Ivkoviq: Dorëheqja e Mishelit nuk ndikon në dialogun Beograd-Prishtinë

Aleksandar Ivkoviq nga Qendra për Politikë Bashkëkohore thotë për Kosovo online se kryetari i Këshillit Evropian, Charles Michel, e shkurtoi mandatin e tij duke vendosur të kandidojë për zgjedhjet e Parlamentit Evropian, që, siç thotë ai, është një vendim i paprecedentë nga që ekziston ky pozicion. Sipas tij, ky kombinim i personelit nuk do të ketë ndikim të madh në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës.

Gjithashtu, ai vlerëson se ka pak shanse që Michel të zëvendësohet në Këshillin Evropian nga kryeministri hungarez Viktor Orbán, gjë që u shfaq si një mundësi, duke qenë se Budapesti merr presidencën e Bashkimit Evropian në korrik.

“Përfundimi është se Këshilli Evropian është një organ në të cilin ulen presidentët dhe kryeministrat e vendeve anëtare të BE-së dhe ai merr vendime politike, konkluzione për drejtimet në të cilat BE-ja duhet të lëvizë në periudhën e ardhshme në të gjitha çështjet e rëndësishme të politikës së jashtme dhe ekonomike... Kurse roli i Presidentit të Këshillit Evropian është që të kryesojë ato sesione dhe të përpiqet të arrijë një konsensus dhe përfundime të përbashkëta për të gjitha këto çështje përmes ndërmjetësimit. Ajo që është e rëndësishme në kontekstin e këtij vendimi është se Presidenti i Këshillit Evropian nuk ka ndonjë lloj autoriteti ligjor për të imponuar vullnetin e tij mbi presidentët dhe kryeministrat e BE-së. Roli i tij është të ndërmjetësojë në takime”, thotë Ivkoviq.

Siç shpjegon ai, kjo do të thotë se edhe nëse Viktor Orbán bëhet president i Këshillit Evropian, ai nuk do të mund të zbatojë disa nga politikat e tij në atë mënyrë.

"Roli i tij duhet të jetë vetëm të kryesojë ato takime. Nëse ai do të përpiqej të zbatonte disa nga politikat e tij që do të ishin të papëlqyeshme për qendrën politike të BE-së, liderët do ta refuzonin atë. Dhe kjo vetëm do të rriste mosfunksionimin e këtij organi. Por e përsëris, ai nuk do të ishte në gjendje të zbatonte disa nga politikat e tij që nuk do të kishin një konsensus në nivel të gjithë BE-së. Për të, ky pozicion do të nënkuptonte, para së gjithash, në kuadrin e prestigjit për Hungarinë dhe për të personalisht dhe mendoj se kjo është arsyeja pse ai ndoshta nuk do të mund ta bëjë këtë. Sepse politikat e tij në shumë fusha devijojnë nga ajo që është qendra politike e BE-së. Nuk mendoj se do të ketë marrëveshje mes liderët për ta lejuar atë të marrë atë rol dhe për këtë arsye”, thotë Ivkoviq.

Ai tregon se ka mënyra për të zgjedhur një president të ri të Këshillit Evropian pasi Charles Michel jep dorëheqjen - ose për të zgjedhur menjëherë një president të ri me mandat të plotë ose për të ndryshuar rregullat dhe më pas për të zgjedhur një president të përkohshëm derisa në fund të zgjidhet një president i përhershëm i Këshillit Evropian në fund të vitit.

Kur bëhet fjalë për efektet e mundshme të dorëheqjes së Michel në ngjarjet në Ballkanin Perëndimor dhe mbi të gjitha në dialogun Beograd-Prishtinë, por edhe në rrugën evropiane të Serbisë dhe Kosovës, Ivkoviq kujton se ky është një vit zgjedhor për BE-në kur të gjithë proceset janë ngadalësuar.

"Zakonisht, kur është vit zgjedhor, nuk duhet të presim shumë në lidhje me politikën e zgjerimit, dialogun mes Beogradit dhe Prishtinës. Sepse BE-ja do të jetë e zënë me zgjedhjet dhe formimin e institucioneve. Zgjedhjet mbahen në qershor. Presidenti i ri i Komisionit Evropian zakonisht zgjidhet në korrik dhe më pas formimi i Komisionit Evropian zgjat deri në nëntor-dhjetor, kur kthehemi p.sh në vitin 2019, kur ka ndodhur për herë të fundit, nuk ka pasur vendime të veçanta për Ballkanin, Serbi, dialogun Beograd-Prishtinë. Ajo periudhë, po të kujtojmë, u shënua me tarifa 100 për qind për mallrat e Serbisë të vendosura nga Kosova, në atë periudhë nuk ishte e mundur as të bëhej presion nga BE-ja ndaj qeverisë në Prishtinë ta heqë atë vendim, por ka ndodhur vetëm në vitin 2020”, thekson bashkëbiseduesi ynë.

Bazuar në atë përvojë, Ivkoviq nuk pret, kushdo që të jetë kryetar i Këshillit Evropian, qoftë Viktor Orban apo dikush tjetër, që BE-ja të marrë disa vendime të rëndësishme për Kosovën pas pranverës, kur të fillojë fushata për Parlamentin Evropian, dhe deri në fund të vitit.

“Sidomos për shkak se këtë vit në nëntor po mbahen edhe zgjedhjet presidenciale në SHBA, BE-ja po përpiqet të rreshtohet me SHBA-në në aspektin e politikës ndaj Kosovës dhe duke qenë se do të pritet rezultati i zgjedhjeve presidenciale amerikane. Mendoj se ndoshta nuk do të ketë vendime të rëndësishme, mbi të gjitha për dialogun Beograd-Prishtinë”, është i bindur ai.

Ajo që pritet nga Beogradi dhe Prishtina është e qartë - zbatimi i Marrëveshjes së Ohrit nga marsi i vitit të kaluar, sipas Ivkoviqit.

"Sa do të zbatohet, le të themi, deri në mars, kur të shpërndahet Parlamenti Evropian - do të shohim. Ndoshta nuk pritet shumë nga Beogradi, duke qenë se vendimi për targat tani është zbatuar dhe kështu është blerë kohë në një farë mënyre. Pra, supozoj se nga pala e Beogradit nuk priten më lëshime të mëtejshme në dialog. Sigurisht se pala prishtinase do të vazhdojë të ndiejë presionin në lidhje me themelimin e Asociacionit të Komunave Serbe, por përsëri, institucionet evropiane deri më tani nuk kanë pasur shumë sukses në zbatimin e këtij hapi, zotërinjtë Borelj dhe Lajçak do të qëndrojnë në funksionet e tyre të paktën deri në fund të këtij viti, por ata do të jenë në një mandat teknik nga pranvera dhe për këtë arsye nuk duhet të presim zhvillime të mëtejshme në këtë kuptim”, përfundon Ivkoviq.