Qurçiq: Heqja e të drejtës së vetos në BE do të kërkonte ndryshime në traktatet themelore të Unionit

Petar Qurçiq, hulumtues në Institutin për Studime Evropiane në Beograd, beson se heqja e të drejtës së vetos në Bashkimin Evropian nuk do të ndodhë, sepse do të kërkonte ndryshime në traktatet themelore të BE-së, dhe ai pret që në të ardhmen shumica e vendimeve të miratohen me shumicë të kualifikuar, ndërsa vendimet e tjera kyçe do të mbeten në domenin e shteteve anëtare të BE-së.

Lidhur me deklaratën e kryeministrit hungarez Viktor Obran se Partia Popullore Evropiane miratoi një strategji që synon t'i privojë shtetet anëtare të BE-së nga e drejta e vetos, Qurçiq tha për Kosovo online se e drejta e vetos është kryesisht e relativizuar, duke pasur parasysh vendimmarrjen me shumicë të kualifikuar, që aktualisht nënkupton se të paktën 15 nga 27 shtetet anëtare në të cilat jetojnë të paktën 65 përqind e popullsisë së BE-së duhet të votojnë për një vendim të caktuar.

"Mund të themi se shumica e vendimeve u morën me shumicë të kualifikuar. Në ato reforma të BE-së, të cilat përmenden shpesh, Franca dhe Gjermania po udhëheqin, varësisht nga faza. Gjermania propozoi heqjen e të drejtës së vetos dhe futjen e parimit të shumicës së kualifikuar. Sigurisht, disa parti këmbëngulën edhe më shumë për këtë," vuri në dukje Qurçiq.

Megjithatë, ai tregon se heqja e të drejtës së vetos do të kërkonte ndryshimin e traktateve themelore të Bashkimit Evropian, prandaj ai nuk pret që një reformë e tillë të ndodhë, por se shumica e vendimeve do të vazhdojnë të merren me shumicë të kualifikuar, ndërsa vendime të tjera kyçe do të mbeten në domenin e shteteve anëtare të BE-së.

Qurçiq përmendi se vendet kandidate në rajon kanë mosmarrëveshje me shtetet anëtare individuale dhe se ekziston një grup vendesh që bllokojnë zgjerimin.

"Gjithmonë kemi një vend ose një grup vendesh që bllokojnë procesin e zgjerimit. E shohim në rastin e Maqedonisë dhe Malit të Zi - Mali i Zi ka tensione në marrëdhëniet me Zagrebin, nga ana tjetër, Maqedonia ka probleme me Bullgarinë dhe dikur kishte probleme me Greqinë. Serbia, nga ana tjetër, për shkak të marrëdhënieve politike dhe mosvendosjes së sanksioneve kundër Rusisë, ka pasoja në marrëdhëniet me vendet baltike, Poloninë, vendet skandinave dhe Kroacia përmendet gjithmonë", shpjegon Qurçiq.

Kur bëhet fjalë për anëtarësimin e mundshëm në BE pa të drejtën e vetos, ai përsërit se ndryshime të tilla kërkojnë ndryshime në traktatet themelore.

"Kemi edhe masën e dytë, e cila i referohet futjes së anëtarësimit që nuk përfshin vendimmarrje, do të shohim se çfarë do të ndodhë me këtë. Për të gjitha llojet e tilla të vendimeve, duhet të rishikohen marrëveshjet themelore dhe për të rishikuar marrëveshjet themelore, të gjitha vendet duhet të bien dakord për këtë, kështu që është i gjithë një proces që është në një shkop shumë të gjatë dhe mendoj se më realja është që skenari aktual të mbetet", përfundoi Qurçiq.