Misini: Ulja e kuotës për Gjermaninë nuk do ta ndalë largimin e punëtorëve nga Kosova

Profesori i ekonomisë nga Prishtina, Shkumbin Misini, vlerëson për Kosovo online se ulja e kuotës vjetore për punëtorët nga Ballkani Perëndimor në Gjermani, nga 50.000 në 25.000, nuk do ta ndalë largimin e fuqisë punëtore nga rajoni. Ai paralajmëron se arsyet e emigrimit shkojnë përtej çështjes së punësimit dhe nivelit të pagave dhe se Kosova dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor mund të përballen në vitet e ardhshme me mungesë gjithnjë e më të madhe të punëtorëve dhe me nevojën për t'i sjellë ata nga jashtë.

Largimi i fuqisë punëtore nga Kosova dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor gjatë viteve të fundit ka kontribuar në uljen e papunësisë, por njëkohësisht ka zvogëluar numrin e njerëzve në dispozicion të ekonomisë vendase, vlerëson profesori Misini.

“Zhvillimet në tregun e punës gjatë pesë viteve të fundit në të gjithë Ballkanin Perëndimor kanë çuar në zvogëlimin e fuqisë punëtore në Kosovë. Kjo ka shkaktuar edhe uljen e shkallës së papunësisë në vendet e rajonit. Megjithatë, besoj se do të ndikojnë edhe faktorë të tjerë, pasi dëshira e njerëzve për t'u larguar nga vendet e Ballkanit Perëndimor është e madhe, për shkak të pakënaqësisë me gjendjen në vendet e tyre dhe pasigurisë lidhur me mënyrën se si qeverisen ato”, tha Misini për Kosovo online.

Sipas tij, vendimi për t'u larguar nuk përcaktohet vetëm nga mundësia e punësimit dhe niveli i pagës, por edhe nga cilësia e jetës, e ardhmja e fëmijëve, kujdesi shëndetësor dhe ndjenja e sigurisë.

“Faktorët kryesorë nuk janë vetëm papunësia dhe puna, por edhe paga dinjitoze. Njerëzit largohen për një jetë më të mirë, për fëmijët e tyre dhe për siguri shëndetësore. E rëndësishme është edhe siguria gjeopolitike, e cila është vënë në pikëpyetje në vendet e Ballkanit Perëndimor”, theksoi Misini.

Për këtë arsye, ai konsideron se ulja e kuotës gjermane nuk do ta ndalë trendin ekzistues të largimeve. Ai vë në dukje veçanërisht profesionet zejtare të kërkuara në treg, punëtorët e të cilave mund të gjejnë punë edhe në tregje të tjera evropiane.

“Dëshira e qytetarëve të Kosovës për t'u larguar është shumë e madhe, veçanërisht kur bëhet fjalë për profesione të specializuara, si elektricistët, hidraulikët, punëtorët e ndërtimtarisë e të ngjashme. Vetë fakti që po vendoset një kufizim tregon se kërkesa e qytetarëve për t'u larguar vazhdon të jetë e pranishme”, tha ai.

Si një nga alternativat e mundshme për punëtorët që nuk do të arrijnë të shkojnë në Gjermani, Misini përmend vendet e tjera që kërkojnë fuqi punëtore nga Ballkani Perëndimor.

“Mundësia e largimit nuk lidhet vetëm me Gjermaninë, por edhe me shtete të tjera, si Kroacia. Kroacia nuk vendos kufizime në moshë dhe mezi pret të pranojë punëtorë nga vendet e Ballkanit Perëndimor”, tha profesori nga Prishtina.

Misini paralajmëron se, nëse nuk ndryshojnë politikat dhe mënyra e qeverisjes në vendet e rajonit, largimi mund të përfshijë edhe njerëzit për të cilët paga nuk është problemi kryesor, por që shqetësohen për sigurinë dhe kujdesin shëndetësor.

“Ajo që më shqetëson është se, nëse nuk ndryshojnë politikat e vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe mënyra se si qeverisen ato, do të fillojnë të largohen edhe njerëzit për të cilët paga nuk përbën problem, por që janë të pakënaqur me pasigurinë dhe kujdesin shëndetësor. Ata kanë frikë se në të ardhmen e afërt nuk do të kenë stabilitet në vendin e tyre, as sa i përket sigurisë së shtetit dhe as kujdesit shëndetësor”, tha Misini.

Si një nga rreziqet më të mëdha, ai veçon largimin e personave me arsim të lartë dhe të kualifikuar, gjë që do ta vështirësonte edhe më shumë plotësimin e vendeve të punës në vendet që tashmë po përballen me zvogëlimin e fuqisë punëtore në dispozicion.

“Rreziku më i madh është se në një të ardhme shumë të afërt do të largohen edhe njerëzit që kanë kualifikime të larta dhe janë profesionistë”, paralajmëroi Misini.

Ai konsideron se, për shkak të zhvillimeve të tilla, vendet e Ballkanit Perëndimor mund të orientohen gjithnjë e më shumë drejt importimit të fuqisë punëtore nga pjesë të tjera të botës. Duke iu referuar një raporti të Bankës Botërore, ai thekson se pritet që nevojat e rajonit për punëtorë nga jashtë të rriten ndjeshëm.

“Sipas një raporti të Bankës Botërore, parashikohet që deri në vitin 2028 Ballkani Perëndimor të importojë më shumë se 50.000 punëtorë nga pjesë të tjera të botës, për shkak të mungesës së fuqisë punëtore”, tha ai.

Si shembuj të vendeve ku nevoja për punëtorë nga jashtë tashmë është e dukshme, Misini veçon Shqipërinë dhe Malin e Zi. Ai shton se gjatë sezonit veror në këto vende ka kërkesë të madhe për punëtorë, përfshirë edhe qytetarët e Kosovës.

“Mendoj se gjatë tre deri në pesë viteve të ardhshme do të importojmë punëtorë nga vendet e tjera, sepse në Kosovë do të ketë mungesë të fuqisë punëtore”, përfundoi Misini.

Gjermania ka paralajmëruar se nga 1 janari 2027 do ta përgjysmojë kuotën vjetore për punëtorët nga Ballkani Perëndimor, nga 50.000 sa është aktualisht në 25.000. Kjo masë vlen për Serbinë, Kosovën, Bosnjën dhe Hercegovinën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.