Analitičari: Kurti priča o ratu jer neće ZSO, a zahtev iz SAD je stigao

Kurti sa Suniogom i ambasadorima KVINT-e
Izvor: Reporteri

Aljbin Kurti u svom poslednjem intervjuu nije isključio mogućnost da se Zajednica opština sa srpskom većinom realizuje po modelu razvoja, koji se zasniva na geografskim, ekonomskim i razvojnim karakteristikama, prenosi Albanijan post.

Iako Kurti nije izneo mnogo detalja o tome kako bi model koji je predložio mogao da funkcioniše, njegova izjava je protumačena kao ublažavanje stava, posebno nakon zahteva visokog američkog diplomate Gabrijela Eskobara "da se pronađu modaliteti za implementaciju ZSO“.

Međutim, za političkog analitičara Agona Maljićija, šef izvršne vlasti nije zainteresovan za implementaciju bilo kakvog modela ZSO.

Prema Maljiću, Kurtijev interes je da ostane na čvrstim pozicijama, negirajući bilo kakav modalitet za Zajednicu.

"Postoji granica koliko Kurti može da promeni modalitet po kosovskom zakonodavstvu i odlukom Ustavnog suda. Možda može da se uradi neki semantički manevar, kao opštine sa srpskom većinom da se da drugačiji karakter, ali sadržaj će biti isti“, rekao je Maljići.

Abit Hodža, stručnjak za medije, kaže da je Kurtiju sada jasno da su međunarodni partneri, posebno Sjedinjene Američke Države, veoma ozbiljne u zahtevima da se ZSO primeni.

Upravo iz tog razloga, prema Hodžinim rečima, Kurti svojim poslednjim izjavama priprema politički teren.

Američki zahtev

"Da, Kurtijev odnos prema ZSO se promenio, izgleda da oštra premijerova komunikacija poslednjih dana ima veze sa ovim. Deo ove igre je i njegova poslednja izjava o mogućnosti rata, odnosno komunikacija koja poziva na unutrašnju i spoljnu pažnju u procesu dijaloga“, rekao je Hodža.

S druge strane, za profesora međunarodnog prava Besforta Rečaja, ZSO je zakonska obaveza koju Kosovo mora da ispuni i za ovo Kurti radi na pronalaženju modaliteta koji je primenljiv.

"Mislim da je van bilo kakvog konteksta političke retorike važno da Kosovo ispuni svoje zakonske obaveze. Na rukovodstvu je da odredi obim ovog udruženja. Takođe je važno da se ZSO tumači u svetlu odluke Ustavnog suda“, rekao je Rečaj.

Prema rečima specijalnog izaslanika Sjedinjenih Američkih Država za Zapadni Balkan Gabrijela Eskobara, stvaranje Zajednice opština sa srpskom većinom ne bi trebalo da bude u suprotnosti sa Ustavom Kosova, i da stvara „državu u državi“.

Prema rečima američkog diplomate, postoji mnogo evropskih modela gde manjine mogu da zaštite svoje kulturno nasleđe i maternji jezik, ali bez kršenja ustavnog okvira zemlje u kojoj žive.

"Želimo da pronađemo neke od ovih primera, a možda i da ih iskoristimo kao vodič za implementaciju. Stoga se nadam da ćemo o tome moći da razgovaramo u Briselu kasnije ovog meseca“, dodao je Rečaj.

Evropsko insistiranje

Evropska unija insistira da Kosovo formira Zajednicu opština sa srpskom većinom prema Briselskom sporazumu iz 2013. godine.

Ovo je nedavno izjavio šef evropske diplomatije Đozep Borelj.

"Osnivanje Zajednice opština sa srpskom većinom dogovorile su obe strane, Kosovo i Srbija, Briselskim sporazumom iz 2013. godine. Sporazum je ratifikovao parlament Kosova i Kosovo mora da ispuni zakonsku obavezu i implementirajte bez odlaganja“, rekao je on u odgovoru srpskom mediju N1.

Zajednicu opština sa srpskom većinom, odnosno njene principe sačinjene 2015. godine, Ustavni sud je u preko 20 tačaka proglasio neustavnim. Zato što je Ustav Kosova utvrdio da je neustavno da postoji asocijacija opština na etničkom principu.

S druge strane, kosovski premijer Aljbin Kurti tumačio je Zajednicu srpskih opština u analogiji sa stvaranjem srpske republike u okviru Kosova. Kurti je više puta poručio da neće dozvoliti da se to dogodi.