhe politikës, Kosova është e përjashtuar nga oferta turistike rajonale

Ballkani Perëndimor përfaqëson një kombinim të kulturave, feve, traditave dhe historisë së ndryshme, nga e cila, nëse vendet do të bashkoheshin dhe integroheshin plotësisht, mund të krijohej një ofertë unike rajonale turistike që do të tërhiqte turistë të shumtë nga e gjithë bota, është i bindur dekani i Fakultetit të Turizmit të Universitetit të Shkupit, Sashko Gramatnikovski. Mirëpo, siç thotë ai, përkundër përpjekjeve për lidhjen e vendeve përmes turizmit, mosmarrëveshjet dhe dallimet politike, sidomos nëse merret parasysh situata në Kosovë, po e “frenojnë” zhvillimin e turizmit në të gjithë rajonin.

Gramatnikovski tha për Kosovo online se Panairi i Verës, Gastronomisë dhe Turizmit "Vizioni i veres" i mbajtur në Beograd është një shembull se si duhet të duket një rajon i integruar - performancë, promovim dhe ofertë e përbashkët.

Ai vëren se turistët e huaj, veçanërisht ata që vijnë nga "larg", duan të vizitojnë sa më shumë vende të jetë e mundur në një turne.

“Kur flasim për “Visioni i veres” në Beograd, nuk po flasim vetëm për panairin e verës apo panairin e turizmit. Është një vizion se si duhet të duket i gjithë rajoni dhe si duhet t'i prezantohet botës. Vizioni i integrimit në shoqëri dhe integrimi i Ballkanit. Turizmi nuk njeh kufij, nuk mund të pengosh asnjë turist të vizitojë destinacione të caktuara. Ne jemi një rajon shumë i vogël dhe për të gjithë turistët që vijnë nga jashtë, nga lindja e largët, nga Malajzia, Kina dhe Indonezia, asnjëri prej tyre nuk dëshiron të vijë dhe të vizitojë vetëm një vend. Të udhëtosh një rrugë kaq të gjatë dhe të ndalosh vetëm në Beograd, Prishtinë, Prizren, Mitrovicë, Shkup, Tiranë. Të gjithë duan të shohin sa më shumë që të jetë e mundur, në sa më pak kohë dhe sigurisht me çmimin e duhur”, tha Gramatnikovski.

Turne të tilla rrethore ekzistojnë, thekson ai, por vendet e rajonit nuk janë plotësisht të integruara dhe oferta nuk është në nivelin që kërkojnë turistët.

Shtetet dhe liderët duhet të kalojnë pak më gjatë duke u marrë me këtë temë, në mënyrë që vendet të përmirësojnë bashkëpunimin dhe të lidhin potencialet turistike, thotë profesori.

"Turet rrethore ekzistojnë në të gjithë Ballkanin, në Kroaci, Bosnjë, Shqipëri, Maqedoni, Serbi, madje edhe Greqi. Njerëzit vijnë nga Turqia dhe njerëz nga Lindja e Afërt dhe e Largët. Të gjitha ato turne rrethore mund të ndihmojnë zhvillimin e vetë shoqërisë, integrimin mes popujve, feve, vendeve. Ato gjithashtu mund të ndihmojnë në zhvillimin e infrastrukturës së kalimit kufitar në rrugët që na lidhin ne si vende. Qëllimi i gjithë kësaj është integrimi i rajonit sa më shumë dhe sa më mirë”, thekson Gramatnikovski.

Ai thekson se Kosova është e përjashtuar nga oferta e përbashkët turistike që aktualisht ekziston në Ballkanin Perëndimor, duke qenë se për shkak të situatës politike, ai territor karakterizohet si i pasigurt.

Sipas tij, jostabiliteti politik është “frenuesi” më i madh i turizmit në përgjithësi.

Hipotetikisht, vë në dukje ai, mund të bëhet një turne që do të tërhiqte shumë mysafirë dhe do të përfshinte një turne në qendrat kryesore turistike në Shqipëri, Serbi, Maqedoninë e Veriut dhe Kosovë.

“Të gjithë duan të ndiejnë paqe dhe mirëqenie kur vizitojnë një vend dhe të mund të vizitojnë dhe shohin vende të caktuara pa frikë. Turne gjithëpërfshirëse që mund të promovohen dhe ndihmojnë turistët të shohin një rajon më të madh në një kohë më të shkurtër, këto janë turne që do të zgjasin nga 7 deri në 10 ditë dhe do të përfshijnë një turne në Beograd, Serbi, Shkup, Ohër, Tiranë, Prishtinë, Prizren, Podgoricë. Njerëzit do të njohin kulturën e disa kombeve. Mund të gjejmë një mënyrë për të ndarë veten në baza të ndryshme, në baza fetare, madje edhe kush e mbështet cilin klub, por ka pak gjëra që na bashkojnë”, tha ai.

Siç thotë ai, e ardhmja e të gjithë rajonit është një bashkim.

Ne duhet, shton ai, të përdorim pasuritë e secilit vend, kulturën, historinë, mikpritjen, traditën dhe t'i drejtojmë ato drejt tërheqjes së turistëve.

I pyetur se cila është pengesa kryesore për të integruar rajonin në tërësi dhe për të krijuar një treg të vetëm rajonal turistik, Gramatnikovski përsërit se sfida kryesore është paqëndrueshmëria politike, sidomos në Kosovë, gjë që, thekson ai, pengon zhvillimin e turizmit në të gjithë rajonin.

“Popujt e këtij rajoni duhet ta shohin veten në dritën e jo shpërbërjes, por integrimit, duhet të afrohen më shumë sepse së bashku do të ofrojmë më shumë në një rajon të caktuar. Për shkak se njerëzit që vijnë nga jashtë nuk duan të shohin mikro-mjedise, ata do të udhëtojnë gjashtë, shtatë, tetë orë me avion për të kaluar gjashtë deri në dhjetë ditë vetëm në Shkup ose Ohër ose kudo në rajon. Duke vizituar destinacione të caktuara turistike me financa dhe kohë të caktuara, është normale të duash të përfitosh sa më shumë. Është njësoj si kur shkon në kinema apo teatër, në fund të shfaqjes duhet të ndihesh i plotësuar. Për paratë që keni paguar dhe kohën që keni shpenzuar, duhet të jeni të kënaqur. Dhe kjo nuk mund të ndodhë nëse ndahemi në mikro destinacione”, shpjegon Gramatnikovski.

Ai thekson se rajoni duhet t'i kthejë në avantazh si ngjashmëritë ashtu edhe dallimet dhe t'u ofrojë turistëve një "histori" të larmishme dhe emocionuese.

Ai beson se dallimet kulturore, fetare, politike dhe historike në rajon mund të jenë interesante për turistët.

“Ne kemi shumë trashëgimi të përbashkët kulturore dhe historike dhe trashëgimi natyrore në të gjithë rajonin. Por gjërat që na ndajnë janë edhe ato që e bëjnë këtë destinacion si rajon shumë më interesant. Do të shihni shumë gjëra të ndryshme në një vend shumë të vogël, në një rajon, në një kohë të shkurtër. Është tjetër çështje kur shkon në një destinacion turistik homogjen ku ka një kulturë dhe ushqim të caktuar, festivale. Kur viziton një vend si ky, i vogël dhe i ndryshëm me ofertën e përgjithshme turistike, bëhet fjalë për ushqim, pije, kulturë, ngjarje, atëherë ke një kombinim fitues”, përfundoi Gramatnikovski.