Dita e Zgjedhjeve dhe siguria: Policia, EULEX-i dhe KFOR-i në gatishmëri, cilat janë sfidat?

Ndërsa partitë politike janë përpjekur gjatë javëve të fundit për të fituar sa më shumë votues të jetë e mundur përpara zgjedhjeve parlamentare të nesërme, EULEX dhe KFOR kanë kryer ushtrime për kontrollin e turmave dhe trazirave. Të dy misionet ndërkombëtare kanë forcuar stafin e tyre. E keqja nuk duhet bërë, siç thotë fjala. Këto masa, sipas bashkëbiseduesve të Kosovo online, janë një masë e mirë parandaluese sepse situata e sigurisë në Kosovë është e paqëndrueshme, por në të njëjtën kohë shpresojnë për një ditë të qetë zgjedhjesh.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Në kampin e KFOR-it në Novosellë, Njësia e Specializuar e Policisë së EULEX-it dhe Njësia e Specializuar e Policisë Rezervë, e përbërë nga pjesëtarë të Forcave të Xhandarmërisë Evropiane, zhvilluan një stërvitje rreth dhjetë ditë më parë në rast të nevojës për "vendosjen e rendit". Ata gjithashtu iu nënshtruan trajnimit të evakuimit mjekësor "në situata që kërkojnë një reagim të shpejtë". Ushtrime "Kontrolli i turmës dhe trazirave" janë kryer gjithashtu nga pjesëtarët e KFOR-it në disa raste.

Ndryshe, në kuadër të mekanizmit trenivelësh të sigurisë në Kosovë, Policia e Kosovës është reagimi i parë i sigurisë, EULEX-i vepron si i dyti dhe KFOR-i si i treti.

Në Drejtorinë e Policisë së Kosovës dje është mbajtur një takim lidhur me angazhimin e policisë në zbatimin e planit operativ në ditën e zgjedhjeve, ku kanë marrë pjesë edhe përfaqësues të KFOR-it, EULEX-it, OSBE-së, Ambasadës Amerikane dhe Zyrës së BE-së në Kosovë.

“Një pjesë e diskutimit ishte krijimi i një atmosfere të qetë dhe të sigurt në mënyrë që të gjithë qytetarët të mund të ushtrojnë lirisht të drejtën e tyre për të votuar”, thuhet në njoftimin e policisë.

Zëvendësdrejtori i Policisë për Rajonin e Veriut, Veton Elshani, tha se është krijuar një plan operativ për ditën e zgjedhjeve, si për tërë Kosovën në përgjithësi ashtu edhe për veriun në veçanti.

“Qendrat e votimit janë caktuar nga KQZ-ja, ne po i monitorojmë dhe jemi të gatshëm të ndërhyjmë në çdo kohë nëse është e nevojshme”. Situata është e qetë”, ka thënë Elshani.

Sipas Milosh Pavkoviqit, bashkëpunëtor në Qendrën për Politika Evropiane në Beograd, ekzistojnë tre skenarë të mundshëm që KFOR-i dhe EULEX-i mund t'i kishin marrë parasysh në përgatitjen e ditës së zgjedhjeve.

“Si një sfidë potenciale për organizimin e zgjedhjeve, shoh provokime të organizuara, ndoshta kryesisht nga pala shqiptare, të individëve apo grupeve që mund të gjenden në veri të Mitrovicës apo në disa vende ku jeton komuniteti shumicë serbe. Kjo është diçka që është një rrezik real. Ose, në anën tjetër, nëse ka grupe të organizuara brenda komunitetit serb që bëjnë thirrje për bojkot ose i pengojnë qytetarët të votojnë në zgjedhje. Situata e tretë e mundshme janë protestat për shkak të pakënaqësisë me organizimin e zgjedhjeve apo disa vendimeve të institucioneve në Prishtinë”, tha Pavkoviq për Kosovo online.

Siç shpjegon ai, këto skenarë mund të ndodhin fillimisht në veri, por edhe në jug, në vendet ku serbët jetojnë në shumicë, siç është Graçanica.

Megjithatë, ai vlerëson se KFOR-i ka dëshmuar se është i aftë të kontrollojë protestat edhe në situata shumë më të tensionuara, që të kujtojnë inkursionet e Policisë së Kosovës në institucionet në veri.

“KFOR-i më pas arriti ta pengojë turmën të hyjë në ndërtesat komunale, kështu që besoj se në këtë situatë ata kanë personel të mjaftueshëm dhe janë mjaft të trajnuar për të parandaluar përhapjen e çfarëdo proteste apo trazire”, thotë Pavkoviq.

Gjatë këtyre zgjedhjeve, vlerëson ai, është shtuar kujdesi për shkak se komuniteti serb do të marrë pjesë në to pas disa viteve të bojkotimit të institucioneve të Kosovës, sidomos duke pasur parasysh situatën e tensionuar dhe ngjarjet nga periudha e kaluar.

Zgjedhjet, sipas ekspertit të sigurisë, Hysen Gecaj, po e komplikojnë edhe më shumë situatën e sigurisë në Kosovë, prandaj ai thotë se është mirë që edhe komanda e NATO-s edhe EULEX-i kanë vendosur të përforcojnë trupat e tyre në terren.

Ai vlerëson se situata në Kosovë, veçanërisht në veri, është mjaft e brishtë dhe kërkon një veprim të tillë nga këto njësi.

“Forcat që janë të gatshme të destabilizojnë këtë rajon në një farë mënyre do të shfrytëzonin gjithmonë kohën e zgjedhjeve dhe më pas do të kishte trazira që do të ishte e vështirë të qetësoheshin. Prandaj, ky parandalim është i domosdoshëm dhe mendoj se gjithçka do të shkojë mirë”, tha Gecaj për Kosovo online.

Qytetarët, shtoi ai, presin që zgjedhjet të zhvillohen gjithmonë në mënyrë paqësore, por duke pasur parasysh disponimin mes pushtetit dhe opozitës, është e mundur që të ndodhin ndonjë trazirë që do të shqetësonte qytetarët.

“Më pas do të përdorej edhe nga jashtë, nga parti të tjera që në njëfarë mënyre do të përpiqeshin të prishnin qetësinë dhe rendin që aktualisht mbizotëron në Kosovë”, tha Gecaj.

Edhe pse disa njerëz përdorën retorikë nxitëse gjatë fushatës zgjedhore, Zoran Saviq nga OJQ Aktiv thotë se kjo është një gjë e zakonshme në mbarë botën dhe nuk pret që nesër të ketë ndonjë problem të madh sigurie.

"Nuk duhet të ketë sfida më të mëdha. Unë supozoj se, së bashku me Policinë e Kosovës, pjsëtarët e EULEX-it dhe KFOR-it do të zhvillojnë një plan operativ për të siguruar që dita e zgjedhjeve të kalojë pa incidente. KQZ-ja ka përgatitur një plan operativ dhe pres që kjo ditë të kalojë e qetë”, tha Saviq për Kosovo online.