Vellebit: Situata për serbët në Kosovë është e barabartë me një fatkeqësi humanitare

Drejtori ekzekutiv i iniciativës Pupin, Vuk Vellebit, pas vizitës së tij në Kosovë, ka treguar se gjendja me të cilën ballafaqohen serbët është më e keqe se sa mund të krijohet përshtypja në bazë të raportimeve në mediat serbe, dhe, siç thotë ai, fajtore për këtë është politika ekstremiste e Albin Kurtit. Duke folur për njoftimet për hapjen e urës së Ibrit, Vellebit thekson se është një tentativë tjetër e administratës së Prishtinës për përshkallëzimin e situatës.

“Situata në terren është më e keqe se sa paraqitet në media. Nëse flasim për pozitën në të cilën janë serbët tani, mund të flasim për krizë humanitare. Nuk bëhet fjalë vetëm për heqjen e dinarit, ndalimin e importit të mallrave serbe. Njoftimi i fundit për mundësinë e hapjes së urës në Ibër është një përpjekje tjetër për përshkallëzim nga administrata e Prishtinës”, tha Vellebit për TV Nova S.

Sipas tij, ajo që dëgjuan nga bashkësia ndërkombëtare, duke përfshirë edhe ambasadorin amerikan në Prishtinë, Xhefri Hovenier, është se ata e kundërshtojnë atë vendim dhe se janë të ashpër në kritikat e tyre ndaj administratës së Kurtit për lëvizjet e saj të njëanshme.

“Serbët në Kosovë vuajnë dhunën institucionale dhe policore, kemi biseduar me familjarët e atyre që padrejtësisht janë nëpër burgje. Rreth 40 serbë janë ulur në burgjet e Kosovës pa asnjë akuzë, ka nga ata që janë arrestuar për shkak të këngës që kanë kënduar, për shkak të këmishës që kanë veshur”, tregon Vellebit.

Ai shton se një rrezik i madh, i cili mund të ndodhë në shtator, është ajo që do të ndodhë me institucionet shëndetësore dhe shkollore në veri të Kosovës.

“Ka indikacione se Policia e Kosovës mund të hyjë nëpër shkolla apo spitale, të cilat mund të shkaktojnë destabilizimin rajonal”, paralajmëroi Vellebit.

Ai vuri në dukje se partnerët perëndimorë kohëve të fundit kanë qenë shumë kritikë ndaj Albin Kurtit, veçanërisht ndaj amerikanëve, dhe se serbët në Kosovë i shohin partnerët amerikanë si njerëz që do t'i dëgjojnë ata.

Megjithatë, nënvizon ai, nuk mjafton më të dëgjosh vetëm njoftimet e Quint-it apo të Ambasadës Amerikane dhe Departamentit të Shtetit se janë të shqetësuar, që i dënojnë.

“Duhet të shohim më shumë veprime në fushë, sepse kemi një njeri që është ekstremist dhe që nuk ndalet. Pyetja është se çfarë do të ndodhë në muajt e ardhshëm, kam frikë se Prishtina mund të shkaktojë trazira dhe destabilizime shtesë jo vetëm në veri, por në të gjithë rajonin”, paralajmëroi Vellebit.

Duke folur për vizitën në manastirin e Deçanit dhe bisedën me igumenin Savo Janjiq, ai ka raportuar se igumeni ka përsëritur se po përballen me dhunë institucionale dhe zbatim selektiv të ligjit.

Duke kujtuar se toka i është kthyer së fundmi manastirit, Vellebit tregon se kjo ndodhi vetëm për shkak se Kurti mendonte se Kosova do të anëtarësohej në Këshillin e Evropës disa muaj më parë.

Vellebit thekson se ka raste kur kishat serbe që ekzistojnë qindra vjet janë konvertuar në katolike.

“Është një rishikim total i historisë me qëllim të fshirjes së plotë të trashëgimisë kulturore serbe. Kisha Ortodokse Serbe në Kosovë është armiku i Albin Kurtit, ai dëshiron ta fshijë trashëgiminë kulturore serbe”, thotë Vellebit, duke treguar se manastiri i Deçanit ende ruhet nga Kfori 24 orë në ditë.

Siç thekson ai, sot nuk bëhet fjalë vetëm për shkeljen e të drejtave njerëzore dhe fetare të serbëve në Kosovë, por pyetja është nëse këta njerëz do të mund të mbijetojnë atje apo do të largohen të gjithë nga Kosova.

“Serbët në Kosovë i besojnë vetes dhe ka diçka që i mban, pse duan të qëndrojnë edhe atje, por edhe bashkësia ndërkombëtare, të gjithë pajtohen se fajtori kryesor për situatën është politika ekstremiste e Albin Kurtit”, tha ai.

I pyetur nëse serbët në Kosovë e kritikojnë mungesën e mbështetjes dhe ndihmës nga Beogradi, Vellebit thotë se ka edhe kritika ndaj Beogradit, se ka të pakënaqur me politikat e të dyja palëve.

Mirëpo, siç thotë ai, fakti është se serbët po terrorizohen nga Policia e Kosovës, se po u merret toka për të ndërtuar baza policore, se ka pika kontrolli të Policisë Speciale të Kosovës të armatosur me pushkë automatike, të cilat ndalojnë dhe kontrollojnë.

Në këtë kuptim, ai tha se delegacioni i iniciativës së Pupinit ka shkuar në Gorazhdec, ku në bisedë me serbët kanë mësuar se nëse serbët vinin për të raportuar diçka, do të dilnin policët dhe do t'i rrahin.

“Shkuam në stacion për të parë se çfarë po ndodh, na thanë të vini për 10 minuta. Kur u kthyem pas 10 minutash, të gjithë ikën nga stacioni dhe ishte një police që nuk donte të fliste serbisht dhe sipas ligjit të Kosovës ajo është e detyruar ta bëjë këtë”, thotë Vellebit.

I pyetur nëse mund të imagjinojë një skenar në të cilin do të vazhdojë dialogu, Vellebit thotë se e ka të vështirë të shohë se si do të arrihet dialogu, por që ai mund të shohë se do të ketë një përshkallëzim.

Siç thotë ai, iniciativa Pupin do të tregojë gjithçka në Kongresin Amerikan në shtator.

“Ajo që është vendimtare për ne është se pa një aleancë të qëndrueshme ndërmjet Serbisë dhe Amerikës, nuk ka stabilitet dhe paqe në Ballkanin Perëndimor dhe kjo është arsyeja pse Amerika duhet ta shohë Serbinë si aleate, por edhe Serbia duhet të punojë më shumë për ta pozicionuar veten si partneri kryesor i SHBA-së në këtë rajon”, përfundoi Vellebit.