Rezultati popisa: Muslimani više nisu većina u Albaniji prvi put posle dva veka

Popis stanovništva iz 2023. godine u Albaniji pokazao je da muslimani više ne čine većinu građana Albanije, prvi put posle više od dva veka, prenosi Indeks.hr.

Prema poslednjem popisu, muslimani sada čine 45,7 odsto, što je prvi put u dugoj istoriji da su pali ispod polovine ukupnog stanovništva. Broj muslimana je opao za više od 30 odsto u poređenju sa popisom iz 2011. godine.

Treba napomenuti i da u popisu iz 2023. godine bektašijski muslimani čine 4,8 odsto, ali su navedeni kao posebna verska grupa. Bektaši su članovi heterodoksnog islamskog reda sufijskog porekla, koji datira iz 13. veka, i smatraju se posebnom verskom grupom u Albaniji, iako su istorijski zasnovani na šiitsko-islamskoj tradiciji.

Hrišćani čine 15,6 posto stanovništva, od čega je 8,4 posto katolika, a 7,2 posto nekonfesionalnih. Vernici bez denominacije čine 13,8 posto, a ateisti 3,6 posto.

Ova značajna demografska promena označava istorijski trenutak za versku strukturu zemlje, koja je decenijama bila nestabilna.

Demografske promene izazvane emigracijom

Prema izveštaju lista „Turki tudej“, Albanija je izgubila oko 15 posto svog stanovništva u poslednjih deset godina, uglavnom zbog masovne emigracije i pada stope nataliteta. Analitičari to pripisuju nedostatku perspektiva za mlade ljude, koji sve više traže posao u inostranstvu.

Istorijski gledano, Albanija je bila katolička zemlja u svojim ranim danima, nakon rimskih osvajanja. Status muslimanske zemlje stekla je tek u 15. veku, dolaskom Osmanskog carstva. Međutim, zbog geografske blizine i jakih veza sa Grčkom, gde mnogi Albanci rade i govore grčki, pravoslavno hrišćanstvo je ponovo u porastu poslednjih decenija.

Uticaj političke istorije na versku strukturu

Istorija 20. veka takođe igra veliku ulogu u sadašnjoj verskoj strukturi. Nakon Drugog svetskog rata, Albanija je postala komunistička država u kojoj je praktikovanje religije bilo zabranjeno skoro 50 godina, sve do povratka demokratije nakon izbora 1992. godine.

Nakon Nato bombardovanja Jugoslavije 1999. godine, oko pola miliona etničkih Albanaca pobeglo je na Kosovo, što je dodatno opteretilo već krhku albansku ekonomiju. Iako je zemlja doživela ekonomski rast u narednoj deceniji, ona ostaje jedna od najsiromašnijih u Evropi van bivšeg Sovjetskog Saveza, a glavni razlozi su visoka nezaposlenost i korupcija u infrastrukturi, što odvraća strane investitore.