Gogiq: Prishtina nuk donte referendum, na pret një proces i gjatë dhe i mundimshëm deri në ndryshimin e qeverisë në veri të Kosovës

Politologu Ognjen Gogiq ka thënë për Kosovo online se Prishtina është futur në tërë historinë për zëvendësimin e kryetarëve të komunave në veri përmes referendumeve lokale dhe se paraprakisht nuk ka pasur një kornizë të vlefshme ligjore.

Gogiq po ashtu thekson se tashmë janë dëgjuar disa zëra nga Kosova që para mbajtjes së referendumit disi të plotësohet korniza ligjore dhe të miratohet ligji për të.

“Po i definojnë disa gjëra në gjat procesit, që llogaritet me faktin se atëherë në proces do të dalin zbrazëtira ligjore që lejojnë pengimin. Fakti që pala prishtinase vetëm tani po mendon për kornizën ligjore për referendumin tregon se ajo nuk kam dashur që kjo të ndodhë ndonjëherë. Njëkohësisht mendoj se i gjithë procesi do të monitorohet me shumë rigorozitet nga ana e Prishtinës, çdo nënshkrim, çdo presje do të kontrollohet dhe do të ketë kundërshtime nga ana e tyre.Ne vërtet presim një kohë të gjatë dhe proces i mundimshëm deri në ndryshimin e pushtetit në veri të Kosovës”, thotë Gogiq.

Ai shton se ndoshta janë disa hapa të rinj administrativë përpara se të vazhdohet me këtë proces, ndërkohë që vetëm udhëzimi administrativ i Ministrisë së Vetëqeverisjes Lokale dhe zgjidhjet që ai nënkupton janë të diskutueshme nga pikëpamja juridike.

"Mund të ndodhë që dikush të vërë në pikëpyetje ligjshmërinë e gjithë këtij procesi dhe të ndalet para se të përfundojë. Ky është i njëjti opsion që po luhet", thekson Gogiq.

Siç thekson ai, serbët me mbledhjen e nënshkrimeve për largimin e kryetarëve jolegjitimë në katër komuna në veri, treguan se jo vetëm duan largimin e tyre, por edhe që duan të kthehen në institucionet e sistemit të Kosovës. Ai sinjal, shton ai, duhet të mjaftojë që Prishtina të bëjë një gjest nga ana e saj, që është përshpejtimi i procesit të mbajtjes së zgjedhjeve të reja duke dorëhequr kryetarët dhe këshilltarët në ato Kuvendet Komunale.

Ai shton se pala serbe njëherë ka dalë nga institucionet e Kosovës dhe ka paralajmëruar se mund t'u kthehet atyre nëse plotësohen disa kushte.

"Ndërkohë serbët hoqën dorë nga ato kushte. Ky është një hap i madh përpara nga pala serbe që Prishtina duhet ta vlerësojë. Ajo që na duhet në këtë moment janë këto gjeste de-përshkallëzimi. Pra, dy vitet e fundit kemi pasur një spirale përshkallëzuese ku një lëvizje e njëanshme apo provokuese nga njëra anë çoi në reagimin e palës tjetër. Kështu u përfshimë në përshkallëzim dhe krizë. Kështu që tani duhet të shkojmë në drejtim të kundërt", tha Gogiq.

Bashkëbiseduesi ynë thekson se numri i nënshkruesve të peticionit është shumë më i madh se sa numri i votave që kanë marrë kryetarët shqiptarë në zgjedhjet e vitit të kaluar.

“Është vërtetë një situatë absurde që dikush që ka marrë disa qindra vota refuzon të japë dorëheqje pasi mijëra njerëz në ato komuna kanë nënshkruar një peticion për largimin e tij. Prishtina nuk di çfarë të bëjë me atë proces sepse tani ka përfunduar vetëm hapi i parë. Po vjen një referendum, dhe ne kemi dëgjuar tashmë deklarata se ai mekanizëm ende duhet të punohet, kështu që është vërtet çmenduri të futet në vrimën e gjilpërës atë komunitet në veri të Kosovës duke shkuar në fillim në peticionet, pastaj në Referendumi dhe më pas zgjedhjet. Në vend të kësaj, kjo duhet të shpërblehet duke dorëzuar dorëheqjet dhe në këtë mënyrë të përshpejtohet i gjithë procesi”, beson Gogiq.

Ai po ashtu thekson se qeveria e Prishtinës mund ta shfrytëzojë mbajtjen e referendumit për “sabotim të përgjithshëm”.

"Ne kemi dëgjuar tashmë disa komente se është e dyshimtë se do të ketë pjesëmarrje të mjaftueshme në referendum. Në fakt është e mundur që kjo të jetë një taktikë e palës prishtinase për të detyruar mbajtjen e atyre referendumeve dhe pastaj të vështirësojë gjithçka. Nëse p.sh del se numri i pjesëmarrjeve është i pamjaftueshëm, pastaj të shpallet fitore.Të thuash që në veri të Kosovës nuk ka aq serb sa mendohej se ka. Pra, mendoj se është një skenar më i mundshëm, që pala prishtinase të jetë kokëfortë”, vlerëson Gogiq.

Bashkëbiseduesi ynë mendon se ky nuk është një opsion i favorshëm për serbët sepse pragu është vendosur shumë i lartë.

“Tani për pak ditë kemi mbledhur një numër të mjaftueshëm nënshkrimesh për peticionin, që ishte 20 për qind e votuesve të regjistruar. Për referendum nevojiten më shumë se 50 për qind e votuesve të regjistruar. Nuk është e sigurt se kjo mund të jetë e arritur sepse në dy vitet e fundit ka emigrim serb nga veriu”, beson Gogiq.

Ai po ashtu thekson se sistemi zgjedhor i Kosovës është specifik në atë se zgjedhjet lokale mbahen aty çdo katër vjet në të gjitha komunat. Që do të thotë se sa herë që do të mbaheshin zgjedhje të parakohshme në veri për kryetarë komunash, katër komunat veriore së bashku me të gjitha komunat e tjera do të shkonin në zgjedhje të rregullta lokale në vjeshtë të vitit 2025.

“Mendoj se Prishtina do të bëjë çdo gjë që të zgjasë tërë procesin deri atëherë dhe pastaj të thotë: “Epo, tani është e kotë të përshpejtohet procesi dhe të zhvillohen disa zgjedhje të reja kur në çdo rast vijnë zgjedhje të rregullta lokale në të gjithë Kosovën”, tha Gogiq.