Precedent në Këshillin e Evropës: Rama donte të rrëzonte rezolutën për “Shtëpinë e Verdhë” në fillim të gjyqit të Thaçit

Tirana zyrtare nuk heq dorë nga përpjekja për të rrëzuar raportin e Dik Martit në Këshillin e Evropës për tregtinë e organeve të njeriut në Kosovë e Metohi dhe në Shqipëri. Kryeministri shqiptar Edi Rama njoftoi dje, në ditën e fillimit të gjyqit të liderëve të UÇK-së, se në Asamblenë Parlamentare të KE janë mbledhur nënshkrime për një rezolutë të re, e cila do të kundërshtonte dokumentin e Martit nga viti 2011, në të cilin UÇK-ja ishte akuzuar për këto krime.

Ky tajmingu nuk është i rastësishëm, thonë bashkëbiseduesit e Kosovo online, duke pasur parasysh se raporti i Martit inicoi formimin e Gjykatës së Specializuar në të cilën tani po gjykohen krerët e UÇK-së. Ata shtojnë se do të ishte një precedent i paparë nëse Këshilli i Evropës anulonte ose rishikonte rezolutën që kishte miratuar.

Ish-prokurori për krime lufte, Vlladimir Vukçeviq, i cili ka ndihmuar më së shumti në hartimin e raportit të Dik Martit për tregtinë ilegale të organeve njerëzore në Kosovë dhe Shqipëri, thotë për Kosovo online se si në Tiranë ashtu edhe në Prishtinë, që nga zbulimi i këtyre krimeve, kanë luftuar me të gjitha mjetet për t'i hedhur poshtë dhe shkatërruar raporti i Martit.

“Si dikush që ka punuar në hetimin e këtyre krimeve, pretendoj se raporti është i bazuar mirë. Ne punuam në “Shtëpinë e Verdhë”, kemi mbledhur informacione për gjithsej 12 lokacione ku ndodhen eshtrat. Kam kërkuar që ta hetojmë së bashku me autoritetet shqiptare, ata refuzuan dhe pastaj iu drejtova Këshillit të Evropës. Dik Marti konfirmoi gjithçka që gjetëm ne. Në bazë të kësaj u formua një këshill i specializuar për krimet e UÇK-së", thotë Vukçeviq.

Për faktin se trafikimi me organe njerëzore nuk është përfshirë në aktakuzën për të cilën po gjykohen Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi dhe Kadri Veseli, Vukçeviq thotë se nuk e di pse është kështu.

“Ekzistojnë prova mjaft serioze të tregtisë së paligjshme të organeve njerëzore në Shqipëri dhe Kosovë”, thotë Vukçeviq.

Bashkëbiseduesi ynë thekson gjithashtu se është e kotë që Kuvendi i Shqipërisë të ndërhyjë në punën e gjykatës dhe të miratojë një lloj rezolute që do të kundërshtonte raportin për tregtinë e organeve të njeriut.

Në fund të korrikut 2022, Kuvendi i Shqipërisë miratoi një rezolutë ku kërkon rishikimin e vendimit me të cilin Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës miratoi raportin për trafikimin e organeve. Kryeministri i Shqipërisë Rama foli për këtë para KE-së në Strasburg nëntorin e kaluar, ku kërkoi rrëzimin e akuzave për trafikim të organeve njerëzore dhe kritikoi akuzat në librin e ish-kryeprokurores së Gjykatës së Hagës, Karla del Ponte, për krimet e UÇK-së. Në atë kohë, ndaj deklaratës së Ramës reagoi ashpër delegacioni serb në APKE.

Nënkryetarja e Kuvendit të Serbisë dhe një anëtare e delegacionit tonë në APKE, Ellvira Kovaç, thotë për Kosovo online se “nuk është e vështirë të mblidhen 20 nënshkrime të deputetëve në Kuvendin e Këshillit të Evropës”, ​​sa duhet për të nisur një iniciativë.

“Për të paraqitur një kërkesë për shqyrtimin e një iniciative duhen 20 nënshkrime, me kusht që ajo të jetë e iniciuar nga anëtarët e të paktën disa delegacioneve, dy grupeve politike dhe pesë vendeve. Procedura është e tillë që kërkesa e tyre të shkojë më pas në Byroja e APKE, e cila merr një vendim se çfarë do të bëhet me të? Byroja mundet vetëm ta marrë parasysh dhe të mos bëjë asgjë për këtë, ose të urdhërojë që të përgatiten disa informacione për këtë çështje ose ndoshta t'i caktojë njërit prej komisioneve detyrën për të shprehur një mendim mbi të”, thotë Kovaç.

Ajo thotë se seanca e radhës e Byrosë së APKE -së është caktuar për 24 prill dhe mendon se nuk ka gjasa që kërkesa e Shqipërisë të jetë në rend dite atë ditë. Ajo kujton se bazuar në raportin e Dik Martit për tregtinë e organeve njerëzore, APKE miratoi një rezolutë të votuar nga 169 deputetë nga 47 vende.

"Nuk ka ndodhur kurrë më parë që APKE të rishqyrtojë një nga rezolutat e saj. Ky do të ishte vërtet një precedent," thotë Kovaç.

Avokati Zoran Zhivanoviq, avokat mbrojtës në gjyqet kundër serbëve në Tribunalin e Hagës, thotë për Kosovo online se prishja e rezolutës së Këshillit të Evropës për trafikimin e organeve njerëzore është një përpjekje e shtetit shqiptar, në territorin e të cilit kanë ndodhur këto krime, të "hiqni njollën".

“Nga ana tjetër, kjo është një përpjekje për të hequr njollën nga Kosova si një “shtet” i themeluar mbi krime të tmerrshme dhe “lirinë” e të cilit e fituan pjesëtarët e UÇK-së, të cilët kryen edhe krime”, thotë Zhivanoviq.

Ai thekson se që nga miratimi i raportit të Martit në Këshillin e Evropës dhe rekomandimi që të gjitha vendet të bashkëpunojnë për hulumtime të mëtejshme, pala shqiptare dhe autoritetet kosovare janë përpjekur t'i zhvlerësojnë ato rezoluta. Zhivanoviq shton se raporti i Dik Martit është mjaft shterues dhe se hetimet janë kryer në tokën shqiptare nga autoritetet e pavarura. Ai shton se në dokument Marti ka përshkruar vendet ku janë hequr organet, gjurmët që kanë gjetur, instrumentet e ndryshme mjekësore, ka cituar deklaratat e dëshmitarëve që kanë vozitur viktimat.

“Fatkeqësisht, për ndonjë arsye nuk u gjet asnjë provë që lidh drejtpërdrejt liderët e UÇK-së me këto krime. Ata gjetën njerëz që transportonin viktimat, transportonin organet, por asnjëri prej tyre nuk deshi të zbulonte se kush ishin organizatorët, madje as për të shmangur dënim”, thotë Zhivanoviq.