Popoviq: "Simbolet më të ndritura" të komunitetit serb janë nën sulm në Kosovë 

Bojan Popoviq, këshilltar muzeu në Muzeun e afreskeve në Beograd, tha për Kosovo online se "simbolet më të ndritshme" të komunitetin serb janë vazhdimisht nën sulm në Kosovë dhe se kërcënimi i rrënimit të Kishës së Krishtit Shpëtimtar në qendër të Prishtinës është vetëm një pjesë e asaj narrative që nuk dënohet nga bashkësia ndërkombëtare.

"Është e qartë se ajo që është më e shenjta për të gjithë është duke vuajtur më së shumti, dhe kjo është besimi, vendet e kultit, varrezat. Ajo pjesë intime e jetës së çdo kombi. Dhe pyetja është se deri në çfarë mase mund të tolerohet kjo padrejtësi. Sigurisht, në kuadër të një zgjidhjeje që duhet të pasohet, të gjitha këto mesazhe vetëm parandalojnë një zgjidhje për çdo person që jeton në atë zonë, kjo është e sigurt”, tha Popoviq për Kosovo online.

Ai shton se është e ngjashme me monumentet e tjera sakrale apo kulturore serbe.

“Ka një tendencë të vazhdueshme për t'i portretizuar si çdo gjë tjetër veç jo serbe”, thekson ky historian i artit.

Sulmet e vazhdueshme ndaj pronave të kishës ortodokse serbe ai i vlerëson si “qëllim” të mbështetur nga jashtë.

"Natyrisht që ka një synim që mbështetet nga jashtë. Kjo nuk po ndeshet me dënim të mjaftueshëm nga bota. Dënohet nga disa vende, por jo nga ato vende që e mbështesin Kosovën e pavarur. Duhet thënë se vërtet nuk ka asnjë justifikim për këtë dhe pala tjetër duhet të imagjinojë se çfarë do të ndodhë pas 50 apo 100 vjetësh. Ne edhe atëherë do të jemi ende fqinjë", theksoj Popoviq.

Ai na kujton se Perëndimi ka një qëndrim të qartë për respektimin e pronës private.

“Kjo është e mundur vetëm në Qipro, ku ju uzurponi pronën e dikujt dhe ata nuk mund të hyjnë në të për dekada, ndërsa gjoja ka paqe”, thekson Popoviq.

Ai konsideron se pasojat e një politike të tillë më së shumti vuajnë shqiptarët dhe saktëson se kjo është pasojë e mos përmbushjes së standardeve nga plani i Marti Ahtisaarit për mbrojtjen e pronës së KOS në Kosovë.

“Ju keni një tërbim ekonomik në të cilin ndoshta më të rrezikuarit janë numri më i madh i shqiptarëve që vuajnë terrorin e një grupi të tillë njerëzish dhe një ideologjie të tillë. Imagjinoni çfarë do të thotë, dhe ne, të gjithë popujt ballkanikë, e dimë këtë, çfarë do të thotë kur duhet të duroni një ideologji të vështirë të ndonjë qeverie. Imagjinoni si ndihen shqiptarët në Kosovë kur duhet të durojnë qeverinë e tyre, e cila mbështetet nga të gjithë ashtu. Ju kujtohet se ishte një triumf kur ata arritën t'u kthenin Deçanit nja 15 hektarë pyll. Është një komedi vërtet e mrekullueshme që mund të ndodhë”, thotë Popoviq.

Ai u bën thirrje shqiptarëve të rebelohen kundër ideve të tilla.

“Dëshirojmë që shqiptarët të rebelohen kundër kësaj, sepse është një padrejtësi e tmerrshme çnjerëzore”, tha Popoviq.

Ai thekson se në histori ka pasur shembuj të shpeshtë kur objektet fetare të popujve dhe feve të tjera janë rrënuar gjatë luftërave, por se në historinë moderne në këtë pjesë të botës janë regjistruar vetëm dy raste, në Gjermaninë naziste dhe në shtetin e pavarur të Kroacisë, ku monumentet kishtare të popujve të tjerë janë hequr edhe në kohë paqeje.

"Shqiptarët janë një popull mikpritës për nga mentaliteti. Është turp i madh që në Prishtinë, për të cilën dinë pak dhe sigurisht nuk dinë për mbishkrimin e famshëm që ishte në muret e Prishtinës se si Vuk Brankoviq e dekoroi atë qytet, nuk i dinë themelet dhe fillimet e tij, po ndërtojnë një nga kishat më të mëdha katolike në atë vend ose në atë kohë në Ballkan, dhe në të njëjtën kohë do të përjashtonin nga urbanistika e atij qyteti një vend kulti, jo domosdoshmërisht të një populli tjetër, por të një populli tjetër që jeton atje. Kjo është thjesht e papranueshme. Në mënyrë të ngjashme me atë se si ishte e papranueshme gjatë Luftës së Dytë Botërore në Kroaci," thekson Popoviq.

Mohimi i arkitekturës dhe trashëgimisë fetare serbe është ilustruar me shembullin e Prizrenit.

“Në mbrëmje, kur del në Prizren dhe shikon kah kalaja si pika më e lartë, sheh se ajo është e ndriçuar dhe menjëherë poshtë saj sheh Kishën e Shenjtë Shpëtimtar vetëm në errësirë”, thotë Popoviq.