Pse marrëdhënia e ngushtë e serbëve në Kosovë me lidershipin serb i shqetëson autoritetet në Prishtinë?

Uniteti politik midis popullit serb në Kosovë dhe Beogradit zyrtar dhe besimi i veçantë tek presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq paraqesin pengesë të madhe për autoritetet në Prishtinë në realizimin e qëllimit të heqjes së mëtejshme të të drejtës dhe persekutimin e serbëve nga Kosova, sipas bashkëbiseduesve të Kosovo Online.

Përpjekjet e lidershipit serb për të mundësuar një jetë të qetë dhe më të mirë për serbët në Kosovë reflektohen në fusha të ndryshme. Në takimin e fundit, ditë më parë në Rashkë, presidenti Vuçiq paralajmëroi ndihmë financiare shtesë në vlerë prej 28 milionë euro.

Ndërkohë, Prishtina po përpiqet t'i prishë lidhjet e serbëve me shtetin e tyre, ndonëse, sipas analistëve, duhet të jetë e kundërta, sepse një komunitet pakicë në çdo shoqëri "normale" demokratike paraqet urë për bashkëpunim mes dy palëve.

Predrag Rajiq nga Qendra për Stabilitet Social tregon për Kosovo Online se qëllimi i Albin Kurtit është të krijojë një “komb kosovar” dhe në këtë mënyrë të asimilojë të gjithë ata që nuk janë shqiptarë dhe të detyrojë të gjithë serbët që vendosin të qëndrojnë në Kosovë, herët a vonë të shkrihej në atë komb të ri, që do të kishte para së gjithash një shenjë etnike shqiptare.

“Sigurisht që marrëdhëniet e ngushta mes serbëve dhe Beogradit janë pengesa kryesore për këtë plan dhe prandaj Kurti po përpiqet t'i prishë ato lidhje ose t'i bëjë të pamundura, sa më të realizueshme nga këndvështrimi i tij. Ai do të përpiqet ta bëjë këtë duke i frikësuar serbët, duke u përpjekur t'i përçajë dhe në fillim të pengojë fizikisht komunikimin e serbëve nga Kosova e Metohia dhe Beogradin, kudo dhe kurdo që kishte mundësi ta bënte këtë", beson Rajiq.

Ai kujton se shqiptarët asnjëherë nuk e kanë sunduar veriun e Kosovës, prandaj tani po tentojnë disi t'i frikësojnë serbët, nën petkun e bashkësisë ndërkombëtare dhe me mbështetjen e tyre të heshtur.

Duke sulmuar individë, ata duan t'u dërgojnë mesazh të gjithë serbëve në veri, në katër komuna, se nuk ia vlen më të rezistojnë dhe se nëse duan të jetojnë në Kosovë, duhet t'u binden ligjeve atje, ose përndryshe ata mund te largohen.

“Mendoj se ata tani po përpiqen të bëjnë presion mbi ata serb që lëkunden, dhe sigurisht që ka disa, sepse kjo është e natyrshme, që t'i bindin ata të dezertojnë në anën që përkrahin shqiptarët, të emigrojnë. Kurti dëshiron të përshpejtojë emigracionin të serbëve, sepse ai e di që edhe shqiptarët po emigrojnë, sidomos pas liberalizimit të vizave, në mënyrë që përqindja e shqiptarëve të mbetet e njëjtë, në mënyrë që ai të përdorë si argument para partnerëve perëndimorë dhe publikut botëror në përgjithësi që parimi demografik kushtëzoi mundësinë e formimit të shumicës në Kosovë e Metohi që nuk dëshiron të jetojë në Serbi”, shpjegon Rajiq.

Prandaj dy gjëra janë vendimtare për të – që serbët në Kosovë të mbeten të bashkuar, të bashkuar rreth Listës Serbe dhe të bashkuar me Beogradin dhe presidentin Aleksandar Vuçiq.

“Ata duhet të kenë besim te lidershipi, të dinë se ne si popull jemi me fat që na udhëheqë burrështetasi më i mirë serb në historinë e fundit të Serbisë dhe t'ia lëmë atij të bëjë beteja gjeopolitike, sepse ai e di këtë më mirë se të gjithë ne. Është e rëndësishme që të mos bien në provokime. E di që është e lehtë të thuhet nga Novi Sadi apo Beogradi, por është me të vërtetë e rëndësishme që të mos bien në provokime, sepse këtë dëshiron Kurti. Qëllimi i tij është që të shkaktojë një konflikt të armatosur në një shkallë më të gjerë me faktorët serbë në këtë fushë dhe ai do të përpiqet ta bëjë këtë”, tha Rajiq.

Danijella Vujiçiq, deputetja e PPS në Kuvendin e Serbisë nga Kosova, thotë për Kosovo Online se Prishtinën e shqetësojnë lidhjet mes serbëve të Kosovës dhe Beogradit, sepse populli serb, edhe pse i bashkuar, do të jetë pengesë në krijimin e një Kosovë etnikisht të pastër.

“Për serbët në Kosovë e Metohi, Serbia është i vetmi vend, dhe Aleksandar Vuçiq është president”, tha Vujiçiq dhe shtoi se me formimin e Listës Serbe dhe ardhjen e Vuçiqit në pushtet, populli serb u bë i bashkuar dhe koherent në raport ndaj ngjarjeve politike dhe vendimmarrjes për të ardhmen.

“Në periudhën paraprake, që nga viti 1999, kemi pasur përpjekje përmes koalicioneve të ndryshme, të mbledhura nga parti të ndryshme politike parlamentare. Ka rezultuar që zgjidhjet dhe ideologjitë e tilla, të cilat në radhë të parë nuk ishin unifikuar në pozitën e mbrojtjes së interesave kombëtare serbe, nuk janë të qëndrueshme. Qasja e keqe të Beogradit ndaj problemit të Kosovës, u reflektua edhe në terren, secili nga liderët politikë në Kosovë e Metohi 'tërhiqte' programin politik të partisë së cilës i përkisnin, askush nuk po zbatonte atë për të cilën ishin mbledhur liderët politikë në atë kohë. Një tubim i tillë ishte i dënuar të dështonte dhe për këtë arsye ne humbëm shumë shanse dhe mundësi. Pikërisht koordinimi i dobët me Beogradin funksionoi në avantazhin e Prishtinës", kujton Vujiçiq.

Tani, thotë ajo, është ndryshe dhe kjo është ajo që shqetëson Prishtinën:

“Për herë të parë, udhëheqja shtetërore ka synime strategjike dhe vija të kuqe të përcaktuara qartë në zgjidhjen e çështjes kombëtare. Është thelbësisht shumë e rëndësishme që sot, në formën në të cilën ekziston Lista Serbe, partia më e madhe politike në mesin e serbëve në Kosovë e Metohi të jetë unike. Kjo është diçka që ne në këtë moment na duhet më së shumti. Para së gjithash na duhet paqe, por edhe unitet politik në Kosovë e Metohi dhe një politikë e dakorduar me Qeverinë e Serbisë dhe Presidentin”, ka shtuar Vujiçiq.

Në këtë kontekst, ajo thekson Bashkësinë e Komunave Serbe, e cila në këto rrethana serbëve u nevojitet si forma më reale e mbrojtjes institucionale të interesave kombëtare, fetare dhe kulturore.

Analisti politik Lubomir Stanojkoviq vëren se lidhja e fortë e serbëve nga Kosova me Beogradin nuk e acaron Prishtinën, sepse është fjalë shumë e butë, por e shqetëson.

"Në shoqëritë normale demokratike, komunitetet pakicë përfaqësojnë një urë solide bashkëpunimi me vendet e tyre të origjinës. Përderisa ne në Kosovë kemi një situatë ku serbët shihen dhe trajtohen sikur të jenë një nga faktorët më të rrezikshëm përçarës në procesin e rrumbullakimit të shtetësisë së tyre të plotë. Prandaj autoritetet qendrore të Prishtinës kanë një qëndrim mjaft negativ ndaj serbëve të Kosovës”, shpjegon Stanojkoviq për Kosovo Online.

Nga ana tjetër, tërheq vëmendjen se shqiptarët nga Kosova në Serbi, jo vetëm në historinë moderne, por shekuj më parë, panë një pushtues.

Edhe tani, kur ka një situatë të re politike në Kosovë, Serbia është faktor kyç sepse Kosova po përparon ngadalë në shumë fusha, gjë që posaçërisht ndihet kur bëhet fjalë për integrimin ndërkombëtar, theksoi Stanojkoviq.

“Duke pasur parasysh të gjitha këto, është veçanërisht shqetësues fakti që serbët nga Kosova kanë marrëdhënie të tilla me Serbinë, saqë vazhdojnë ta shohin atë si një mbështetje të fortë në ekzistencën e tyre ekonomike, dhe natyrisht fizike, e cila manifestohet përmes formave të ndryshme të ndihmës. Përsëri, kjo është arsyeja kryesore pse serbët në aktivitetet e tyre politike në Kosovë mbështesin opsionin e mbështetur nga Beogradi. Atë opsion është dominues dhe në një farë mënyre përfaqëson unitetin politik serb në të njëjtën kohë, kështu që për autoritetet qendrore në Prishtinë paraqet një faktor ndërlikues në funksionimin e tyre”, tha Stanojkoviq.

Në vend që Prishtina të shpenzojë shumë kohë për të konfirmuar dhe akuzuar këtë lloj lidhjeje ndërmjet serbëve të Kosovës dhe Beogradit, ai beson se autoritetet e Kosovës, para së gjithash, duhet të rishikojnë qëndrimin, sjelljen dhe veprimet e tyre në mënyrë që t'i afrojnë institucionet e tyre me serbët dhe t’u tregojnë atyre se ekzistojnë dhe punojnë në interesin e tyre.

“Prishtina, shumë gabimisht, po përpiqet me çdo kusht ta çrregullojë dhe madje ta prishë lidhjen e fortë të serbëve me Beogradin, më së shpeshti me kritika dhe sulme të vazhdueshme ndaj Beogradit dhe Serbisë, përmes propagandës politike jashtëzakonisht negative deri në bojkot ekonomik të mallrave serbe. Gjithashtu, ata vazhdimisht u bëjnë të ditur serbëve në Kosovë se garantues të sigurisë së jetës së tyre dhe mbijetesës së tyre janë vetëm institucionet e Prishtinës, si dhe duke i detyruar burimet njerëzore nga radhët e serbëve që kundërshtojnë Beogradin me politikat e tyre. Dhe, përsëri, kemi një situatë të tillë që shumë shpesh ka raste të natyrës së tillë që serbët kërcënohen nga të njëjtat institucione, nga kërcënimet fizike e deri te neglizhenca në punësim në institucionet shtetërore dhe publike”, thotë Stanojkoviq.

Ai përfundon se, duke analizuar, veçanërisht qeverinë aktuale të Kosovës, serbët nga Kosova do të vazhdojnë të shohin negativisht institucionet e Prishtinës, si imponuar, ndërsa në Beograd, pra në Serbi, do ta shohin mbrojtësin e tyre të jetës dhe opsionin e tyre politik.