Mitiq: Seanca e KS të OKB-së do të ketë rezultate pozitive për Beogradin dhe serbët në Kosovë

Bashkëpunëtori hulumtues në Institutin për Politikë dhe Ekonomi Ndërkombëtare, Aleksandar Mitiq, ka vlerësuar se seanca e mbrëmshme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së sigurisht që do të ketë rezultate pozitive si për Beogradin ashtu edhe për serbët në Kosovë.

“Kjo seancë tregoi se ka një ndarje të qartë në KS mes atyre që mbështesin Republikën e Serbisë dhe integritetin e saj territorial, Rezolutën 1244, kjo është diçka që ne e prisnim. Nga ana tjetër, kemi vërejtur gjithashtu se ka disa nuanca në mesin e atyre vendeve që e njohin Kosovën në radhë të parë. Fakti është se kemi pasur kritika të ashpra nga Franca, do të thosha se kishim një performancë të moderuar nga SHBA-të, të cilat kritikuan Prishtinën, megjithëse theksuan se OKB dhe Këshilli Botëror nuk duhet të jenë vendi ku diskutohet për KdheM, ky është qëndrimi i tyre që nuk do të ndryshojë, e megjithatë SHBA-të ishin më të buta se Britania e Madhe, e cila më duket se ka qenë më e ashpra, pra deri diku e ka kritikuar më së paku Prishtinën. Sikur ishin ata që fshiheshin pas asaj mbështetjeje për Kurtin për të zbatuar një vendim të tillë. Për ta, si dhe për disa vende të tjera, si për Zvicrën, problemi kryesor ishte komunikimi, gjegjësisht se nuk u komunikohej mjaftueshëm serbëve në Kosovë”, tha Mitiq për Kosovo online.

Ai ka theksuar se toni ka qenë i tillë që fokusi është zhvendosur te fakti se “kjo nuk është diçka që është dashur të bëhet në atë mënyrë, por se Prishtina ka të drejtë të marrë një vendim të tillë”.

“Ky është qëndrimi që përfaqësojnë vendet që e njohin Kosovën dhe ekziston një rrezik për Beogradin dhe serbët e Kosovës, që është se po hyjmë në një periudhë në të cilën do të negociojmë dhe në të cilën Kurti do të komunikojë, siç tha ai, se ai do t'u flasë serbisht qytetarëve të nacionalitetit serb në Kosovë dhe do t'u thotë se nuk do të jetë gjë e madhe nëse shfuqizohet mundësia e përdorimit të dinarit. Kemi një histori që është një fitore afatgjatë dhe strategjike për Quint-in dhe Prishtinën në kuptimin që ata arritën ta ngrenë këtë në një nivel ku do të na duhet të negociojmë për një periudhë kohore për diçka që ishte hapi i tyre i njëanshëm. Në anen tjeter, mendoj se kjo ishte një fitore taktike dhe mund të jetë një fitore strategjike për Beogradin. Ka një konflikt mes këtyre dy qëllimeve strategjike – nga njëra anë, Prishtinës dhe Quint-it, që disi ta vendosin këtë histori për dinarin në rendin e ditës, ta diskutojnë atë dhe ta legjitimojnë atë përmes ndonjë procesi të mëvonshëm përmes një lloj negocimi”, thotë Mitiq.

Nga ana tjetër, siç thekson ai, ka potencial për fitoren e Beogradit dhe serbëve, në kuptimin që në këtë mënyrë pozita dhe kërcënimi i serbëve, spastrimi etnik vihet në vëmendje të mbarë opinionit botëror.

“Është interesante që një pjesë e madhe e anëtarëve të KS-së kanë folur për këtë, disa vende si Mozambiku kanë përdorur termin e qartë “krim” ndaj serbëve. Ishte e qartë se ekziston një argument serioz i përdorur nga Federata Ruse me shumë detaje, me formulime të sakta dhe të mprehta, kritika, madje edhe ato që Beogradi nuk guxon t'i drejtojë ndonjëherë diplomatikisht ndaj vendeve perëndimore, që për mendimin tim është shumë e dobishme. Kina ishte disi më e shkurtër, por shumë e saktë sa i përket thelbit të pyetjes së djeshme dhe vetë statusit të Kosovës dhe Metohisë”, thekson ai. 

Nëse shikojmë gjithçka, siç thotë ai, duke pasur parasysh përbërjen e Këshillit të Sigurimit ku kemi 10 vende që e njohin Kosovën, pesë vende që nuk e njohin atë, është i mendimit se seanca e djeshme tregoi një mirëkuptim serioz të problemeve me të cilat ballafaqohen serbët në Kosovë.

“Megjithatë, ne duhet të jemi të kujdesshëm ndaj asaj taktike që po zbatohet si nga Kurti, ashtu edhe nga vendet e Quint-it, dhe kjo është se pak nga pak po na imponojnë me lëvizje të përshkallëzuara tema të reja me të cilat po trajtojmë, prandaj çdo herë po hyjmë gjithnjë e më shumë në legjitimimin dhe legalizimin e asaj që ai e quan integriteti territorial i Kosovës”, paralajmëron Mitiq.

Ai shton se nga seanca e mbrëmshme ishte e pamundur të pritej ndonjë rezolutë apo ndonjë përfundim konkret.

“Nuk mendoj se është reale. E sigurt është se dëgjuam qëndrimin e prerë dhe të qartë të Federatës Ruse, qëndrimin e mprehtë të Algjerisë, e cila fliste pikërisht për probleme specifike që ndoshta ishte pak befasuese. Do të thosha se vetë rrjedha e seancës tregoi se njohësit, dhe veçanërisht ata që mbështesin tensionet e frymëmarrjes, u gjendën në një lloj pozicioni mbrojtës. Prishtina në seancë ishte në mbrojtje dhe vetë fakti që praktikisht nuk ka asnjë deputet që ka folur dhe që nuk ka kërkuar as shtyrjen e vendimit, flet në favor të tij, por kjo nuk duhet të na inkurajojë shumë”, thotë ai.

Ai thekson se kjo seancë sigurisht që do të ketë rezultate pozitive si për Beogradin ashtu edhe për serbët në Kosovë.

“Problemi i serbëve në Kosovë dhe Metohi është nxjerrë në pah para opinionit botëror, situata është bërë më e dukshme se dje dhe kjo mund të çojë në disa zhvillime pozitive. Presioni mbi vendet që njohin Kosovën dhe ato që sponsorizojnë Kurtin dhe e mbështesin atë në lëvizjet përshkallëzuese do të jetë më i madh se nuk mund të marrin pjesë në atë që po bëjnë “nën kokrra” pa vëmendjen e publikut botëror. Ata po mundohen, dhe kjo është një taktikë që ekziston prej kohësh, të bëjnë presion mbi serbët në Kosovë duke krijuar kushte të pamundura, të bëjnë presion ndaj Beogradit që të pranojë të gjitha ato dispozita të planit franko-gjerman që janë absolutisht të papranueshme. Ai plan nënkupton në masë të madhe heqjen dorë të Serbisë nga Kosova dhe Metohia, gjë që është e papranueshme. Do të ketë një efekt pozitiv në kuptimin e një shtyrje pozitive, ndoshta do të gjenden disa modus operandi për funksionimin e transaksioneve të pagesave në periudhën në vijim, por nuk mendoj se kjo do të çojë në një zgjidhje veçanërisht pozitive të çështjes në planin afatgjatë. Ne shohim se vendet perëndimore vazhdojnë të këmbëngulin se ky është një vendim i justifikuar dhe legjitim për ta dhe sigurisht që do të bëjnë presion mbi Beogradin për të gjetur një kompromis”, tha ai.

Duke iu referuar prezantimit të presidentit serb Aleksandar Vuçiq dhe kryeministrit shqiptar Albin Kurti, bashkëbiseduesi i Koosvo online thotë se mesazhet e tyre i janë drejtuar opinionit vendas dhe të huaj.

“Ne pamë mesazhe nga Kurti që kryesisht ishin të përqendruara në histori të njohura se si shqiptarët shtypeshin vazhdimisht, se si ishte procesi i dekolonizimit, të cilin ai donte t'i referohej SB-së, si dhe se ata janë viktima të mëdha historike, Millosheviqi, i ndikimit malinj rus, kjo është historia standarde me të cilën ai përpiqet të ndikojë në publikun perëndimor, por se argumentimi nuk arrin. Ne kemi parë se sa të cekëta dhe të shkëputura janë disa nga argumentet e tij, ndonjëherë duken absurde. Nga ana tjetër, qëndrimet e Serbisë ishin mjaft koherente, të rregulluara mirë, dhe mendoj se arritën të tregojnë thelbin - shtypjen sistematike të popullit serb që çoi në fillimin e spastrimit etnik me potencial për ta intensifikuar atë, gjë që realisht mund të ketë pasoja tragjike jo vetëm për popullin serb por edhe për stabilitetin e rajonit”, përfundoi Mitiq.