Milivojeviq: Dialogu strategjik konfirmon nivelin më të lartë të marrëdhënieve midis Serbisë dhe SHBA-së, bazuar në besim

Dialogu strategjik midis Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës përfaqëson një formë më të lartë të marrëdhënieve të bazuara në besim dhe respekt për interesat e të dyja palëve, theksoi ish-diplomati Zoran Milivojeviq, duke deklaruar se përmes këtij formati, Serbia konfirmon mundësinë e balancimit të marrëdhënieve me partnerë të ndryshëm ndërkombëtarë.

"Partneriteti strategjik do të thotë një formë më e lartë e marrëdhënieve midis nesh dhe Amerikës, bazuar në besim, në respekt për të dyja palët në kuptimin politik, kombëtar dhe shtetëror, por edhe respekt për interesat e të dyja palëve për të përmirësuar këto marrëdhënie në të gjitha fushat", tha Milivojeviq për Kosovo online.

Sipas tij, partneriteti strategjik nënkupton që SHBA-të e pranojnë Serbinë si një vend politikisht të pavarur dhe ushtarakisht neutral, i cili është kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, por që mban marrëdhënie si me Moskën ashtu edhe me Pekinin.

"Kjo është shumë e rëndësishme, sepse në këtë mënyrë Amerika verifikon pozicionin ndërkombëtar të Serbisë, politikën e saj të brendshme dhe të jashtme", deklaroi Milivojeviq.

Ai shtoi se SHBA-të, ndryshe nga partnerët e tyre evropianë, nuk e vunë në dyshim pozicionin ndërkombëtar të Serbisë për shkak të kontakteve me Moskën dhe Pekinin.

"Duhet të kujtojmë se Amerika nuk kishte kundërshtime, ndryshe nga evropianët, kur Presidenti Vuçiq shkoi në Moskë për paradën ose kur shkoi në Pekin. Ai nuk e vë në dyshim pozicionin ndërkombëtar apo politikën, por as qeveria aktuale në Serbi", pohon ish-diplomati.

Milivojeviq vlerësoi se Uashingtoni i afrohet hapjes së dialogut strategjik nga pikëpamja e realpolitikës dhe interesave të veta.

"Amerika vepron nga pozicioni i realpolitikës dhe interesave të veta, dhe kështu duhet të kuptohet hapja e një dialogu strategjik, sepse do të thotë më shumë besim, por edhe një përkufizim krejtësisht më të qartë të masës së çështjeve që mund të hapen në këtë mënyrë", theksoi Milivojeviq.

Ai vëren se me këtë format, Serbia nuk është më vetëm një partnere, por merr statusin e një partneri të privilegjuar.

“Është një lloj rekomandimi dhe një mesazhi që ka një kuptim global, jo vetëm rajonal, sepse Amerika është ende një vend udhëheqës në nivel global. Hapja e dialogut e rekomandon Serbinë si një partnere në të gjitha drejtimet në një kuptim global”, tha Milivojeviq.

Duke folur për reagimet e Prishtines ndaj fillimit të dialogut strategjik, Milivojeviq vlerësoi se ato nuk kanë rëndësi vendimtare për marrëdhëniet midis Serbisë dhe SHBA-së.

"Fakti që Prishtina ka kundërshtime nuk është me rëndësi të madhe për partneritetin tonë me Amerikën, por është më shumë dëshmi se Amerika, në përputhje me realpolitikën dhe me interesat e veta, e sheh Serbinë si një partner kyç nga kjo fushë", deklaroi ai.

Sipas tij, administrata aktuale amerikane e njeh faktorin serb si të rëndësishëm në rajon, i jep përparësi dhe e përcakton atë si një sferë të interesave të saj.

"Prandaj, mënyra se si reagon Prishtina ndaj kësaj, nuk mendoj se është e rëndësishme, por vetëm konfirmon rëndësinë dhe thellësinë e këtij partneriteti strategjik dhe tregon se Amerika po ndryshon qëndrimin e saj ndaj faktorit serb", tha Milivojeviq.

Ai vlerësoi se një qasje e tillë mund të shihet edhe përmes qëndrimeve të Uashingtonit ndaj Republika Srpska, Marrëveshjes së Dejtonit dhe çështjes së përfaqësuesit të lartë në Bosnje dhe Hercegovinë.

Milivojeviq foli gjithashtu për, siç tha ai, vlerat tradicionale që janë të rëndësishme në politikën e administratës aktuale amerikane.

"Duhen nënvizuar dy gjëra kur bëhet fjalë për Amerikën. Ajo dominohet nga një kthim te vlerat tradicionale, të cilat përafërsisht përcaktojnë interesin kombëtar dhe shtetëror, i cili tani quhet sovranitet. Amerika para së gjithash i qaset gjërave, përfshirë vendet, në bazë të sovranitetit", tha ai.

Ai shtoi se, sipas mendimit të tij, ekziston edhe një dimension i krishterë në politikën amerikane kur bëhet fjalë për qëndrimin ndaj rajonit.

"Ka dimensione të krishtera në të gjithë historinë dhe kur bëhet fjalë për Bosnjën dhe Hercegovinën, dhe në këtë rast ekziston edhe ai dimension, i cili është i pranishëm në politikën amerikane, ku ajo e njeh Serbinë si bartëse të vlerave të krishtera në këto zona", tha Milivojeviq.

Duke iu përgjigjur pyetjes nëse bëhet fjalë për respektimin e vlerave të krishtera apo për qëndrimin anti-musliman të administratës Donald Trump, Milivojeviq vlerësoi se qasja e Uashingtonit është "në thelb e krishterë".

"Nga pozicioni i respektimit të vlerave të krishtera, sigurisht që gjithçka që është në atë pozicion ka një avantazh ndaj disa gjërave të tjera, përfshirë kontekstin islamik", tha Milivojeviq.

Ai vlerësoi gjithashtu se momenti i hapjes së dialogut strategjik është veçanërisht i rëndësishëm për Serbinë për shkak të presioneve të shumta me të cilat po përballet.

"Ky moment është i rëndësishëm mbi të gjitha për palën serbe, duke pasur parasysh të gjitha polemikat me të cilat po përballet Serbia, presionet e kështu me radhë. Amerika po hap një dialog me autoritetet aktuale dhe ky është një konfirmim i respektit për autoritetet aktuale", tha Milivojeviq.

Ai shtoi se përmes këtij formati, Serbia konfirmon mundësinë e balancimit të marrëdhënieve me partnerë të ndryshëm ndërkombëtarë.

"Është jashtëzakonisht e rëndësishme për Serbinë, veçanërisht kur Amerika dhe Evropa nuk kanë të njëjtin pikëpamje për marrëdhëniet globale. Është plotësisht e justifikuar që Serbia, në përputhje me interesat e saj, të marrë parasysh Brukselin dhe Uashingtonin, por nuk heq dorë as nga Moska dhe as nga Pekini. Kjo vërtetohet në mënyrën më të mirë përmes këtij dialogu strategjik", përfundoi Milivojeviq.