Jevtoviq: Ulja e kuotave në Gjermani nuk do ta përmirësojë gjendjen në tregun e punës në Serbi

Zëdhënësja e Unionit të Punëdhënësve të Serbisë, Jelena Jevtoviq, deklaroi për Kosovo online se ulja e paralajmëruar e kuotës për punëtorët nga Ballkani Perëndimor në Gjermani, nga 50.000 në 25.000 në vit, nuk do ta zgjidhë problemin e mungesës së fuqisë punëtore në Serbi dhe se, për t'i mbajtur punonjësit, është e nevojshme të rriten konkurrueshmëria e ekonomisë vendase, produktiviteti dhe pagat.

“Sa u përket punëtorëve, Gjermania ka qenë një nga tregjet më të kërkuara të punës gjatë dekadave të fundit për punëtorët tanë, ndërsa nga ana tjetër përbën një sfidë për punëdhënësit tanë, duke pasur parasysh se po largohen kuadro për të cilat ka nevojë edhe vendi ynë”, tha Jevtoviq për Kosovo online.

Sipas saj, nevojat e tregut serb dhe atij gjerman të punës përputhen në masë të madhe, veçanërisht kur bëhet fjalë për profesionet në të cilat tashmë ka mungesë të punonjësve.

“Këta janë punëtorët në sektorët e ndërtimtarisë, prodhimit, transportit, logjistikës, hotelerisë dhe gastronomisë, si dhe në të gjitha profesionet zejtare, dhe kjo sigurisht përbën problem”, tha ajo.

Largimi i punëtorëve ua vështirëson edhe më shumë punëdhënësve vendas gjetjen e kuadrove të kualifikuara, pasi ata nuk konkurrojnë vetëm me kompanitë e tjera në Serbi, por edhe me punëdhënësit nga vendet ekonomikisht më të zhvilluara.

“Në Serbi mungojnë shumë kuadro pikërisht sepse largohen drejt vendeve si Gjermania. Punëdhënësi serb, për të gjetur një punëtor të kualifikuar, përveç konkurrencës brenda Serbisë, përballet edhe me konkurrencën e punëdhënësve gjermanë dhe të gjithë punëdhënësve në këto vende perëndimore”, shpjegoi Jevtoviq.

Për këtë arsye, ajo konsideron se kufizimi administrativ i largimit të punëtorëve drejt një vendi nuk mund ta zgjidhë problemin që ekziston prej vitesh në tregun vendas të punës.

“Kjo ulje e paralajmëruar nuk do ta përmirësojë situatën sa i përket mungesës së fuqisë punëtore në vendin tonë, pikërisht sepse është jorealiste të pritet që një ndalim administrativ në një vend të zgjidhë një problem që ekziston prej vitesh këtu te ne”, theksoi ajo.

Megjithatë, Jevtoviq pret që një pjesë e punëtorëve që, për shkak të zvogëlimit të numrit të vendeve të disponueshme, nuk do të mund të shkojnë në Gjermani, të mbeten në Serbi. Ajo thekson, sidoqoftë, se nuk dihet sa shtetas të Serbisë e kanë shfrytëzuar kuotën e deritanishme, e cila vlen për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor.

“Sigurisht që do të ketë ndikim, në kuptimin që një numër i caktuar njerëzish, të cilët për ndonjë arsye nuk mund të shkojnë atje, ose për shkak të mungesës së vendeve, do të mbeten këtu, pasi ato 25.000 vende janë parashikuar për gjashtë shtete. Ne nuk kemi statistika zyrtare se sa nga 50.000 personat e kuotës aktuale janë nga Serbia. Pra, sigurisht që një numër i tyre do të mbetet këtu, por kjo nuk do ta zgjidhë problemin ekzistues”, tha ajo.

Si një nga mënyrat për t'u mundësuar punëtorëve paga më të larta dhe për të zvogëluar trysninë mbi tregun vendas të punës, Unioni i Punëdhënësve të Serbisë prej vitesh angazhohet për krijimin e kushteve më të favorshme për të bërë biznes.

“Edhe ne në Unionin e Punëdhënësve prej vitesh theksojmë domosdoshmërinë që ekonomisë vendase t'i mundësohet rritja, në kuptimin e rritjes së produktivitetit dhe konkurrueshmërisë. Kjo është e mundur kur ulen ngarkesat tatimore, detyrimet fiskale dhe parafiskale dhe zbatohen të gjitha masat e tjera që do t'i mundësojnë ekonomisë të marrë frymë më lirshëm, sepse kjo është mënyra e vetme që njerëzit të marrin paga më të larta, përkatësisht që punëdhënësi të ketë mundësi të paguajë paga më të larta”, tha Jevtoviq.

Krahas masave ekonomike, ajo veçon edhe harmonizimin e arsimit me nevojat e ekonomisë si një parakusht të rëndësishëm.

“Një tjetër faktor i rëndësishëm që e theksojmë është reforma e sistemit arsimor, sepse është e domosdoshme që sistemi arsimor t'u përshtatet nevojave të tregut dhe të përgatiten kuadro për të cilat ka nevojë ekonomia. Punëdhënësi, me gjithë vullnetin dhe dëshirën e mirë për të punësuar dikë, për t'i paguar një pagë të mirë dhe për t'i siguruar kushte të mira pune, thjesht nuk mund të punësojë kuadro që nuk ekzistojnë”, theksoi ajo.

Jevtoviq konsideron se ulja e paralajmëruar e kuotës gjermane mund të shërbejë edhe si nxitje për institucionet vendase që të rishqyrtojnë propozimet e punëdhënësve.

“Kur merren parasysh të gjitha këto, ky paralajmërim mund të jetë vetëm një sinjal për shtetin tonë që të shqyrtojë nismat tona, të cilat i paraqesim prej vitesh, dhe të punojë për rritjen e konkurrueshmërisë së ekonomisë vendase”, tha Jevtoviq.

Siç përfundoi ajo, qëllimi duhet të jetë që punëtorët vendas të kenë më shumë arsye për të qëndruar në Serbi, në vend që punëdhënësit, për shkak të vendeve të paplotësuara të punës, të detyrohen të angazhojnë fuqi punëtore nga jashtë.

Gjermania ka paralajmëruar se nga 1 janari 2027 do ta përgjysmojë kuotën vjetore për punëtorët nga Ballkani Perëndimor, nga 50.000 sa është aktualisht në 25.000. Kjo masë vlen për Serbinë, Kosovën, Bosnjën dhe Hercegovinën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.