Drashkoviq: Kosova është në duart e Serbisë, derisa Serbia dëshiron të shkojë në Perëndim

Janë disa gjëra në të cilat nuk mund të ndikojnë as njëqind Kurti, qëllimi ynë duhet të jetë zhdukja e çdo kufiri mes Serbisë dhe Kosovës, vija administrative, quani si të doni, thjesht të hipni në një makinë nga Beogradi, si në kohën e Jugosllavi dhe shko lirshëm ku të duash shko në Kosovë, nëse shqiptarët duan të hyjnë në Bashkimin Evropian, edhe ne në Bashkimin Evropian, këto janë rregullat, kështu tha një nga shkrimtarët dhe politikanët më të rëndësishëm serb, Vuk Drashkoviq në një intervistë për podcastin KOntekst, bazuar në romanin e tij "Konsulli rus" i vitit 1988, së fundmi është xhiruar një film që po mbush këto ditë sallat e kinemasë vendase.

Drashkoviq ka kujtuar kohën kur ka shkruar "Konsullin rus", i cili, përkundër kalimit të 35 viteve, ngjan në mënyrë dramatike me atë aktual në Kosovë.

“Në momentin që po i shkruaja konsullit rus kam qenë i angazhuar edhe për të ndihmuar serbët që vijnë në Beograd nga Kosova, pastaj në parkun Pionirski, pastaj demonstrojnë, rebelohen. Afera e famshme Martinoviq ishte në atë kohë. Në përgjithësi ata erdhën të ankohen për presionet, për shpërnguljet, dhe në të njëjtën kohë ankesat i drejtoheshin kryesisht udhëheqjes së Prishtinës, në të cilën në atë kohë qeverisnin bashkë stalinistët serbë dhe stalinistët shqiptarë, maoistët dhe kur u shfaq Konsulli rus, unë isha i anatemuar. Konsulli rus nuk u pranua nga elita kombëtare serbe. Pse? Sepse në Konsullin rus nuk ka adhurim të Millosheviqit. Nuk e di, ndoshta heronjtë e mi kanë qenë më të zgjuar se unë", thotë Drashkoviq.

Ai posaçërisht thekson pasojat katastrofike të sundimit të komunistëve serbë.

“Në Savindan të vitit 1949 u minua Kisha e Përkujtimit për disa mijëra fëmijë serbë që vdiqën nga uria dhe të ftohtit, kur ushtria serbe në Luftën e Madhe, përmes Kosovës dhe Shqipërisë, u tërhoq së bashku me civilët dhe kolonat e më të dobëtve. Urdhri për të hedhur në erë atë kishë, me shpjegimin se po thyhej hegjemonia e Serbisë së Madhe, u dha nga serbët, të cilët atëherë sundonin Kosovën dhe Metohinë. Ata janë, ata udbashët, ata serbë stalinistë në Kosovë, urdhëruan që nga tullat e asaj kishe të ndërtoheshin tualetet publike në Gjakovë. Ka edhe skena në romanin tim Konsulli rus, janë filmuar, a do të ketë një serial, shpresoj se do të ndodhë, do të tregojë serbët në Gjakovë të viteve 70 të shekullit të kaluar duke u pagëzuar dhe duke ndezur qirinj para toaleteve publike. Sepse këto janë mbetjet e kishës së tyre. Ato tualete janë kisha e tyre”, thekson Drashkoviq.

Ai posaçërisht theksoi mençurinë, e cila është e nevojshme për serbët në Kosovë, në një situatë në të cilën ata kanë një kohë të gjatë që po vuajnë presione të mëdha.

“Më duket se sot gjëja më e rëndësishme për serbët në Kosovë është të thonë, o Zot, na jep mençurinë dhe forcën për të ndryshuar gjithçka që mund të ndryshojmë, për të duruar atë që nuk mund ta ndryshojmë dhe mençurinë për të dalluar të dyja. Gjatë Jugosllavisë shqiptarët ishin pakicë kombëtare, në Kosovë ishin pakicë kombëtare brenda Serbisë, politikisht janë njerëz shumë të mençur dhe më kujtohet se në atë kohë ata shpesh theksonin një slogan që tingëllonte bukur dhe pranohej nga veshët e botës demokratike. Pozita e pakicës, çdo pakicë, në çdo vend, është pasqyra e shumicës. Tani për shkak të rrethanave të këqija ata janë shumicë në Kosovë, kurse serbët janë pakicë. Dhe unë mendoni se zoti Kurti dhe të gjithë liderët shqiptarë duhet ta kujtojnë atë slogan dhe t'i thonë vetes se pozita e popullit serb në Kosovë është pasqyra e tyre, nëse serbët diskriminohen, nëse nuk i kanë të drejtat që duhet të kenë, atëherë ajo fytyrë në pasqyrë është zgjebe, inekzistente, çnjerëzore. Në historinë e popullit shqiptar është mbajtur shumë për moralin. E kam studiuar mirë historinë e atij kombi. Sigurisht, si në çdo komb, ka pasur të atillë dhe të këtillë, por ka shumë momente të ndritshme në marrëdhëniet serbo-shqiptare. Me fajin e të dyve, disi u mbulua”, vëren Drashkoviq.

Ai beson se marrëdhëniet mes serbëve dhe shqiptarëve mund të përmirësohen ndjeshëm.

“Kam folur për tre orë në Jeruzalem me Shimon Peresin, ai ka vdekur një vit më parë dhe kemi folur gjatë për shqiptarët, serbët, palestinezët, hebrenjtë dhe ai më tha – konflikti ynë me palestinezët nuk do të përfundojë kurrë, sepse ne jemi nga i njëjti baba. Është një problem i dallimeve të vogla dhe ai problem është i pazgjidhshëm. Ashtu siç është i pazgjidhshëm problemi ynë, për shembull, me kroatët. Dhe, tha, të jeni të lumtur që nuk e keni atë problemin e dallimeve të vogla, ngjashmërive të njohura me shqiptarët. Dhe kur gjërat të sillen në rregullat evropiane, kur të jeni të gjithë në Bashkimin Evropian, marrëdhëniet ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve në Kosovë do të jenë më të mira se sa ndërmjet shqiptarëve të Kosovës dhe shqiptarëve të Shqipëris. Sepse ata do të rëndohen nga problemi i dallimeve të vogla dhe ne e shqiptarët nuk do të na rëndojë ai problem. Kjo ndihet edhe në filmin Konsulli rus”, theksoj Drashkoviq.

Ai beson se gjërat që kanë të bëjnë me Kosovën, për sa i përket popullit serb, nuk janë “fare të humbura dhe të pashpresa”.

“Kosova është në duart e Serbisë, derisa shteti i Serbisë dëshiron të shkojë në Perëndim, ndërsa shteti i Serbisë dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian dhe për Zotin, edhe në aleancën e NATO aleancë nëse ka problem territorial. Evropa insiston që të mos hyjë në mosmarrëveshje, ta zgjidhë atë problem, në mënyrë që Kosova dhe Serbia të hyjnë në Bashkimin Evropian në përgjithësi. Ne kemi diçka që na është e garantuar. Çfarë është e garantuar për Serbët në Kosovë, ne nuk duhet t'i lëshojmë duart, dua të them gjithçka që garantohej me dokumentin e Ahtisarit, kam marrë pjesë në ato negociata, bisedime, ata i kishin duart e shtrembëruara, ata duhej të bënin lëshime të mëdha, veçanërisht amerikanët insistuan në këtë negociatat e Vjenes. U ndaluan te kishin simbole te shqipërise,stemen,flamurin,flamurin e shpikur. Duhej te pranonin qe gjuha serbe ne te gjithe territorin e Kosoves do te jete e barabarte me shqipen. Mendoj se kemi nje shans te madh për të luftuar për Ahtisaar plus Serbia është ekonomikisht superiore dhe shqiptarët kanë jetuar së bashku me ne për gati një shekull. Ekonomikisht në çdo aspekt janë të lidhur me Serbinë. Me një prani ekonomike dhe kulturore në Kosovë, kur nuk ka një kufi të tillë, kur zbatohen ligjet evropiane, populli serb në Kosovë së shpejti do ta ndiente veten si në shtëpinë e tyre. Ai nuk do të ndihej i huaj në vendin ku ka lindur, ku kanë lindur të gjithë”, tha Drashkoviq, i cili në kohën e bombardimeve të RFJ-së në vitin 1999 ishte përgjegjës për punët e jashtme në qeverinë federale.

Se çfarë ka thënë Vuk Drashkoviq për ngjarjet e asaj periudhe dhe tema të tjera aktuale politike në një bisedë me redaktorin e KOntekst, Millosh Gariq, mund ta shihni në videon e bashkangjitur të të gjithë emisionit.