Gajiq: Për shkak të emigrimit të të rinjve, Kosova po hyn në një fazë të plakjes demografike

Mihailo Gajiq, ekonomist nga Libreka, vlerëson se për shkak të emigrimit në rritje të të rinjve, para së gjithash në Evropën Perëndimore, Kosova po hyn në një fazë të plakjes demografike, e cila do të ndikojë në rritjen ekonomike dhe një sërë problemesh sociale.

“Ashtu si vendet e tjera të rajonit, edhe Kosova po hyn në fazën e plakjes demografike për disa arsye. Njëra është ulja e natalitetit, tjetra është emigrimi i të rinjve nga Kosova, në radhë të parë në Evropën Perëndimore, por edhe në Serbi, për arsye ekonomike dhe politike. Prandaj, do të ndikojë edhe në parametrat ekonomikë, në kuptimin e ngadalësimit të rritjes ekonomike dhe të ekonomisë, që më pas mund të sjellë me vete probleme të ndryshme të tjera sociale”, thekson Gajiq.

Ky ekspert i ekonomisë beson se as rezultatet përfundimtare të regjistrimit të popullsisë nuk do të japin një pasqyrë të vërtetë se sa qytetarë të Kosovës jetojnë në diasporë.

“Mendoj se kurrë nuk do t’i zbulojmë ndonjëherë të dhënat e sakta. Nëse shikojmë vendet e tjera në rajon që kanë probleme të njëjta ose të ngjashme, si Bosnja dhe Hercegovina dhe Maqedonia e Veriut, ku rezultatet e regjistrimit janë gjithashtu shumë të diskutueshme dhe të kritikuara kryesisht nga ajo anë, si dhe nëse diaspora llogaritet si popullatë që realisht jeton edhe pse nuk është aty”, thotë Gajiq.

Ai shpjegon se sipas metodologjisë ndërkombëtare gjatë regjistrimit, popullsia rezidente llogaritet si popullsi që banon jashtë vendit për më pak se një vit.

“Pra, nëse dikush shkon në një udhëtim të shkurtër prej tre apo gjashtë muajsh, do të konsiderohej banor i Kosovës. Nëse është një periudhë më e gjatë kohore, atëherë nuk do të llogaritet më në popullatën aktuale vendase. Pikërisht për këtë ekziston një mundësi e madhe për një lloj manipulimi me ato të dhëna dhe kjo na tregon se ato të dhëna nga Kosova ndoshta nuk janë plotësisht të sakta dhe nuk pasqyrojnë gjendjen reale ekonomike”, paralajmëron Gajiq.

Ai thotë se Perëndimi aktualisht po përballet me “emigrime ciklonike” që përfshijnë largimin disavjeçar të popullsisë në moshë pune jashtë vendit dhe më pas kthimin e tyre.

“Ende nuk ka arritur tek ne. Në të gjithë rajonin ende dominon lloji i migrimit që shkon për të mos u kthyer më”, thekson Gajiq.

Ai thotë se nuk egziston “shkopi magjik” që do ta ndalonte trendin e largimit nga Kosova.

“Globalisht, nuk jam i sigurt se qoftë edhe një vend ka arritur të gjejë një zgjidhje magjike për problemet e migracionit. Ajo që është e qartë është se levat kryesore, arsyet për këtë janë të natyrës ekonomike. Pra, a mund të gjejnë njerëzit një punë të cilësisë adekuate brenda profesionit në të cilin janë shkolluar, gjithashtu të kenë të ardhura të mira dhe një standard cilësor jetese në vendin e tyre. Atëherë ata në fakt nuk do të lëviznin jashtë vendit”, shpjegon Gajiq.

Zgjidhja, thekson ai, qëndron në procesin e stabilizimit dhe një ritëm të lartë rritjeje ekonomike, që do të mbyllte hendekun midis vendeve më pak të zhvilluara të Evropës Qendrore dhe Lindore dhe vendeve të zhvilluara të Evropës Perëndimore.

"Ne tashmë shohim se disa vende më të suksesshme si Sllovenia, Polonia dhe Estonia po e zvogëlojnë atë hendek, dhe për këtë arsye ato valë migrimi ndalojnë së qeni kryesisht ekonomike dhe bëhen mundësi afatgjata," përfundon Gajiq.