Kujt i konvenojnë në Kosovë zgjedhjet e reja parlamentare në dhjetor?

Qeveria e re në Kosovë ende nuk është formuar, ndërsa zgjedhjet e parakohshme parlamentare në vjeshtë apo dimër tashmë po trajtohen si temë në Prishtinë. Bashkëbiseduesit e Kosovo onlajn vlerësojnë se kryeministri i Kosovës në detyrë, Albin Kurti, po e shtyn vendin drejt një “maratone të re zgjedhore”, me qëllim sigurimin e një shumice më komode në parlament dhe neutralizimin e plotë të opozitës, e cila, sipas tyre, pa ide dhe kreativitet, po ia lejon këtë.

Shkruan: Millena Milladinoviq

Me 53 mandate të fituara për Lëvizjen Vetëvendosje dhe tetë vota nga deputetët e komuniteteve joserbe joshumicë, Kurti ka shumicën e nevojshme për të formuar qeverinë, por jo një shumicë aq të qëndrueshme sa në përbërjen e mëparshme të Kuvendit, kur kishte 57 deputetë të tij në parlament.

Megjithatë, numri i mandateve në parlamentin e Kosovës do të bëhet i parëndësishëm nëse Vetëvendosje dhe opozita nuk arrijnë marrëveshje për zgjedhjen e presidentit të Kosovës, pasi në atë rast Kosova mund të shkojë sërish në zgjedhje të parakohshme parlamentare deri në fund të këtij viti.

Ndërsa të gjitha palët bëjnë thirrje për kompromis të domosdoshëm, për momentin nuk ka përparim, ndërsa parashikimet e analistëve janë se Kurti mund t’i shtyjë zgjedhjet e reja deri në dhjetor, me shpresën se do ta përsërisë rezultatin e vitit 2025.

Qytetarët ndoshta do të pranonin të dilnin sërish në zgjedhje në numër të madh nëse kjo do të sillte zgjidhjen e situatës politike, por mbetet pyetja nëse ky është vërtet qëllimi i partive politike, apo bëhet fjalë për një betejë për më shumë vende në parlament, për një qeveri më të qëndrueshme, apo për “kapjen” e Presidencës së Kosovës me çdo kusht.

Kurtit i konvenojnë zgjedhjet e reja

Politologu Ognjen Gogiq tha se Albin Kurti ka arsye të forta për të përsëritur zgjedhjet parlamentare në vjeshtë ose dimër, pavarësisht faktit se ai mund të mos ketë shumicën prej dy të tretash edhe pas tyre.

Si një nga arsyet pse zgjedhjet e reja do t'i përshtateshin Kurtit, Gogiq deklaron se me më shumë vota Vetëvendosja e tij do të fitonte më shumë mandate në parlamentin e Kosovës, kështu që qeveria e Kurtit nuk do të varej nga deputetët nga komunitetet jo-shumicë jo-serbe.

"Shumica e tij, nëse do të formonte një qeveri tani, është e ngushtë. Do të varej nga një ose dy deputetë nga komunitetet, që në fakt do të thotë se është më pak e qëndrueshme dhe më e ndjeshme ndaj presionit. Mund të jetë shumë lehtë një situatë ku bashkësia ndërkombëtare ndikon në atë qeveri duke ushtruar presion mbi disa nga anëtarët e atyre komuniteteve pakicë, për t'i shantazhuar ata, në mënyrë që qeveria të ketë më shumë vështirësi në marrjen e kuorumit të nevojshëm për të miratuar buxhetin dhe disa vendime që kërkojnë një nivel më të lartë mbështetjeje në parlament. Ai është sigurisht kryeministri në mandatin teknik, por do të ishte më mirë për të që të kishte një qeveri me më shumë përfaqësues të Vetëvendosjes", tha Gogiq për Kosovo online.

Siç shtoi ai, nëse situata imagjinohet të shkojë në zgjedhje të reja në dhjetor dhe Kurti merr një nivel më të lartë mbështetjeje dhe më shumë mandate, ai do të jetë më pak i kushtëzuar nga komunitetet e tjera.

"Edhe nëse ajo qeveri do të zgjaste dy muaj, do të kishte një shumicë më të rehatshme. Dhe mbledhja e mëparshme e Kuvendit të Kosovës, sado e shkurtër që ishte, miratoi disa ligje dhe vendime, por Kurti kishte më shumë rehati atje, ai nuk varej nga pakicat", tha politologu.

Një arsye tjetër, thotë Gogiq, është se Kurti po mbështetet në mbështetjen e diasporës, votat e së cilës do ta afronin atë me shumicën e dëshiruar prej dy të tretash.

"Ai mund të mos jetë në gjendje të ketë dy të tretat në Kuvend pas zgjedhjeve, por ai mund të jetë mjaftueshëm afër, me disa blerje mandatesh nga opozita, të arrijë atë nivel dhe t'i afrohet atij limiti magjik", deklaroi bashkëbiseduesi ynë.

Siç shtoi ai, Kurti gjithashtu e di se me zgjedhje të shpeshta ai e dobëson opozitën në planin afatgjatë dhe e shterron atë.

"Ndryshe nga Vetëvendosja, opozita ka gjithnjë e më pak burime për zgjedhje, ndërsa Vetëvendosja mbështetet në burimet e veta si parti, në donacionet e mëdha që merr nga diaspora, por edhe në burimet publike. Ai bën fushatë nga pozicioni i kryeministrit dhe përdor burimet publike për këtë. Ai e di se në atë maratonë me opozitën do të dalë fitues dhe se opozita do të jetë gjithnjë e më pak e aftë t'i rezistojë presionit që sjellin zgjedhjet. Prandaj, Kurti ka arsye të forta për të përsëritur zgjedhjet në vjeshtë ose dimër, pavarësisht kësaj që mund të mos ketë shumicën prej dy të tretash edhe pas atyre zgjedhjeve", shtoi ai.

Është e kotë të shkohet në zgjedhje

Ish-diplomati Sylë Ukshini theksoi se është e kotë të mbahen zgjedhje, të fitohen dhe pastaj të thirren përsëri, duke deklaruar se në një situatë të tillë nuk ka fitues.

Lidhur me mundësinë që zgjedhjet parlamentare në Kosovë të mbahen përsëri në dhjetor nëse nuk zgjidhet presidenti i Kosovës, Ukshini tha për Kosovo online se demokracia funksionon duke mbajtur zgjedhje dhe pastaj duke formuar institucione.

"Është e kotë të mbahen zgjedhje, të fitohen dhe të shkohet përsëri në zgjedhje. Askush nuk do të ishte fitues në kuptimin e përgjithshëm. Njerëzit janë të lodhur nga zgjedhjet", tha Ukshini.

Siç shtoi ai, opozita e dobët i lejoi kryeministrit të Kosovës me mandat teknik, Albin Kurti, të sillet siç sillet ai.

"Nuk ka udhëheqës të opozitës. Nuk është e fortë, pa ide dhe veprim politik. Nëse Kurti do të ishte sot në opozitë, ai do të përdorte demonstratat në Shqipëri për të rrëzuar qeverinë në Kosovë. Kërkesat e demonstruesve në Tiranë janë të njëjta me kërkesat e qytetarëve në Kosovë. Opozita në Kosovë nuk ka kreativitet, nuk ka ide. Të gjithë presin që Kurti t'u ofrojë Presidencën. Kështu e kuptoi Kurti se opozita dëshiron të ketë një pozicion në qeverinë e vendit, jo të kryejë detyrën e saj si opozitë", tha bashkëbiseduesi ynë.

Sipas ish-diplomatit, njeriu që vrau më shumë shpirtin e opozitës është kreu i LDK-së Lumir Abdixhiku.

"Një politikan inerte, frikacak, injorant dhe jokreativ", përfundoi Ukshini.

Drejtori ekzekutiv i organizatës joqeveritare Qendra për Avokimin e Kulturës Demokratike (ACDC), Dushan Radakoviq, beson se Kosova po shkon drejt zgjedhjeve të reja, të cilat mund të mbahen në dhjetor, ose madje edhe në nëntor.

Sipas tij, në zgjedhjet e mundshme të reja ndikim të rëndësishëm politik mund të ketë vendimi i Dhomave të Specializuara në Hagë, veçanërisht në rast të lirimit të ish-udhëheqësve të PDK-së, gjë që do të sillte rritje të mbështetjes për këtë parti.

Radakoviq tha se në zgjedhjet e 7 qershorit u vu re një rënie e numrit të votuesve krahasuar me zgjedhjet e mëparshme të mbajtura në dhjetor dhe shkurt të vitit të kaluar, gjë që, sipas tij, tregon lodhjen e trupit elektoral.

Ai shtoi se te qytetarët po rritet gjithnjë e më shumë mosbesimi, duke vlerësuar se mungesa e rezultateve konkrete politike dhe e planeve të qarta po kontribuon më tej në këtë gjendje.

“Definitivisht do të ketë më pak votues, sepse njerëzit janë tepër të lodhur nga zgjedhjet. Mbizotëron mosbesimi, sepse nuk po ndodh asgjë, nuk ka plane konkrete, flitet vetëm me retorikë boshe, me një narrativë ultranacionaliste sa i përket veriut, por pa asgjë konkrete. Gjatë ditëve të fundit kam pasur disa takime me përfaqësues të bashkësisë ndërkombëtare, por edhe me përfaqësues politikë të partive. Më vjen shumë keq, por mendoj se po shkojmë sërish drejt zgjedhjeve të reja diku në dhjetor, ndoshta edhe në nëntor”, tha Radakoviq për kosovo online.

Ai vlerësoi gjithashtu se kryeministri në detyrë, Albin Kurti, po ndjek një politikë që përfshin pritjen e dobësimit të ndikimit ndërkombëtar, veçanërisht të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ndërsa në të njëjtën kohë po ia lë qeverisë së ardhshme vendime të vështira politike.

“Përveç kësaj, ndër hapat e parë që do të duhej të ndërmerrte nëse formon qeverinë do të ishte Asociacioni i Komunave Serbe, ose dërgimi i statutit në Gjykatën Kushtetuese, hartimi i udhërrëfyesit për anëtarësim në Bashkimin Evropian, si dhe shumë ‘pilula të hidhura’ të tjera që Vetëvendosja, përkatësisht struktura qeverisëse, do të duhej t’i gëlltiste. Kemi një qeveri pa qeveri, që qeveris sipas dëshirës, përmes udhëzimeve administrative dhe në dëm të të gjithëve, përfshirë edhe shqiptarët. Prandaj mendoj se kjo mënyrë është politikisht e dobishme vetëm për Vetëvendosjen”, theksoi ai.

Radakoviq konsideron gjithashtu se në zgjedhjet e mundshme ndikim edhe më të madh politik mund të ketë vendimi i Dhomave të Specializuara në Hagë, veçanërisht në rast të lirimit të ish-udhëheqësve të PDK-së.

“Gjithçka varet nga fakti se kush do të lirohet, qoftë Kadri Veseli, Hashim Thaçi apo të katërt, gjë që nuk besoj se do të ndodhë. Kjo do të ketë shumë më tepër rëndësi. Mendoj se Vjosa (Osmani) e ka treguar maksimumin e saj aktual. Tani po flitet shumë për atë se çfarë do të ndodhë me Osmanin dhe me disa degë që nuk pajtohen me vendimin e Abdixhikut. Besoj se në përgjithësi gjendja nuk do të ndryshojë shumë. Vendimi i Dhomave të Specializuara në Hagë mund të ketë ndikim të jashtëzakonshëm. Nëse lirohen, para së gjithash Kadri Veseli, e ndoshta edhe Hashim Thaçi, mendoj se PDK-ja me siguri do të rritet, ndoshta edhe me dhjetë për qind”, përfundoi Radakoviq.