Cili është epilogu i ngjarjeve në Banjskë: Kush janë humbësit dhe cilët janë fituesit?

Bilanci i zi i konfliktit të djeshëm në Banjskë ende nuk është përmbyllur definitivisht, por për gjendjen dramatike të situatës aktuale në veri flet fakti se sipas informacioneve të deritanishme kanë mbetur të vrarë pesë persona dhe një është plagosur rëndë. Autoritetet e Kosovës paralajmërojnë vazhdimin e luftës kundër “terroristëve”, ndërsa serbët, nga ana tjetër, i frikësohen veprimeve të mëtejshme të policisë speciale, por të vendosur që të mos largohen nga shtëpitë e tyre me gjithë vështirësitë. Rrethimi policor i Banjskës është ende në vazhdim dhe bashkëbiseduesit e Kosovo online nga Graçanica dhe Beogradi paralajmërojnë se kjo është e dëmshme si për serbët ashtu edhe për shqiptarët.

Megjithatë, atanuk kanë dyshim se kjo situatë është shkaktuar nga politika e paarsyeshme e Albin Kurtit dhe se, fatkeqësisht, diçka e tillë mund të pritej pas gjithë tensioneve që janë aktuale në veri të Kosovës prej muajsh.

Këtë e ka theksuar edhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i cili theksoi se serbët e veriut u rebeluan duke mos dashur të durojnë më terrorin e Kurtit. Ai nënvizoi se edhe pse ka folur shumë herë për këtë, edhe pse çdo ditë në Bruksel dhe Nju Jork ka paralajmëruar se e gjithë kjo mund të ndodhë, pak njerëz kanë dashur ta dëgjojnë. Presidenti tha se që nga 3 nëntori, policia e Kosovës është përdorur 62 herë në veri dhe theksoi se është vetëm çështje kohe kur ata që po ndiqen nga policia dhe që lëvizin në rrugën “Serbia qendrore - Kosova dhe Metohia” për të shmangur arrestimin, a do të përpiqeshin të rezistonte.

“Nuk dua të justifikoj vrasjen e një polici shqiptar, është e dënueshme dhe nuk i duhej askujt, më së paku popullit serb, sidomos në momentin kur të gjithë e kuptuan se Kurti ishte organizatori kryesor i kaosit dhe nuk ka rreth saj. Për vetëm një orë e 20 minuta, ata disa dhjetëra serbë u rrethuan plotësisht dhe mbi ta u krye një sulm brutal. Kemi pyetur veten pse nuk e bën KFOR-i, por ata i dhanë leje Kurtit që, siç thonë ata, të merret me terroristët dhe ndoshta të vrasë sa më shumë njerëz”, tha ai.

Edhe kryeministrja serbe Ana Brnabiq deklaroi se fajtori i vetëm për konfliktet në Kosovë, përfshirë incidentet në Banjskë natën e së shtunës dhe të dielës, është Kurti, duke shtuar se presidenti Vuçiq ka paralajmëruar vazhdimisht se një konflikt i tillë mund të ndodhë. Ajo ka theksuar se Vuçiq në atë fjalim ka përmendur edhe se Kurti, pasi e ka refuzuar plotësisht propozimin e Brukselit për deeskalim, ka dalë para një prej ndërtesave më të rëndësishme të BE-së dhe ka thënë për mediat se “serbët duhet të vuajnë dhe të paguajnë”, dhe për ato fjalë nuk reagoi askush, as nga SHBA e as nga BE. Ajo shtoi se Vuçiq paralajmëroi për spastrimin etnik rrëshqitës dhe terrorin që serbët në Kosovë përjetojnë çdo ditë. Ajo veçanërisht ka paralajmëruar se dikush i ka dhënë Kurtit “carte blanche” që të merret me “terroristët”, pra sulmuesit e policisë dhe t’i vrasë ata, sepse kjo do të thotë se në Kosovë nuk ka sundim të ligjit.

Edhe ambasadori i Serbisë në SHBA, Marko Gjuriq, ka theksuar se kryeministri i Kosovës Albin Kurti mban përgjegjësi për gjakderdhjen në veri. Ai deklaroi se Serbia dënon pa mëdyshje dhunën në të cilën u vranë së paku tre serb dhe një shqiptar i Kosovës dhe i bën thirrje komunitetit ndërkombëtar që të ndërmarrë veprime të menjëhershme. Ai kujton se gjatë gjashtë muajve të fundit, forcat e Kurtit kanë plagosur shtatë civilë serbë, mes tyre edhe fëmijë.

Nga SHBA dhe BE kanë mbërritur shumë dënime për konfliktin e armatosur në Banjskë dhe thirrje që palët të kthehen urgjentisht në tryezën e bisedimeve. Për sot në Bruksel është caktuar takim urgjent i përfaqësuesit special të BE-së, Miroslav Lajçak, me këshilltarët diplomatikë të liderëve të Francës, Gjermanisë dhe Italisë, në të cilin do të marrë pjesë edhe i dërguari i SHBA-së, Gabriel Eskobar.

Pas ngjarjeve të djeshme në Banjskë, gjatë të cilave u vranë së paku katër persona, në Kosovë ndihet frika, thotë analisti politik nga Graçanica Aleksandar Guxhiq dhe paralajmëron se nuk përjashtohet që të ketë incidente të reja, sepse siç thekson ai, “një dhunë çon në një tjetër".

Në një deklaratë për Kosovo online, Guxhiq tha se epilogu i ngjarjeve të djeshme ishin disa të vdekur, bllokada e Banjskës, një traumë për ata që jetojnë atje dhe që ishin në bllokadë gjatë gjithë ditës dhe “dëshmuan skena lufte”.

Në këto situata, të gjithë janë humbës, shton ai.

“Këtu nuk ka fitues, të vetmit humbës janë qytetarët e Kosovës që kaluan gjithë ditën e djeshme në një lloj gjendje të jashtëzakonshme dhe prisnin se çfarë mund të ndodhte, dhe nëse ajo dhunë dhe ato të shtëna me armë, mund të prodhonte një konflikti në përmasa më të gjera, që të shpërndahet edhe në pjesë të tjera të Kosovës. Prandaj, nuk ka fitues, vetëm humbës”, tha Guxhiq.

Duke marrë mësime nga përvoja e kaluar, nënvizon ai, serbët në Kosovë kanë frikë nga incidente dhe konflikte të reja.

“Duke ditur gjithçka që ka bërë Prishtina në muajt dhe vitet e kaluara, nuk përjashtohet që të ketë incidente dhe konflikte të reja, sepse një dhunë çon në një dhunë tjetër dhe kështu çdo gjë shkon në rreth”, tha Guxhiq.

Ai tregon se nuk është befasuar nga reagimi, përkatësisht mungesa e një reagimi të KFOR-i.

“NATO dhe KFOR-i sillen si legalistë dhe i përkrahin institucionet me të gjitha të metat që kanë ato institucione, por kjo është diçka me të cilën po ballafaqohemi me vite të tëra, që bashkësia ndërkombëtare, mbi të gjitha pjesa e saj perëndimore, e ka mirëkuptimin e dhunës që ushtron Prishtina mbi serbët, ose ka arsyetim për atë që Prishtina ka bërë me vite”, tha Guxhiq.

Duke iu referuar faktit se edhe familja e policit të vrarë të Kosovës i ka bërë thirrje kryeministrit Kurti që të mos mbajë forcat speciale në veri, por t'i zgjidhë gjërat me dialog, Guxhiq pajtohet se zgjidhja janë bisedimet.

“Dialogu është zgjidhja e vetme racionale dhe diçka për të cilën duhet të insistojë Albin Kurti, sepse dhuna që po bën në veri të çon në dhunë të tjera, është si një spirale, një sistem, sa më shumë ta shtypësh, ajo në një moment shpërthen”, përfundoi Guxhiq.

Situata që po ndodh në veri reflektohet edhe në jug, njerëzit janë të hutuar dhe jashtëzakonisht të frikësuar sepse kanë frikë se lëvizjet do të jenë edhe më radikale, ka thënë për Kosovo online Ivan Nikolliq nga organizata joqeveritare "Komunikimi për zhvillimin e shoqërisë" nga Graçanica.

Nikolliq kujton se serbët në Kosovë kanë 25 vite që jetojnë në frikë, por edhe se askush nuk e priste që do të kishte përsëri vrasje.

“Është thjesht e pabesueshme që në shekullin e 21-të, pas kaq shumë vitesh pas konfliktit, gjëra të tilla po ndodhin përsëri, por ajo që është më për të ardhur keq është fakti se askush nuk e kupton absolutisht se çfarë ka ndodhur në të vërtetë. Deklaratat e zyrtarëve të lartë janë tejet të ndryshme dhe i hutojnë edhe më shumë njerëzit që sigurisht janë të frikësuar nga këto ngjarje të pakëndshme, sepse, duke folur për njerëzit në Kosovën qendrore nga komuniteti serb, ata kanë frikë se kjo nuk do të reflektohet edhe në këtë anë”, tha Nikolliq.

Ngjarjet e fundit në Kosovë vetëm sa e nxitën situatën, pohon Nikolliq.

“Njerëzit ishin jashtëzakonisht të frikësuar edhe para kësaj ngjarjeje për shkak të atyre arrestimeve të shpeshta të bazuara apo të pabaza, nga këndvështrimi ynë jashtëzakonisht i pabazuar. Njerëzit u trembën shumë pas kësaj dhe besohet se lëvizjet do të jenë edhe më radikale, dhe brenda atyre qarqeve të mbyllura dhe private thuhet se duhet të qëndroni në shtëpi dhe të ruani durimin dhe arsyen e shëndoshë, sepse është e pashmangshme që kjo situatë të përdoret shumë keq për ne”, thekson Nikolliq.

Ai shton se çdo situatë e keqe në veri reflektohet në jug.

“Në një farë mënyre, jugu është integruar prej kohësh dhe në një farë mënyre ne jemi pajtuar me disa fakte shumë kohë më parë, por çdo gjë që ndodh në veri reflektohet përmes disa ngjarjeve të llojit të sigurisë, përmes disa provokimeve, përmes komunikimit dukshëm më të ftohtë me fqinjët shqiptarë, këto janë në thelb gjërat më të buta dhe shumë shpesh ka pasoja më të rënda”, përfundoi Nikolliq.