Zgjedhjet lokale në Shqipëri: Retorikë e ashpër e liderëve politikë, postera vulgarë dhe opozita përçarur

Në më pak se dy javë, më 14 maj, mbahen zgjedhjet vendore në Shqipëri. Në garën parazgjedhore që ka nisur zyrtarisht më 14 prill kanë hyrë 48 parti politike me 23788 kandidatë, prej të cilave 144 garojnë për postin e kryetarit dhe 15 prej tyre janë gra.

Rivalët më të mëdhenj në 61 bashkitë janë Partia Socialiste në pushtet e Edi Ramës dhe koalicioni "Së bashku fitojmë", i cili përbëhet nga fraksioni i Partisë Demokratike, ish-kryeministri dhe presidenti Sali Berisha dhe Partia e Lirisë, deri kohët e fundit presidenti i Shqipërisë, Ilir Meta. Në zgjedhje merr pjesë edhe Partia Demokratike “zyrtare” e kryesuar nga Enkelejd Alibeaj, që ka kandidatë vetëm në 14 bashki.

Partia Socialiste, e cila aktualisht është në pushtet në 59 bashki në Shqipëri, për shkak se opozita bojkotoi zgjedhjet e mëparshme vendore të 2019-ës, me sa duket e kënaqur me rezultatet e arritura nga shumica e kryetarëve të bashkive, 45 prej tyre konkurruan sërish për atë post. 

Që situata politike është e tensionuar para zgjedhjeve dhe se u kushtohet shumë vëmendje është tipike për Shqipërinë, thotë analisti dhe avokati vendas Redi Ramaj, i cili shton se këtë herë tensionin e ka “ndihmuar” ndarja në partinë më të madhe opozitare në vend, por edhe nga retorika që partitë përdorin në fushatën zgjedhore.

“Retorika politike agresive nuk është vetëm mes opozitës dhe mazhorancës, por edhe brenda vetë opozitës. Të dy fraksionet e Partisë Demokratike thonë se përfaqësojnë elektoratin e djathtë demokratik, luftojnë për çdo votë, duke akuzuar njëri-tjetrin për tradhti. Do t'ju kujtoj se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i Shqipërisë nuk e regjistroi fraksionin e Berishës në zgjedhje si Partia Demokratike zyrtare, por atë të drejtuar nga Alibeaj, që mori logon dhe vulën e partisë, megjithëse Lulzim Basha, pasardhësi i Berishës, është ende zyrtarisht kryetar i Partisë Demokratike në regjistrin gjyqësor”, thotë Ramaj për Kosovo Online.

Gara partiake për zgjedhjet vendore në Shqipëri zhvillohet në mediat elektronike, në mitingje, rrjete sociale, por edhe përmes posterave dhe billbordeve.

Ndonëse ligji zgjedhor i Shqipërisë i vitit 2017, për shkak të masave shtrënguese, parashikon që posterat dhe tabelat mund të vendosen vetëm pesë metra larg selive zgjedhore të partive, ato përmbytën kryeqytetin gjatë fushatës.  Posterat e dy partive “mbinë” nëpër qytet si kërpudhat pas shiut. 

Partia Socialiste ka vendosur postera dhe tabela jo me fotot e kandidatëve për kryetarë bashkie dhe ansambliste, por me foton e Edi Ramës dhe mbishkrimin “Vetëm përpara”, poshtë të cilit ka foton e Berishës dhe Metës me mesazhin “Kurrë më mbrapa”. 

Koalicioni “Bashkë fitojmë” i është përgjigjur Partisë Socialiste me një poster me foton e kandidatit të tyre për kryetar të Bashkisë së Tiranës, Belind Këlliçi, me duart e ngritura dhe me gishtin e mesit të shtrirë në të dyja duart. 

Posteri shkaktoi reagime të stuhishme, debate mes palëve, por edhe komente nga shoqëria civile dhe komunitetet fetare. “Xhamitë e Tiranës” ishin ndër të parat që njoftuan se veprimi i Këlliçi ishte i papranueshëm, i papërgjegjshëm dhe i paprecedentë dhe se një poster i tillë mund të ndikojë negativisht në imazhin e qytetit. 

Më pas edhe vetë Këlliçi u përpoq t'i shpjegonte dhe justifikonte veprimet e tij, duke theksuar se i erdhi mirë që posteri shkaktoi kaq shumë reagime dhe që qytetarët "ranë dakord të drejtonin gishtin kundër korrupsionit të qytetit të Tiranës". 

“Korrupsioni është gangrena e shoqërisë sonë dhe lufta kundër këtij fenomeni është në krye të agjendës sime”, ka shkruar Këlliçi në Facebook dhe ka shpjeguar se “gishti i mesit e ka për ata që keqpërdorin fondet publike të shtetit”.

Për të ndihmuar kandidatët e tyre në fushatë, aktivë janë edhe drejtuesit e partive, me sa duket, më shumë se vetë kandidatët për ansamblistet dhe kryetarë bashkie. Kryetari i PS-së dhe kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, zhvillon mitingje në të gjithë vendin. Në takimin në Durrës dhe Elbasan ishin të ftuara vetëm zonja. Të gjithë anëtarët e qeverisë janë të përfshirë në fushatën e partisë. 

“Ajo që gjuthashtu e karakterizon këtë fushatë zgjedhore është se e gjithë vëmendja është e përqendruar te qytetet e mëdha si Tirana, Elbasani dhe Durrësi. Sondazhet tregojnë se Partia Socialiste dhe kandidatët e saj kanë përparësi në shumicën e bashkive, koalicioni "Bashkë fitojmë"  është prapa dhe zyrtarja PD është në vendin e tretë me një diferencë të konsiderueshme. Bashkitë në të cilat mund të triumfojë koalicioni "Bashkë fitojmë" më 14 maj janë në veri, Shkodër, Tropojë, Kukës, Lesh dhe Has, ndërsa në jug situata me kandidatët e opozitës duket më e vështirë, megjithëse Partia Socialiste ka gati 10 vite në pushtet, ajo ka ende pozicione të forta në nivel vendor”, përfundoi Ramaj. 

Për shkak të problemeve që kanë të bëjnë me financimin e partive politike, që prej vitesh ka ndjekur zgjedhjet në Shqipëri, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka vendosur të forcojë monitorimin gjatë fushatës zgjedhore duke krijuar një platformë elektronike përmes së cilës do të mbledhë raporte për financimin e partive. 

Megjithatë, pavarësisht kësaj, organizatat e shoqërisë civile shprehën shqetësimin për mostransparencën e financimit të fushatës, si dhe përdorimin e gjerë të burimeve shtetërore. 

Të drejtë të votojnë për zgjedhjet lokale në Shqipëri kanë 3 650 550 qytetarë, nga të cilët 122 545 do të votojnë për herë të parë në 5211 vendvotime. Zgjedhjet do të monitorohen nga 324 vëzhgues ndërkombëtarë të OSBE/ODIHR-it dhe në krye të misionit është Odri Glover, e cila e ka mbajtur këtë post disa herë në Shqipëri.