Plivanje za Časni krst i Bele poklade upisani u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa

Plivanje za Časni krst na jezeru Gazivode
Izvor: Kosovo Online

Sarački zanat, ćurčijski zanat, izrada veza "štampujit", mavanje kumbara, sviranje na tamburici samici i plivanje za Bogojavljenski krst - šest elemenata "živog nasleđa" upisano u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa.

Odluku o upisu Nacionalni komitet za nematerijalno kulturno nasleđe doneo je na sastanku koji je održan 21. decembra 2023. godine u Ministarstvu kulture, a na osnovu zaključaka Komisije za ocenu predloga za upis u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa, koja deluje u Etnografskom muzeju u Beogradu, saopštili su iz Ministarstva kulture Srbije.

"Dosijei za upis predloženih elementa, koji sadrže obrazac za upis, video i foto dokumentaciju, kao i pisma saglasnosti nosilaca, udruženja i institucija, pripremljeni su kao rezultat saradnje nosilaca, lokalnih zajednica, predlagača i teritorijalno nadležnih regionalnih koordinatora na identifikovanju i izradi mera očuvanja predloženih elemenata. Pripremljene dosijee Centra za nematerijalno kulturno nasleđe stručno je obradio i uputio Komisije za ocenu predloga za upis u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa", navodi se u saopštenju.

U skladu sa zaključcima Komisije, doneta je odluka da u Nacionalni registar budu upisni tradicionalni zanati i veštine: sarački zanat, koji obuhvata skup znanja i veština u vezi sa pripremom materijala i izradom predmeta od kože, prvenstveno za potrebe konjarstva, ćurčijski zanat koji podrazumeva skup znanja i veština prerade i obrade kože i izrade predmeta od krzna i kože, kao i znanja i veštine izrade veza "štampujit" na području Negotinske Krajine i priobalja Dunava kojim se najčešće ukrašava svečana ženska vlaška nošnja.

Običaj paljenja pokladnih vatri u Sirinićkoj župi u okviru praznovanja Belih poklada (Pročke) mavanje kumbare, kao i plivanje za Bogojavljenski krst – običaj plivanja na otvorenim vodama, u rekama i jezerima, na praznik kojim se obeležava dan Hristovog krštenja, upisani su kao elementi "živog nasleđa" iz domena društvenih običaja i praksi.

U Nacionalni registar upisana je i izvođačka praksa sviranja na tamburicama / samicama (tamburicama-samicama) – četvorožičnim dvoglasno štimovanim tamburama koje predstavljaju deo kulture srpskog dinarskog stanovništva doseljenog na prostor Srbije.