Dokument koji je Lajčak dostavio Kurtiju: Moguće opcije za ZSO

Miroslav Lajčak i Aljbin Kurti
Izvor: gazeta ekspres

Dokument „Moguće opcije u vezi sa uspostavljanjem Zajednice srpskih opština“ koji je kancelarija izaslanika Evropske unije za dijalog Miroslava Lajčaka dostavila kosovskoj vladi premijera Aljbina Kurtija navodi koje su mogućnosti za određene tačke povezane sa uspostavljanjem ZSO, prenosi Gazeta ekspres.

Sporazum o uspostavljanju Zajednice srpskih opština je jedno od pitanja za koje se očekuje da će dovesti do zastoja u nastavku dijaloga Beograda i Prištine. Kurti se oštro protivi uspostavljanju monoetničke zajednice na severu Kosova, Srbija insistira na sprovođenju ove obaveze predviđene prethodnima sporazumima koji su sklopljeni u Briselu, pod pokroviteljstom Evropske unije, prenosi ovaj list.

Dokument koji je kancelarija Miroslava Lajčaka dostavila Vladi Kosova govori o mogućnostima uspostavljanja ZSO, uzimajući u obzir sva prethodna dešavanja i odluku Ustavnog suda Kosova.

„Nadležnosti ZSO mogu da budu detaljno precizirane kako bi se obuhvatila sva pitanja u Zakonu o lokalnoj samoupravi. Statut Zajednice srpskih opština treba da ispuni uslove „proširenih nadležnosti“ koje se tiču opština sa srpskom većinom koje su obuhvaćene Zakonom.

Nadležnosti ZSO

Nadležnosti ZSO treba da uključe ​​jasna ovlašćenja za uspostavljanje pet vrsta sporazuma o saradnji u vezi sa paragrafima 9 i 14 Zakona o međuopštinskoj saradnji. Treba razmotriti uspostavljanje zajedničkih javnih institucija, jer jedan oblik ovog modela može da posluži i kao glavni oblik saradnje unutar ZSO.

Izbor između „posedovanja“ i „vršenja“ celovitog pregleda mogao bi se izbeći uspostavljanjem drugačije konstrukcije. Udruženje može "izvršiti" potpunu reviziju nadležnosti opština koje su članice za ekonomski razvoj, obrazovanje, zdravstvo i ruralno i urbano planiranje (kao i za "kulturna pitanja" kao što je u zakonu o lokalnoj samoupravi, sve dok ima puni nadzor) nad politikama i aktivnostima centralnih vlasti i drugih opština u vezi sa njihovim politikama i aktivnostima u ovim oblastima ”, navodi se u dokumentu, gdje su navedene tri mogućnosti.

Ovaj dokument takođe pruža mogućnosti za uspostavljanje organizacione strukture Udruženja i uprave.

"Zakon i statut o osnivanju Zajednice srpskih opština mora izričito da osigura administrativnu radnu snagu koja će odraziti raznolikost stanovništva ZSO i koja bi takođe mogla izričito da podrži osnovna ustavna načela jednakosti, nediskriminacije i pluralizma . Potpredsednik ZSO trebalo bi da bude iz neke od manjinskih zajednica, ako je zapovednik policije u okviru Zajednice srpskih opština iz većinske, zamenik zapovednika mora biti iz nesrpske manjine“, navodi se u dokumentu.

U dokumentu se navodi i da Briselski sporazum iz 2013. godine zahteva od četiri gradonačelnika sa severa Kosova da predaju listu srpskih kandidata za regionalnog zapovednika policije kako bi se i na taj način odrazila zastupljenost manjina.

„Tačkom 13. Principa uklanja se deo tačke 9. Briselskog sporazuma, koji kaže da bi sastav kosovske policije na severu trebalo da odražava etnički sastav četiri opštine i garantuje zastupljenost manjina. Nije jasno zašto Sporazum o opštim načelima nije sadržavao takvu ključnu odredbu Briselskog sporazuma iz 2013. godine. Poništavanje bi imalo smisla i verovatno bi pomoglo da se otkloni nepoverenje koje je nastalo zbog Sporazuma o opšim principima ".

U dokumentu se dotiče i pravni status Zajednice srpskih opština i navodi se da „Statut može dalje da pojasni da je ZSO entitet sa pravnim telima, koja mogu formirati druga tela (kao što je predviđeno Zakonom o međuopštinskoj saradnji) od kojih neka, npr. zajedničke javne institucije, zajedničko javno preduzeće, takođe mogu imati pravno telo“.

„Statut treba jasno da objasni da će bilo koja opština sa srpskom većinom imati pravo da bude član Udruženja, ako opština nije glasala da se povuče. Statut može da ukaže ​​na to da većina u Skupštini udruženja može da odobri članstvo bilo koje druge opštine sa nesrpskom većinom", navodi se u dokumentu.

Između ostalog, u ovom dokumentu se navodi da Zajednici srpskih opština treba omogućiti da komentariše važne zakone kroz postupke u Skupštini Kosova.

"Zakonodavne skupštine obično dozvoljavaju takve postupke od strane zainteresovanih strana, a posebno se očekuje da srpski poslanici podstiču takve postupke od strane Zajednice srpskih opština", ističe se u dokumentu.

Ovaj dokument takođe donosi zaključak da „Briselski sporazum, Sporazum o opštim principima, sudska odluka i zakoni Kosova o lokalnoj samoupravi i međuopštinskoj saradnji pružaju značajan prostor za razvoj statuta Zajednice srpskih opština. Za rešenje bi bila potrebna kreativnost i dobra volja obe strane.

U dokumentu dostavljenom Vladi Kosova se navodi da za osnivanje Zajednice srpskih opština nije potrebno donošenje novih zakona, već da se može osnovati u okviru postojećeg zakonskog okvira.