Clark nuk tha asgjë të re në Hagë, a do të mjaftojë vetëm emri i tij për ta liruar Thaçin?

Me dëshminë e Wesley Clark, mbrojtja dhe prokuroria i kanë përfunduar të gjithë dëshmitarët, tani ka ardhur koha për fjalët përfundimtare dhe, siç presin të gjithë, për shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë në rastin kundër ish-liderëve të UÇK-së para Dhomave të Specializuara të Kosovës. A ishte ish-gjenerali amerikan ai dëshmitari kyç, dëshmia e të cilit i afroi Thaçin dhe të tjerët drejt një aktgjykimi lirues? Bashkëbiseduesit e Kosovo online vlerësojnë se Clark vetëm e vazhdoi të njëjtën linjë si të gjithë dëshmitarët e mëparshëm të mbrojtjes.

Shkruan: Velko Nestoroviq

Në gjykimin kundër ish-liderëve të UÇK-së, mbrojtja nuk e ka mohuar se qindra e qindra serbë, por edhe shqiptarë, romë dhe të tjerë, janë vrarë në Kosovë nga pjesëtarë të UÇK-së. Megjithatë, mbrojtja e ka bazuar strategjinë e saj në pretendimin se bëhej fjalë për hakmarrje individuale dhe jo për ndërmarrje të përbashkët kriminale, si dhe se Hashim Thaçi dhe të akuzuarit e tjerë nuk i kishin dhënë urdhra dhe as që kishin mundur ta kontrollonin situatën.

Avokati i Fondit për të Drejtën Humanitare në Kosovë, Amer Alija, ka vlerësuar për Kosovo online se edhe Wesley Clark ka dëshmuar pikërisht në këtë drejtim.

“Janë propozuar dhe janë dëgjuar gjithsej shtatë dëshmitarë të mbrojtjes. Ata kanë dëshmuar në të njëjtën linjë dhe strategjia e mbrojtjes ka qenë të dëshmojë se UÇK-ja nuk ka qenë një strukturë efektive, dhe se komandantët në zona të ndryshme në territorin e Kosovës kanë qenë liderët kryesorë dhe të autorizuar ndaj ushtarëve që vepronin aty. Pra, qëllimi i mbrojtjes dhe i këtyre dëshmitarëve, përfshirë edhe dëshminë e Wesley Clark, ka qenë të dëshmojnë se të akuzuarit, mes tyre edhe Hashim Thaçi, nuk kanë pasur kontroll efektiv dhe nuk kanë qenë në pozicion të jepnin urdhra komandantëve që vepronin në zona të ndryshme në territorin e Kosovës,” thotë Alija.

Ai shton se aktualisht po zhvillohet një betejë juridike mes prokurorisë dhe mbrojtjes nëse janë përmbushur elementet e përgjegjësisë komanduese dhe të ndërmarrjes së përbashkët kriminale.

“Pra, mbrojtja i ka zgjedhur me kujdes dëshmitarët dhe, siç dihet, të gjithë këta dëshmitarë kanë qenë në një mënyrë ose tjetër të përfshirë gjatë luftës në Kosovë, qoftë në negociata apo në kontakte të drejtpërdrejta me liderët e UÇK-së dhe palën serbe. Dëshmia e tyre bazohet në njohuritë e tyre dhe në atë që ata vetë kanë vërejtur, se çfarë roli kishte kush gjatë luftës në Kosovë,” thotë ai.

Lidhur me argumentet kryesore të mbrojtjes, Alija thotë:

"Epo, ato argumente kryesore janë se kontrolli efektiv mbi zonat, të gjithë zonën, nuk mund të ekzistonte për shkak të rrethanave që po ndodhnin. Pra, mbrojtja po përpiqet të provojë se UÇK-ja nuk ishte një hierarki e organizuar në nivel vertikal, por ishte në nivel horizontal, që do të thotë se çdo komandant punonte me përgjegjësinë e tij, në zonën e tij. Dhe kjo është strategjia e mbrojtjes për të provuar se shtabi i UÇK-së ose ata që po gjykohen atje nuk kishin autoritetin për të qenë në gjendje të kontrollonin gjithçka që ndodhi gjatë luftës në Kosovë", thotë bashkëbiseduesi ynë dhe vazhdon.

Avokati nga Fondi për të Drejtën Humanitare të Kosovës beson se vendimet e shkallës së parë duhet të jepen gjatë vitit të ardhshëm.

"Sot, do të mbahet kjo konferencë statusi para Dhomave të Specializuara. Palët do të bien dakord se sa kohë u duhet për të paraqitur dosjen përfundimtare, pas kësaj të akuzuarit kanë të drejtë të japin prova nëse duan, nëse jo, atëherë mbrojtja dhe prokuroria do të bien dakord se sa kohë u duhet për të përgatitur fjalën përfundimtare. Shpresoj që vendimi i shkallës së parë të shpallet në fillim të vitit të ardhshëm", thotë Alija.

Hulumtuesi i studimeve të sigurisë, Nikolla Vujinoviq, vlerëson se ish-gjenerali amerikan Wesley Clark gjatë dëshmisë së tij në Hagë është mbështetur në deklaratat e dëshmitarëve të mëparshëm të mbrojtjes, të cilët pretendonin se UÇK-ja nuk ka qenë fare një formacion i organizuar dhe se krimet kundër serbëve janë kryer nga hakmarrja.
Vujinoviq thotë për Kosovo online se me një dëshmi të tillë të Wesley Clark, por edhe të dëshmitarëve të tjerë të mbrojtjes, në një farë mënyre justifikohen krimet e kryera ndaj serbëve.

“Po, kjo është në vijën e të gjithë dëshmitarëve të mbrojtjes. Pra, këto janë konstatime të përgjithshme që thonë se UÇK-ja nuk ka qenë fare një formacion i aftë për të komanduara apo për të menaxhuar konfliktin në Kosovë. Kjo është një tregim që supozon se serbët e këqij kanë kryer krime të shumta, e kjo që ka ndodhur më pas ndaj popullit serb është hakmarrje e merituar. Kjo është një formë e justifikimit të asaj që ndodh edhe sot, sepse nëse supozohet se ata kanë kryer krime dhe gjenocid në vitet ’90, atëherë paska kuptim, sipas tyre, që edhe sot të trajtohen si kriminelë. Po ashtu, fakti që Clark e përdori dëshminë e tij për të mbrojtur kontributin e tij historik në atë konflikt, duke këmbëngulur se gjithçka që lidhet me të, për shembull, urdhri për të sulmuar batalionin rus në Sllatinë në vitin 1999, nuk është e vërtetë. Ai pretendon se këtë e ka trilluar gjenerali i ndjerë Jackson. Besoj se dëshmia do të ishte krejt ndryshe sikur zoti Jackson të ishte ende gjallë,” thotë Vujinoviq.

Bashkëbiseduesi ynë vlerëson gjithashtu se prokuroria nuk ishte veçanërisht e suksesshme në marrjen në pyetje të kundërt.