Ku po çojnë takimet midis Beogradit dhe Prishtinës në Bruksel?

Raundi i fundit i dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës në nivel të negociatorëve kryesorë, i cili po mbahet sot në Bruksel, do të tregojë nëse të dyja palët po lëvizin në një drejtim pozitiv në lidhje me realizimin e Bashkësisë së Komunave Serbe, që është kushti kryesor për bisedimet e mëtutjeshme, ndërsa bashkëbiseduesit e Kosovo Online thonë se ka gjasa të rriten edhe më shumë presionet e ndërmjetësuesve nga Perëndimi.

I pyetur nëse në këtë moment mund të vlerësohet se në cilin drejtim do të shkojë dialogu Beograd-Prishtinë, dr Aleksandar Mitiq, bashkëpunëtor hulumtues i Institutit për Politikë Ndërkombëtare dhe Ekonomi, thekson se dialogu është i bllokuar, siç është çdo herë kur Prishtina duhet të bëjë qoftë edhe një hap përpara për të devijuar nga kërkesat maksimaliste.

"Kjo është bërë praktikë dhe taktikë normale e Prishtinës. Ne nuk po japim asgjë dhe presim që Perëndimi t'i bëjë presion edhe më shumë ndaj Beogradit", thekson Mitiq në një deklaratë për Kosovo Online.

Nga kjo, ai konstaton se do të jetë e vështirë të zhbllokohet procesi në kushtet kur Perëndimi nuk ka ndërmend të bëjë presion ndaj Prishtinës për të përmbushur obligimet më elementare.

"Strategjikisht, Perëndimi ka dy synime. E para është që Serbia të heqë dorë nga Kosova e Metohia me perspektivën e njohjes së 'shpalljes së njëanshme të pavarësisë'. Një qëllim tjetër është që lidhjet mes Beogradit dhe serbëve në Kosovë e Metohi të jenë sa më të lirshme. Prandaj, perëndimit i shkon për shtat që Prishtina me qëndrimin e saj maksimalist po rrënon çdo kuptim të Bashkësisë së Komunave Serbe", thekson Mitiq.

Ai pyeti gjithashtu se pse Prishtina do të pajtohej me çdo gjë që nuk i përshtatet, kur ajo shpërblehet vazhdimisht nga ndërmjetësit në dialog, që janë vendet anëtare të Bashkimit Evropian, duke përmendur si shembull ngjarjet e vetëm disa javëve më parë - votimi në Këshillin e Evropës, liberalizimi i vizave të BE-së dhe legjitimimi i "zgjedhjeve të kontejnerëve" në veri.

Sipas tij, përgjegjësinë e vetme për këtë situatë, përkatësisht bllokimin e procesit e ka, siç thotë ai - ndërmjetësuesi i paaftë dhe i njëanshëm në dialog – Bashkimi Evropian.

"Gjithashtu është i palogjikshëm pjesëmarrja e Beogradit në një proces, rezultati negativ i të cilit për interesat serbe është i parashikueshëm. Ky proces bazohet në premisa të gabuara, në shkelje të ligjit ndërkombëtar, në standarde të dyfishta dhe në ultimatume të njëanshme. Kjo nuk do të çojë në një rezultat të lumtur", është i bindur Mitiq.

I pyetur nëse mund të presim presione të reja ndaj Beogradit për të përmbushur obligimet dhe koncesionet ndaj Prishtinës në lidhje me obligimet e saj, Mitiq përgjigjet - “absolutisht, sepse është një matricë që jep rezultate për Perëndimin dhe për Prishtinën dhe ata nuk do të heqin dorë nga ajo".

"Shqiptarët nuk janë të gatshëm të përmbushin asnjë dispozitë që do të formonte një BKS me kompetenca ekzekutive, siç ishte parashikuar dhe dakorduar. Ata kanë mbështetjen absolute të Perëndimit për këtë. Gjermanët kanë qenë mbështetësit më të hapur të Albin Kurtit. Amerikanët po bëjnë një lojë të dyfishtë. Nga njëra anë, gjoja po i bëjnë presion publikisht ndaj Kurtit dhe në thelb po bëjnë gjithçka që ai të ketë sukses në qëllimet e tij dhe që serbët dhe Beogradi të vendosen para murit. Administrata e BE-së shërben për të shtrembëruar gjithçka në një "meshë të demokracisë liberale dhe vlerave evropiane", tha Mitiq.

Kur është fjala për drejtimin e mëtejshëm në të cilin do të zhvillohet dialogu, gazetari Boshko Jakshiq thotë për Kosovo Online se të gjitha shenjat tregojnë se do të vazhdojë në drejtim të “përcjelljes së Beogradit dhe Prishtinës në tufë”.

Ai vlerëson gjithashtu se ndërmjetësit, evropianët dhe mbi të gjitha amerikanët, nuk tregojnë asnjë shenjë se janë të gatshëm për çdo lloj tolerance, zvarritjeje, gjetjeje justifikimesh dhe krijimit të ambientit për incidente të reja.

"Sipas asaj që mund të konkludohet në bazë të planit evropian, përcaktuesit e tij janë të përcaktuar saktë politikisht, aq edhe të kufizuara qartë në kohë dhe të shoqëruara me sanksione të qarta nga të dyja palët nëse ato nuk respektojnë. Në një periudhë të shkurtër pas Ohrit, ne patëm tentativa, në krye me Prishtina dhe Kurti, për të minuar disa gjëra në Udhërëfyes, por më duket se nuk ka mundësi për sukses”, tha Jakshiq.

Ai është i mendimit se është më e mençura që Beogradi të heshtë në një situatë të tillë dhe të vëzhgojë se si dhe kur Perëndimi do të "bën llogaritë" me Kurtin, domethënë se si do ta detyrojnë atë të pranojë atë që u nënshkrua në 2013 dhe çfarë ishte pranuar në Bruksel dhe Ohër.

Jakshiq thotë se Perëndimi nuk dëshiron të lejojë Kurtin apo Vuçiqin të komandojnë procesin, por se ata vendosin se çfarë do të diskutohet fillimisht dhe në çfarë mënyre. Ai e sheh si gabim bojkotin e zgjedhjeve në katër komuna në veri.

"Tani situata është një 'kartë pata', por fakti është që Perëndimi nuk dëshiron ta tolerojë, se nuk ka më vend për zvarritje. Kështu që mund të presim që procesi i negociatave të intensifikohet, që presionet ndaj të dyja palët do të intensifikohen, sepse amerikanëve u intereson që disa gjëra të përfundojnë këtë vit apo në fillim të vitit të ardhshëm, sepse është e qartë se Kosova nuk mund të jetë një prioritet i tillë, për shkak të zgjedhjeve në SHBA vitin e ardhshëm. Kështu që dinamika kryesore u takon amerikanëve dhe jo evropianëve, të cilët proverbialisht janë të prirur ndaj një lloj letargjie politike”, thekson Jakshiq.

I pyetur nëse kjo do të thotë se amerikanët do të bëjnë presion ndaj Kurtit të përmbushë detyrimet e tij, Jakshiq përgjigjet se deri më tani SHBA-të dhe BE-ja kanë thënë se BKS nuk po vihet në pikëpyetje dhe se duhet të përmbushet, por se është e paqartë nëse duhet të jetë në formën e përcaktuar me Marrëveshjen e Brukselit të vitit 2013, apo siç ka thënë dikur Derek Shole, në përputhje me Kushtetutën e Kosovës.

Kjo, shton ai, hap një hapësirë ​​të re për negociata në të cilat do të korrigjohet varianti origjinal, duke theksuar se vetë marrëveshja origjinale është e një natyre të dyfishtë.

“Vuçiq pret që ajo që është nënshkruar të pranohet pa diskutim dhe mua më duket se nuk do të shkojë kështu, por edhe Kurti do të detyrohet të pranojë, sepse po vë në lojë të ardhmen e tij politike. Ai e kishte parë tashmë sesi amerikanët e hoqën shpejt dhe me efikasitet nga posti i kryeministrit”, kujton Jakshiq.

Ai shton gjithashtu se disa nga lëvizjet e Kurtit janë “tepër bixhoz”, të palogjikshme dhe të paarsyeshme, për situatën në të cilën ndodhet.

"Por kjo është zgjedhja e tij. Dhe mendoj se zgjedhja e tij personale nuk mund të ndikojë ndjeshëm në procesin e negociatave. Të kujtojmë se më shumë se një herë është thënë se Bashkësia e Komunave Serbe do të jetë me Kurtin ose pa të", përfundoi Jakshiq.