Gjuriq: Rendi i vjetër ndërkombëtar po shembet, duhet ta kuptojmë këtë që të mos e paguajmë çmimin

Ministri i Punëve të Jashtme i Serbisë, Marko Gjuriq, theksoi sot, duke marrë parasysh ngjarjet në Venezuelë, se ekziston një mbivendosje globale e pushtetit dhe lëshimeve dhe se po krijohet një rend i ri botëror, të cilin Serbia duhet ta kuptojë në mënyrë që të mos e paguajë çmimin. Prandaj, parimi kryesor nga i cili duhet të udhëhiqet Serbia është ruajtja e interesit të saj shtetëror dhe kombëtar, ruajtja e identitetit, kulturës dhe shtetit, tha Gjuriq.

Gjuriq tha në emisionin "Ditë për Ditë" se shërbimet vendase monitorojnë dhe analizojnë me kujdes të gjitha ngjarjet në nivel botëror, sepse është e nevojshme të kuptohet se çfarë po ndodh në nivel global.

"Dhe, ekziston një mbikompozim global i pushtetit, mënyrave dhe lëshimeve. Absolutisht bëhet fjalë për krijimin e një rendi të ri, dhe kjo nuk është një ekzagjerim apo një frazë, po ndodh në praktikë. Rendi i vjetër po zhduket para syve tanë, do të vendosen rregulla të reja, por vetëm kur të vendoset një ekuilibër i ri. Por, duhet të jemi të vetëdijshëm se rregullat e vjetra nuk zbatohen, në mënyrë që të mos e paguajmë çmimin", tha kreu i diplomacisë serbe.

Në këtë kuptim, ai thotë se duhet të mendohet me maturi dhe "me kokë të ftohtë", dhe të lihen mënjanë gjykimet etike, të vlerave dhe ndjenjat, për hir të interesave kombëtare.

"Parimi kryesor nga i cili duhet të udhëhiqemi është shteti serb dhe interesi kombëtar. Kombëtar sepse kemi serbë jashtë Serbisë, në afërsi të menjëhershme, por edhe larg rajonit. Duhet të ruajmë identitetin, kulturën dhe shtetin tonë. Kjo është përgjegjësia jonë. As nuk do t'i zgjidhim konfliktet e mëdha, as nuk kemi kapacitet ta bëjmë këtë. Mund të dëmtojmë vetëm veten nëse nxitohemi shumë shpejt me një qëndrim", tha Gjuriq.

Në përgjigje të deklaratës se qëndrimet e Serbisë nuk kanë ndryshuar që nga fillimi i konfliktit në Ukrainë deri më sot, Gjuriq kujtoi se Presidenti Aleksandar Vuçiq theksoi disa ditë më parë pas seancës së Këshillit të Sigurisë Kombëtare se ky është parimi që Serbia i përmbahet.

"Ne i përmbahemi asaj që është interesi shtetëror dhe kombëtar serb, që është respektimi i së drejtës ndërkombëtare dhe Kartës së OKB-së si një 'kusht sine qua non' absolut i politikës së brendshme dhe të jashtme të Serbisë. Brenda për hir të Kosovës dhe Metohisë, dhe jashtë për hir të Kosovës dhe Metohisë dhe sepse duam rend dhe rregulla në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe një rend ndërkombëtar të bazuar në rregulla", tha ministri.

Ai gjithashtu theksoi se një qëndrim i tillë bën të mundur punën për ruajtjen e stabilitetit si një parakusht kyç për zhvillimin e përgjithshëm të Serbisë, për të ruajtur pavarësinë në kryerjen e politikës së brendshme dhe të jashtme, që është vullneti i shumicës dërrmuese të qytetarëve, të cilët duan që Serbia të jetë ushtarakisht e fortë, por neutrale.

Kjo, shtoi ai, mundëson vazhdimin e zhvillimit ekonomik të vendit.

"Kemi arsye për të hyrë në vitin 2026 me një dozë optimizmi, sepse arritëm të kapërcejmë një vit të polarizuar, të vështirë, plot përçarje, trazira dhe hidhërim nga të gjitha anët. Ne ruajtëm paqen, rritjen ekonomike dhe nxorëm një mësim", tha Gjuriq.

Prioritete të qarta të politikës së jashtme të Serbisë

Gjuriq theksoi se prioritetet e politikës së jashtme të Serbisë janë të qarta.

"Ne duam të forcojmë marrëdhëniet me të gjithë aktorët kryesorë në bashkësinë ndërkombëtare, t'i përmbahemi parimit se interesat serbe janë të parat, të përpiqemi të ndërtojmë marrëdhëniet më të mira në rajon, sepse paqja jonë varet prej saj", shpjegoi Gjuriq.

Ai theksoi se është e domosdoshme që Serbia të mos tundë shpatat dhe të mos zbrazë armët.

"Ne kurrë nuk e bëjmë këtë, as nuk do ta bëjmë. Është e domosdoshme që të ruajmë paqen, dhe mënyra më e mirë për ta bërë këtë është që armët tona, ushtria jonë, kapacitetet tona mbrojtëse të jenë në gjendje të pengojnë çdo agresor potencial. Kjo nuk është një zhurmë", tha ministri, duke shtuar se Serbia është plotësisht e përkushtuar për forcimin e sistemit të mbrojtjes.

Ai theksoi se Serbia është shumë përpara vendeve të rajonit kur bëhet fjalë për sistemin e mbrojtjes me qëllim ruajtjen e paqes.

Entuziazëm për zhvillimin e marrëdhënieve me SHBA-në

Gjuriq pranoi se është një entuziast i madh kur bëhet fjalë për zhvillimin e marrëdhënieve me SHBA-në, sepse beson se është interesi kombëtar i Serbisë.

"Një degë e tërë e popullit tonë jeton atje. Sot ka më shumë njerëz me origjinë serbe në Amerikë sesa ka në Republikën Srpska. Nuk po flas vetëm për regjistrimin zyrtar, por për njerëz me origjinë nga ne. Është e rëndësishme që ta forcojmë komunitetin me njerëz me origjinë nga ne, sepse ata janë një urë e rëndësishme e shtetit serb dhe potencialisht atij amerikan", tha Gjuriq.

Sa i përket propagandës që ai thotë se ka dëgjuar për marrëdhëniet gjoja të këqija midis administratave serbe dhe amerikane, ai tha se ato marrëdhënie janë përmirësuar ndjeshëm krahasuar me situatën disa vite më parë.

Ai kujtoi se pas zgjedhjeve, Presidenti Amerikan Donald Trump ishte ndër të parët që foli me Presidentin Serb Aleksandar Vuçiq, i cili pati edhe një takim me Sekretarin e Shtetit Marco Rubio.

Sipas tij, asnjë udhëheqës tjetër nga rajoni nuk kishte kontakte të tilla.

Ai kujtoi se atij, si ministër, iu bë kohët e fundit një pritje zyrtare, me një qilim të kuq, në Departamentin e Shtetit, dhe një takim me Rubion, që është shembulli i parë i tillë pas 18 vitesh.

"Është simbolike, por marrëdhëniet kanë përparuar në thelb. Shikoni RS-në. Pozicioni i SHBA-së ndaj Bosnjës dhe Hercegovinës ka evoluar në një drejtim më të favorshëm për popullin tonë përtej Drinës. Sanksionet kundër udhëheqësve janë hequr, politika që shkonte në drejtim të unitarizimit është ndryshuar dhe është zëvendësuar nga politika e marrëveshjes së popullit, të cilën ne e mbështesim, dhe ka edhe tone kritike ndaj përfaqësuesit të lartë", tha Gjuriq.

Ai theksoi se SHBA-të pezulluan dialogun strategjik me Kosovën për shkak të qëndrimit të Prishtinës ndaj popullit serb.

"Nëse shohim Kosovën dhe Metohinë, dialogu strategjik me Prishtinën u pezullua dhe disa qindra milionë ndihma për zhvillim u pezulluan për shkak të presionit mbi serbët. Kjo administratë, në veçanti, i sheh negativisht presionet ndaj të krishterëve. Nuk pati pritje në një nivel kaq të lartë pavarësisht lobit të fortë shqiptar", shtoi Gjuriq.

Ai theksoi se me siguri lobistët do të punojnë për ta ndryshuar këtë.

Ai gjithashtu theksoi se administrata amerikane nuk ndërhyri në punët e brendshme të Serbisë në një mënyrë themelore vitin e kaluar.

"Imagjinoni nëse të gjitha kapacitetet e energjisë do të funksiononin me kapacitet të plotë në kohën kur kishim trazira të brendshme, rezultati nuk do të ishte i njëjtë, as situata nuk do të ishte kështu. Administrata amerikane iu përgjigj dëshirës sonë të sinqertë për të pasur marrëdhënie strategjike", theksoi Gjuriq.

Ai tha se sanksionet sigurisht që e goditën Serbinë, por kërkesa e presidentit për të shtyrë sanksionet për nëntë muaj, dhe tani për një muaj tjetër, u respektua.

"Nuk është aq e zezë sa përpiqen ta paraqesin disa që duan të shkatërrojnë partneritetin tonë", tha Gjuriq.

Ai theksoi se një nga temat e dialogut strategjik është rritja e bashkëpunimit ekonomik.

Duke folur për situatën globale, Gjuriq tha se mund të presim krijimin e "zonave më të pastra të ndikimit" të fuqive të mëdha.

"Levjerrësi historik po kthehet pak prapa. Po kalojmë përsëri në sfera ndikimi. Mund të presim presion nga fuqitë e mëdha për të shtyrë të tjerët. Ne jemi në Evropë. Shumë varet nga ne se sa mirë mund ta mbrojmë shtëpinë tonë", tregoi kreu i diplomacisë serbe.

Lidhur me pretendimet e mediave zvicerane për takime joformale me Bislimin: Ky është sensacionalizëm

Lidhur me pretendimet e mediave zvicerane për takimet e tij joformale me negociatorin e Kosovës në dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës, Besnik Bislimi, Gjuriq tha se kjo nuk ishte e vërtetë, por sensacionalizëm.

"Isha në vitin 2016 ose 2017, pothuajse 10 vjet më parë, me Edita Tahirin, sepse qeveria zvicerane financoi një seminar brenda Këshillit të OJQ-së për qeverisje gjithëpërfshirëse, i cili mblodhi një numër politikanësh shqiptarë dhe serbë. Por unë nuk kam marrë pjesë në takimet e tyre vitet e fundit. Pra, kjo nuk është e vërtetë", tha Gjuriq.

Ai, megjithatë, theksoi se nuk ka asgjë të keqe me takime të tilla, sepse ato ndihmojnë palën tjetër të kuptojë më mirë, por se në këtë rast të veçantë nuk ka të vërtetë në pretendime të tilla.

"Duhet të ketë një platformë ku njerëz me orientime dhe qëndrime të ndryshme mund të flasin në mënyrë joformale, dhe jo gjithmonë nën vëmendjen e publikut dhe në tryezë. Takime të tilla, ndërsa isha drejtor i Zyrës për Kosovën dhe Metohinë, më ndihmuan të kuptoja më mirë se çfarë dëshiron pala tjetër dhe ishin shumë të dobishme. Por, në këtë rast, bëhet fjalë për sensacionalizëm", përfundoi Gjuriq.