Maqedonia e Veriut mes kërkesave të "Shqipërisë së Madhe" dhe Bullgarisë, me heshtjen e BE dhe çfarë do të thotë kjo Serbisë

Vizita e kryeministrit të Kosovës Aljbin Kurti në Tetovë, së bashku me promovimin e idesë së madhe shqiptare, tregoi se kushtëzimi i Bullgarisë në procesin e anëtarësimit në BE, i cili e solli Maqedoninë e Veriut në një krizë të rëndë politike, nuk do të jetë i vetmi që Shkupit do ti dhemb koka. Në vitet e mëparshme, Maqedonia e Veriut bëri kompromise të dhimbshme, pranoi kushtet e Greqisë dhe BE-së, por rezulton se nuk mori asgjë në këmbim, përveç krizës dhe sulmeve të mëtejshme ndaj sovranitetit.

Edhe pse Maqedonia e Veriut është anëtare e NATO-s dhe një vend që në rrugën drejt familjes evropiane ka përmbushur kërkesat e shumta të Brukselit, madje edhe ka ndryshuar emrin, BE-ja nuk reagoi ndaj aspiratave të pambuluara territoriale të shqiptarëve që dominuan gjatë vizitës së Kurtit. Nga e gjithë kjo, sipas bashkëbiseduesve të Kosova Online, Serbia mund të nxjerrë mësime të rëndësishme dhe të jetë shumë e kujdesshme kur bëhet fjalë për kërkesat që vijnë nga perëndimi.

Gazetari dhe korrespondenti i Politikës nga Shkupi Zheljko Shajn thotë për Kosova Online se Maqedonia e Veriut nga njëra anë po përballet me çështjen e pakicës bullgare, përkatësisht me ndryshimet kushtetuese që duhet të futen në këtë akt ligjor, që është kërkesë e komunitetit ndërkombëtar, dhe në anët e tjera me aspirata gjithnjë e më të dukshme për Shqipërinë e Madhe.

“Maqedonia praktikisht është e zhytur mes dy partive, nëse deri në nëntor nuk e ndryshojnë Kushtetutën, BE-ja u ka thënë hapur se do të jenë në vështirësi, se do të përballen me një lloj izolimi dhe se e ardhmja e tyre politike dhe ekonomike do të vëjë në pikëpyetje progresin drejt komunitetit evropian. Në këtë moment, integriteti territorial dhe sovraniteti i Maqedonisë së Veriut nuk janë ende seriozisht të kërcënuar, por do të ishte e dobishme të ktheheshim pak pas dhe të kujtojmë se çfarë po ndodhte në Kosovë, dhe unë isha dëshmitar i atyre ngjarjeve nga viti 1985 deri në vitin 1991. Ata gradualisht filluan me disa gjëra naive, siç ishte kërkesa për ndryshimin e Kushtetutës së Jugosllavisë së atëhershme, për të arritur deri në atë pikë ku deputetët e Kuvendit të atëhershëm të Kosovës, në Kaçanik, shpalli 'Republikën e Kosovës'. Pra, ajo që ndodhi në Tetovë dhe Çair afër Shkupit, ka vetëm një situatë hyrëse me ikonografinë e "Shqipërisë së madhe" dhe shpalljen e Kurtit kryeministër i të gjithë shqiptarëve. Kjo nuk është fare naive dhe mund të çojë që një ditë të mblidhen të gjithë deputetët shqiptarë, për shembull, nga Mali i Zi, Kosova, Shqipëria, Greqia dhe Maqedonia, nga të gjitha ato parlamente, dhe ata mund të marrin një vendim të ngjashëm, ku do të thonë "Shqipëria e Madhe" është duke funksionuar”, shprehet Shajn.

Ai thekson se në këtë moment është ende herët që diçka e tillë të ndodhë, por shton gjithashtu se nëse komuniteti ndërkombëtar i BE-së, NATO-s dhe SHBA-së nuk reagojnë, do të kemi një situatë që mund të shkojë në këtë drejtim.

“Perëndimi mund të reagojë vetëm në një situatë, ajo nuk është të ngrejë tensione, por t'i tregojë Kurtit se duhet të sqarojë çështjet më të rëndësishme, para së gjithash për korrupsionin dhe ajo që është shumë e rëndësishme për zbatimin e Marrëveshja së Brukselit dhe marrëveshja e Ohrit, të cilën ai e pranoi, në këtë kuptim mund të reagonin që situata të mos rëndohet në një nivel tjetër dhe të mos devijohet vëmendja, por që situata të drejtohet drejt prosperitetit dhe përparimit drejt BE-së. Ai bëri një vizitë të tensionuar në situatën në Maqedoninë e Veriut dhe tregoi se nuk dëshiron të respektojë atë që është rënë dakord. Në këtë kuptim është dashur të reagojnë BE-ja dhe NATO-ja, aq më tepër që territoret e vendeve anëtare të Aleancës Maqedonia e Veriut, Greqia, Mali i Zi”, thekson bashkëbiseduesi ynë. 

Ai shton se nuk ka dyshim se në Bashkimin Evropian ka hipokrizi, veçanërisht në rastin e Maqedonisë së Veriut, e cila i plotësoi të gjitha kërkesat e Brukselit, dhe sot është në një situatë ku është përballur me promovimin e një “Shqipërie të madhe” në territorin e saj, dhe Brukseli hesht për këtë. 

I pyetur nëse ky është një lloj “mësimi” për Serbinë kur bëhet fjalë për kërkesat që vijnë nga BE-ja, Shajn thotë se “Maqedonia e Veriut është shembull shkollor për këtë”. 

"Nuk na duhet shembull më i mirë se Maqedonia se si të sillet ndaj një faktori të huaj dhe ndaj BE-së kur ofron zgjidhje. Duhet të keni kujdes me gjithçka që ata kërkojnë", përfundon Shajn. 

Kryetari i Partisë Demokratike të Serbëve në Maqedoninë e Veriut dhe deputet në Kuvend, Ivan Stoilkoviq, thotë për Kosova Online se Shkupi ka sakrifikuar pothuajse gjithçka në rrugën evropiane dhe nuk ka fituar kurrë asgjë. 

"Ose do të dëgjoni pa diskutim të gjithë dhe do të punoni për interesat e tyre ose do të përjashtoheni nga gjithçka. Maqedonia sakrifikoi pothuajse gjithçka dhe kurrë nuk mori asgjë, kjo vetëm flet për faktin se nuk duhet të merrni gjithçka si të mirëqenë. Pati një milion premtimesh për të gjitha lëshimet që Maqedonia i bëri në periudhën e kaluar: u ndryshua Kushtetuta, u ndryshua emri, u bë marrëveshja e Ohrit, e cila në njëfarë mënyre e mposhti Maqedoninë si shtet i popullit maqedonas, dhe nëse tani e gjithë kjo vazhdon me Bullgarin, gjërat do të shkojnë deri në atë pikë sa të hapet çështja e federalizimit politik. Çdo gjë që shfaqet në publik, që është rregullimi i supozuar federal i shtetit, do të bëhet realitet. Pra, koncesionet nuk mbarojnë kurrë", thotë Stoilkoviq.

Ai përmend investimet si një nga shembujt e premtimeve të pambajtura.

“U fol shumë për to, dhe në vend të kësaj, që nga anëtarësimi në NATO, Maqedonia e Veriut po kalon periudhën më të keqe sa i përket investimeve. Ose kanë gënjyer ose personi që është pajtuar në emër të Maqedonisë për të gjitha këto koncesione nuk është pajtuar për kompensimin adekuat, por ishte lojtar i avancuar për realizimin e qëllimeve të tyre”, vlerëson Stoilkoviq.

Megjithatë, ai mendon se nuk është faji vetëm i NATO-s dhe BE-së, por edhe i politikanëve vendas që në mënyrë jokritike iu afruan të gjitha atyre projekteve.

"Asnjë politikan maqedonas nuk ka arritur të marrë ndonjë gjë të mirë për shtetin dhe qytetarët, por vetëm lëshimet që ai është i gatshëm t'i bëjë. Por edhe bashkësia ndërkombëtare vendos politikanë të tillë që të bëjë çfarë të dojë", përfundon bashkëbiseduesi ynë.

Me rastin e vizitës së Kurtit në Maqedoninë e Veriut dhe thirrjes së tij për bashkim të popullit shqiptar, e cila kaloi pa asnjë reagim nga Bashkimi Evropian, Stoilkoviç thotë se nuk është më e mundur të fshihemi pas lapsuseve për demokracinë dhe të drejtat e njeriut, respektimin e integriteti territorial, sepse letrat janë hedhur në tavolinë dhe e gjithë historia është ekspozuar.

Gjithçka është bërë aq publike dhe e qartë sa vetëm budallenjtë nuk e kuptojnë më se për çfarë bëhet fjalë. Dhe ata që e kuptojnë dhe e mbrojnë atë histori, padyshim që po e bëjnë për disa interesa fitimprurëse, nuk ka mënyrë tjetër për ta shpjeguar këtë. Nuk mund të thuash Tashmë që ‘Shqipëria e madhe’ është vetëm ëndrra e Albin Kurtit”.

Stolikoviç pyet se çfarë do të ndodhte nëse presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, do ta vizitonte Kumanovën në të njëjtën mënyrë si Kurti vizitoi Maqedoninë e Veriut dhe se Vuçiq të dërgonte mesazhe për bashkimin e popullit serb në një shtet të vetëm serb dhe se ishte në favor të Maqedonia e Veriut të bashkohet me Serbinë dhe të hapë një front ndaj shqiptarëve.

“Do të fluturonin bomba!”, përgjigjet vetë Stoilkoviq dhe thotë se BE-ja hesht për të gjitha këto, sepse e gjithë loja është ekspozuar.

,, Është zbuluar e gjithë politika mbarëshqiptare dhe qasja e BE-së dhe e SHBA-së, të cilat mbrojnë idenë e madhe shqiptare dhe e inkurajojnë atë publikisht dhe fshehurazi, janë nxjerrë në shesh. Dhe BE-ja do të ndjejë gjithçka që mund të ndjejë derisa të marrë një dremitje nga SHBA, sepse nëse BE-ja do të jepte mendimin e saj, atëherë duhet të heqin dorë nga Albin Kurti, i cili është fëmija i tyre, dhe kjo thjesht nuk është e mundur”, thotë Stoilkoviq.