Pas BE dhe SHBA edhe Turqia e Britania e Madhe po përfshihen në mënyrë aktive në raportet mes Beogradit dhe Prishtinës: Përfshirja e tyre do të shkaktojë më tepër dëm sesa sukses?

Dijalog - ilustracija
Burim: Ekonomia Online

Në kohën kur pritet “zbarkimi” i diplomatëve perëndimorë në Beograd dhe Prishtinë, për të nisur përfundimisht dialogun e letargjik mes dy palëve, po dalin fuqi të tjera të mëdha që duan të japin kontributin e tyre për qetësimin e tensioneve në rajon. Një prej tyre është Turqia e udhëhequr nga presidenti Rexhep Taip Erdogan, i cili është një nga liderët e paktë që mund të mburret me më shumë se marrëdhënie të mira si me Prishtinën ashtu edhe me Beogradin, shkruan Blic.

Erdogan deklaroi se është i përkushtuar për zbutjen e tensioneve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, si dhe zgjidhjen e ngërçit politik në Bosnje dhe Hercegovinë.

Erdogan po përgatitet për zgjedhjet në qershor

Një deklaratë e tillë faqja "Euraktiv" e interpreton si një përpjekje të presidentit turk për t'u pozicionuar më mirë si diplomat dhe burrë shteti botëror para zgjedhjeve presidenciale në qershor, në mënyrë që të rrisë shanset e tij për të fituar në votime.

Pothuajse në të njëjtën kohë, zyrtarët britanikë po angazhohen gjithnjë e më shumë në ndërmjetësimin midis Beogradit dhe Prishtinës.  Kështu, Dejvid Lemi, zëdhënësi i Partisë Laburiste për punët e jashtme, ishte në mesin e diplomatëve evropianë dhe amerikanë që vizituan kryeqytetin e Serbisë dhe Prishtinën për të vlerësuar dhe për të zbutur situatën e tensionuar.

Laburistët janë të shqetësuar për situatën në Kosovë

Në Prishtinë, Lemi u takua me kryeministren e Kosovës, Albin Kurti dhe presidenten e Kosovës, Vjosa Osmani.

“Situata është shumë shqetësuese, por mendoj se të dyja palët janë të hapura për dialog dhe duan të sigurojnë që të mos ketë kthim në gjakderdhje. Është e qartë se ne duhet ta sigurojmë këtë dhe që dialogu mes dy palëve të vazhdojë”, tha Lemi.

 Me gjithë këtë në mendje,shtrohet pyetja pse përveç SHBA-së dhe Britanisë së Madhe, në ndërmjetësimin mes Beogradit dhe Prishtinës përfshihen edhe fuqi të tjera të mëdha?

Asgjë e pazakontë në botën diplomatike

Igor Novakoviq, hulumtues në Qendrën për Çështje Ndërkombëtare dhe Siguri (ISAC), beson se nuk është asgjë e pazakontë që Turqia dhe Britania e Madhe janë përfshirë në zgjidhjen e çështjes së Kosovës.

“Përveç luftës në Ukrainë, situata në Kosovë njihet si gjëja më e rëndë që mund të përshkallëzohet dhe të kthehet në një konflikt të hapur. Prandaj, është mjaft logjike se pothuajse të gjitha fuqitë e mëdha duan të japin kontributin e tyre për qetësimin e tensioneve dhe përfitimin politik. Kur them se përfitojnë, nuk dua të them asgjë negative, por se ata duan të rrisin dukshmërinë e tyre dhe të kontribuojnë për paqen në rajon”, tha Novakoviq për “Blic”.

Ai iu referua veçanërisht rolit të Turqisë.

“Sjellja e Erdoganit në raport me Beogradin dhe Prishtinën është interesante, aq më tepër që Turqia po përpiqet të ndërmjetësojë vetë, dhe është një nga vendet e para që ka njohur pavarësinë e Kosovës. Pavarësisht, Erdogan ka marrëdhënie jashtëzakonisht të mira me Beogradin, kështu që ai dëshiron të përdorë situatën në Kosovë dhe luftën në Ukrainë për qëllimet dhe pikat e tij politike”, analizoi Novakoviq.

Britania e Madhe humbi ndikimin pas Brexit?

Siç thotë ai, Britania e Madhe, nga ana tjetër, me largimin nga Bashkimi Evropian e humbi një pjesë të madhe të ndikimit të saj të mëparshëm në marrëdhëniet ndërkombëtare.

"Megjithatë, zyrtarët britanikë besojnë se ata ende kanë ndikim në Ballkanin Perëndimor. Sigurisht që Britania e Madhe, si anëtare e Quinte, është e interesuar për ngjarjet në Ballkanin Perëndimor", përfundon Novakoviq.

Shumë lojtarë mund ta komplikojnë situatën

Drejtori i Qendrës për Rajonalizëm, Alleksandar Popov, nga ana tjetër, pretendon se përfshirja e një numri në rritje të fuqive të mëdha në marrëdhëniet ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës mund të analizohet nga dy kënde.

“Nga njëra anë, çdo ndihmë është e mirëseardhur dhe nga ana tjetër, kur ka shumë mami, ka fëmijë të dobët. Nëse tashmë ekziston një plan preliminar për zgjidhjen e çështjes së Kosovës të bërë nga BE-ja me mbështetjen e SHBA-së, nuk është e qartë pse tani po përfshihen fuqitë e tjera. Aq më tepër që BE-ja dhe SHBA-ja deri më tani kanë dëshmuar se janë dy faktorët që kanë rolin dhe ndikimin më të madh në Beograd dhe Prishtinë”, thotë Popov.

Ai kujton se Erdogan edhe “zotëroi Kosovën” dhjetë vjet më pare, kështu që ai pyet veten "pse do të përfshihej tani në të gjithë historinë".

“Nga ana tjetër, Britania e Madhe ka qenë gjithmonë një post i SHBA-së në Evropë, sidomos që nga Brexit. Prandaj ai sigurisht që do të duhet të sinkronizojë rolin e tij në ndërmjetësimin ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës me SHBA-në. Prandaj besoj se më së miri do të ishte që me këtë çështje të merren SHBA-të dhe BE-ja, të cilët kanë qenë ndërmjetësues deri më tani, sepse shumë lojtarë mund të komplikojnë plotësisht marrëdhëniet tashmë komplekse mes Beogradit dhe Prishtinës”, përfundon Popov.