Eskobar: Duke injoruar dialogun, Kosova i injoron partnerët evropianë

Zëvendës Ndihmës Sekretari Amerikan i Shtetit për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Eskobar, ka deklaruar sot gjatë një konference online se Kosova duke injoruar dialogun i injoron partnerët e saj evropianë dhe kështu e bën të pamundur që Amerika të bindë partnerët e saj që të mbështesë Prishtinën në arenën ndërkombëtare.

Eskobar iu referua deklaratës së ambasadorit amerikan në Prishtinë, Xhefri Hovenier, se aktualisht është e vështirë për SHBA-në që të avokojë për Kosovën në arenën ndërkombëtare.

“Rruga drejt BE-së dhe NATO-s kalon nëpër vendet që nuk e kanë njohur Kosovën, ato vende dëshirojnë të shohin përparim në çështjet që kanë të bëjnë me dialogun. Duke injoruar dialogun, Kosova injoron partnerët e saj evropianë dhe ia bën të pamundur SHBA-së që të bindë partnerët e saj që ta mbështesin Kosovën”, tha ai, duke shtuar se ishte i shqetësuar se Kosova nuk do të dëgjonte shqetësimet e SHBA-së.

Eskobar u tha gazetarëve se ndodhet në Bruksel, ku ka takime me të dërguarin e BE-së për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Mirosllav Lajçak, si dhe përfaqësues të NATO-s dhe se më pas do të shkojë në Prishtinë, ku bisedimet do të fokusohen në pasojat dhe zgjidhjet e mundshme për masat e pakoordinuara për heqjen e dinarëve”.

Më pas, njoftoi ai, do të udhëtojë për në Vjenë, ku do të ketë bisedime me OSBE, nga ku do të udhëtojë në Mal të Zi për të mbështetur qeverinë e re dhe rrugën e saj evropiane. Në Uashington, pas kthimit nga Ballkani, ai, siç paralajmëroi, javën e ardhshme do të zhvillojë bisedime me Quint-in për të gjitha këto tema.

Ai nënvizoi se po udhëton në Kosovë në një moment kritik dhe se dëshiron të përpiqet ta bindë Prishtinën që t'i kthehet zbatimit të marrëveshjeve të Brukselit dhe Ohrit.

“Shtetet e Bashkuara besojnë se dialogu nuk ka alternativë tjetër, dialogu ishte mekanizmi përmes të cilit zgjidheshin shumë probleme dhe ende është mekanizmi kryesor për zgjidhjen e sfidave. I bëj thirrje të dyja palëve që të respektojnë dhe zbatojnë gjithçka që është rënë dakord dhe të zbatojnë marrëveshjet e Brukselit dhe Ohrit, si dhe të tregojnë vullnet të mirë duke shmangur masat që do të çonin në tensione dhe moszbatim të atyre detyrimeve”, theksoi Eskobar.

Ai ka theksuar se SHBA-të janë të shqetësuara për zbatimin e vendimit të Bankës Qendrore të Kosovës për pesë arsye.

“Dëgjojmë për problemet e shumta me të cilat ballafaqohen qytetarët e Kosovës të cilët varen nga pagesat nga Serbia dhe i bëjmë thirrje qeverisë së Kosovës që t'i marrë seriozisht shqetësimet e bashkësisë ndërkombëtare. Arsyeja e parë për shqetësim është shpejtësia e zbatimit të vendimit. Nuk po flasim për legjitimitetin e masës, por për zbatimin e saj. Francës iu desh një vit për të futur euron dhe Kosova e zbatoi masën e BQK-së në tre javë në veri. Një tjetër shkak për shqetësim është se qeveria e Kosovës nuk ka ofruar ndonjë alternativë për të marrë para për ata që varen nga këto fonde. E treta është se nuk u diskutua për popullsinë e prekur. E katërta është se dy javë para shpalljes së vendimit, Kosova së bashku me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor në Shkup ranë dakord që mekanizmat e pagesave të miratohen deri në fund të vitit. Dhe e pesta është se qeveria e Kosovës nuk e lejon bashkësinë ndërkombëtare që ta ndihmojë në zgjidhjen e problemit që shkaktoi kaos në ekonominë e Kosovës”, tha ai.

Ai ka përsëritur se dialogu nuk ka alternativë në rrugën evropiane, veçanërisht për Kosovën, për të cilën më e rëndësishme është që të ketë më shumë njohje nga vendet evropiane.

“Dialogu është shumë i rëndësishëm për Kosovën, pranoje apo jo. Ne e mbështesim dialogun në të cilin BE madje ofroi zgjidhje direkte, siç është draft-statuti për Bashkësinë e Komunave Serbe”, sqaroi Eskobar.

Ai theksoi se BE ka ofruar shumë opsione për ta bërë dialogun të suksesshëm për të dyja palët.

I pyetur se çfarë tha qeveria amerikane e Kosovës për draft-statutin e propozuar për BKS, ai u përgjigj se nuk kishte kurrë një përgjigje të plotë nëse e kishin pranuar.

"Ne e kemi të vështirë të kuptojmë pse duhet të shkojë për një kontroll kushtetues. Për të qenë të qartë, BKS nuk do të jetë asnjë Republika Sërpska tjetër, një shtet brenda shtetit. Nuk ka asgjë në statut që do të jepte ushtrimin e autorizimit. BKS është vetëm një mundësi për komunat me shumicë serbe që të koordinojnë shërbimet lokale në gjuhën serbe për qytetarët e Kosovës”, theksoi ai.

Eskobar nënvizoi se formimi i BKS-së është një ndërmarrje ligjërisht e detyrueshme.

“Mendojmë se problemin e dinarëve do ta zgjidhte BKS. Në propozimin e draft-statutit të BKS-së të dorëzuar në BE, ka edhe masa që parashikojnë transferimin transparent të parave nga Serbia sipas ligjit të Kosovës. BKS do ta zgjidhte problemin e dinarit. Dëshirojmë që Kosova të përparojë sa më shpejt në këtë çështje”, tha ai.

I pyetur për pasojat për Kosovën dhe Serbinë nëse nuk i zbatojnë marrëveshjet e dakorduara nga Brukseli dhe Ohri, Eskobar tha se është përgjegjësi parësore e Kosovës që të ecë përpara me obligimet e marra në lidhje me formimin e BKS-së.

“Kemi parë hapa për të mundësuar të drejtën për peticion. Presim që të dyja palët të bëjnë më shumë në dialog. Presim nga Serbia që detyrimet e marra të bëhen ligjërisht të detyrueshme dhe të pakthyeshme. Ne duam të shohim më shumë nga të dyja palët”, theksoi ai, duke kujtuar se zbatimi i marrëveshjes përcakton edhe rrugën evropiane.

I pyetur për marrëdhëniet mes SHBA-së dhe qeverisë së Kosovës, ai tha se partneriteti mes SHBA-së dhe Kosovës bazohet në marrëdhëniet mes qytetarëve dhe se nuk varet nga një person apo palë.

“Por unë do të thosha se ne aktualisht kemi një problem komunikimi me kryeministrin dhe nuk janë vetëm SHBA-të, por edhe BE, NATO, Britania e Madhe dhe vende të tjera si Shqipëria, Maqedonia e Veriut. Kemi pasur një partneritet të ngushtë me Kosovën dhe do të donim që ajo të kthehej”, shtoi ai.

Ai theksoi se politika e SHBA-së ndaj rajonit të Ballkanit Perëndimor nuk ka ndryshuar për shkak të luftës në Ukrainë, por urgjenca për zgjidhjen e çështjeve të hapura është rritur.

Eskobar tha se SHBA-të janë pro zgjidhjes urgjente të çështjeve të hapura në Ballkanin Perëndimor dhe se nuk ka politikë që parasheh sakrificën e aleatëve dhe se Kosova është një partner i rëndësishëm, në mënyrë që Serbia të jetë më e integruar në strukturat evropiane.

"Ne duam që Serbia dhe Kosova të jenë partnerë produktivë të komunitetit euroatlantik dhe të kenë marrëdhënie të parashikueshme. Kjo është e mundur vetëm përmes dialogut", nënvizoi ai.

I pyetur nëse ka shqetësime se Rusia po punon për destabilizimin e rajonit përmes Serbisë, Eskobar tha se ajo që po ndodh në Ballkan nuk është diçka që është shkaktuar nga Rusia.

"Problemet në Ballkan kanë ekzistuar për një kohë të gjatë midis vendeve të rajonit. Me zgjidhjen e këtyre çështjeve të hapura, shpresojmë që të zhduket edhe mundësia e ndikimit të Rusisë, e cila mund ta përdorë rajonin për të shkaktuar destabilitet", theksoi ai.

Kur bëhet fjalë për Maqedoninë e Veriut ai tha se SHBA pret që qeveria e re pas zgjedhjeve të vazhdojë politikën e asaj të mëparshme, politikën e një partneri solid, të përkushtuar për anëtarësimin në NATO dhe kandidat për anëtarësim në BE, si dhe luftën kundër korrupsionit.

Sa i përket Malit të Zi, i pyetur për Frontin Demokratik, ai tha se nuk i takon SHBA-ve të vendosin se kush do të formojë qeverinë e koalicionit.

“Ne thamë se jemi të shqetësuar sepse nuk mund të ketë një partner në qeveri që konteston gjithçka që shpresojmë se do të arrijë Mali i Zi, siç është integrimi euroatlantik. Dhe këto janë forcat që kontestuan shumë gjëra në të kaluarën, siç është njohja e pavarësisë së Kosovës dhe paketat e reformave të rëndësishme për rrugën evropiane. Ato nuk kanë ndryshuar dhe nuk kemi parë respektimin e vlerave euroatlantike. Ne jemi të shqetësuar që qeveria ka një partner që nuk ndan vlerat e të tjerëve në koalicion”, përfundoi Eskobar.