Prorokoviq: Rusia dhe Kina do të linin mënjanë opsionin e shkëmbimit të territoreve, shprehu Bolton mendimin e tij personal

Dushan Prorokoviq, bashkëpunëtor i lartë hulumtues në institutin për politikë dhe ekonomi ndërkombëtare në Beograd, thotë për Kosovo online se opsioni i shkëmbimit të territoreve si zgjidhje për çështjen e Kosovës nuk është i pranueshëm për Serbinë dhe se shqiptarët nuk kanë asnjë interes për një rezultat të tillë. Edhe sikur të kishte vullnet të mirë nga të gjitha palët, ai beson se do të ishte e vështirë dhe e ndërlikuar.

Për këto arsye, thotë Prorokoviq, Rusia, madje edhe Kina dhe disa aktorë të tjerë joperëndimorë do ta linin mënjanë këtë opsion, sepse do të ekzistonte mundësia e rritjes së potencialit të konfliktit në Ballkan.

"Unë nuk shoh se është në interesin e Rusisë të rrisë potencialin e konfliktit dhe konfliktet e reja në Ballkan apo edhe krizat e reja. Nuk është në interesin e kinezëve pasi ata kanë investuar shumë këtu. Në përgjithësi, është e gjitha një kohë e gjatë dhe shumë e vështirë për t'u zbatuar”, deklaron Prorokoviq.

Edhe me faktorët europianë, siç vlerëson ai, nuk ka tendencë që shkëmbimi i territoreve të jetë i pranueshëm.

“Përkundrazi, të gjitha ato që po bën Kurti në veri të Kosovës, po e bën pasi është pajtuar verbalisht me planin franko-gjerman, pra po e bën me mbështetjen e partnerëve evropianë, do të thosha shumë më tepër me mbështetjen nga Britania e Madhe se sa Franca, pjesërisht me mbështetjen e Gjermanisë. Situata në terren i referohet integrimit të veriut të Kosovës në të ashtuquajturat sistemi institucional i Kosovës. Atëherë pse Kurti do të negocionte një shkëmbim territoresh? Dhe, meqë vitin e ardhshëm na presin zgjedhjet në Kosovë dhe ka të gjitha mundësitë që Kurti të sigurojë edhe një mandat katërvjeçar, kjo çështje thjesht nuk mund të jetë as në rend dite”, thotë Prorokoviq.

Tema e shkëmbimit të territoreve u aktualizua nga ish-këshilltari i Sigurisë Kombëtare në administratën e ish-presidentit të SHBA-së, Donald Trump, John Bolton, duke thënë se qëndrimi amerikan ka shpresuar për “njëfarë kohe” që Serbia dhe Kosova të arrijnë diçka të pranueshme për të dyja palët, duke përfshirë edhe shkëmbimin e territoreve, por sipas Prorokoviqit, kjo duhet të merret parasysh si qëndrim personal i Boltonit dhe më pak si projeksion strategjik.

Sipas Prorokoviqit, Bolton është një nga politikanët republikanë amerikanë që i shikon marrëdhëniet ndërkombëtare nga një këndvështrim real, por që më herët ndikimi i tij ishte shumë më i madh se sot.

“Ai pati shumë dështime në disa nga vizionet e tij strategjike në vitet e kaluara, dhe në fund për shkak të kësaj ai u hoq nga administrata e Donald Trump. Gjithashtu, ndikimi i tij në politikën e jashtme dhe të sigurisë amerikane është shumë i diskutueshëm”, shton bashkëbiseduesi ynë.

Çështja e të gjitha pyetjeve, megjithatë, siç thekson ai, është nëse shkëmbimi i territoreve është i pranueshëm për Serbinë.

"Kjo ka të bëjë kryesisht me interesat tona, me çështjet tona të identitetit, pikëpamjet gjeopolitike, vlerësimet se si dhe ku të shkojmë në dekadat e ardhshme në një mjedis ndërkombëtar shumë të paqëndrueshëm. Unë nuk e shoh se kjo është e pranueshme për ne. Së pari për shkak të çështjeve identitare. Jemi dëshmitarë të gjithçkaje që po ndodh në Kosovë dhe Metohi dhe në rastin e ndarjes do të hapeshin shumë gjëra shumë të pakëndshme, nëse jo katastrofike për neve. Bëhet fjalë edhe për rrëmbimin e trashëgimisë kulturore dhe qëndrimin ndaj serbëve të mbetur në atë pjesë të Kosovës që ne do të njihnim. Bëhet fjalë edhe për pozicionimin e Kosovës në marrëdhëniet ndërkombëtare. Duhet të priten akuza për gjenocid ose krime lufte. Prandaj, ka shumë gjëra që e bëjnë të papranueshme për ne”, beson Prorokoviq.

Ai tregon edhe çështjen e garancive që do të merrte Serbia në këtë skenar dhe nëse ato do të respektoheshin. Siç shton ai, jemi dëshmitarë të faktit se garancitë e dhëna Rusisë, e cila është një fuqi e madhe dhe anëtare e përhershme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, të përcaktuara me marrëveshjet e Minskut, nuk janë respektuar fare në Ukrainë, kështu që nëse dikush nuk e respekton atë ndaj Rusisë, shtrohet pyetja pse do ta respektojnë ndaj Serbisë.

Në të njëjtën kohë, Prorokoviq nuk sheh ndonjë gatishmëri në vendet evropiane, në Bashkimin Evropian dhe në Britaninë e Madhe për të diskutuar këtë temë.

“Një plan për ndarjen është paraqitur tashmë disa vite më parë, e vërteta është përmes revistave franceze dhe gjermane. Ai plan nënkuptonte ndarjen jo vetëm të territorit të Kosovës, por edhe të vetë territorit të Serbisë. Përmendet edhe Bujanoci dhe Presheva dhe një lloj statusi i veçantë për Mitrovicën e Kosovës dhe disa gjëra të tjera që kanë të bëjnë me koncesionin e të drejtave, njohjen reciproke, performancën e pakufizuar në marrëdhëniet ndërkombëtare... Kjo nuk do të ndodhte edhe sikur të ishte një propozim formal ashtu siç e imagjinojmë ne në Beograd. Do të përfshinte shumë tregues dhe faktorë dhe unë vërtet nuk shoh një mënyrë, edhe nëse ka vullnet të mirë nga të gjitha palët për ta bërë këtë. Është një proces shumë, shumë kompleks dhe i ndërlikuar”, thekson Prorokoviq.