Prorokoviq: Disa do të donin që rruga e Kosovës drejt OKB-së të ishte si ajo palestineze, por këto janë raste të pakrahasueshme

Dušan Proroković
Burim: Kosovo Online

Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi një rezolutë javën e kaluar duke i bërë thirrje Këshillit të Sigurimit të shqyrtojë pozitivisht kërkesën e Palestinës për t'u bërë anëtari i 194-të i OKB-së pa krijuar një precedent për rastet e ardhshme, si Kosova dhe Tajvani. Dushan Prorokoviq, bashkëpunëtor i lartë hulumtues në Institutin për Politikë dhe Ekonomi Ndërkombëtare, thotë se rastet e Palestinës dhe Kosovës nuk janë të krahasueshme dhe se nuk është një opsion real që Kosova të ndjekë rrugën që ka marrë Palestina drejt anëtarësimit në OKB.

Në vitin 2012, në vend të një “entiteti vëzhgues”, Palestina u bë një “shtet vëzhgues jo anëtar”, dhe tani Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara ka mbështetur kandidaturën palestineze për anëtarësim të plotë në OKB. I pyetur se sa e sigurt është që Kosova, e cila ka aspirata për t'u bërë anëtare e OKB-së, do të ecë hap pas hapi, si Palestina, Prorokoviq thotë se kjo trajektore ndoshta është "në mendjen e disave në Prishtinë dhe mbi të gjitha në Uashington, dhe se do të donin që kështu të dukej në rastin e Kosovës.

“Nuk është një opsion real të shkohet hap pas hapi sepse një proces i tillë nuk ekziston në sistemin e OKB-së, ai u shpik për Palestinën sepse çështja palestineze është shumë komplekse dhe e vazhdueshme. OKB-ja u angazhua shtatë dekada e gjysmë më parë për ta zgjidhur atë dhe ka presion të madh nga të gjitha vendet që kanë njohur Palestinën dhe kanë vendosur marrëdhënie dypalëshe me të, dhe kjo është shumica dërrmuese e anëtarëve të OKB-së. Të gjitha këto nuk i kemi në rastin e Kosovës”, thotë Prorokoviq për Kosovo online.


Siç shton ai, palestinezëve iu garantua shteti në vitin 1947, për shkak të tij u bënë tre luftëra të mëdha dhe ne jemi dëshmitarë të të katërtës dhe kujton se Palestina ishte një territor i mandatuar i Perandorisë Britanike dhe se në vitin 1947 e humbi atë status falë procesit të dekolonizimit. Ai thekson se në vitin 1974 Asambleja e Përgjithshme e OKB-së miratoi një rezolutë që kërkonte njohjen e Palestinës dhe se kjo u pasua nga një "vendim i çuditshëm për të dhënë statusin e vëzhguesit në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në shekullin e 21-të". Ai po ashtu thekson se me çështjen e Palestinës është marrë kryesisht Asambleja e Përgjithshme e OKB-së, ndërsa kur është fjala për Kosovën kemi një Rezolutë të Këshillit të Sigurimit, e cila nuk është e njëjtë.

“Kosova është pjesë integrale e Republikës së Serbisë dhe nuk ka qenë territor i mandatuar i askujt në vitin 1999 dhe as Rezoluta 1244 nuk është miratuar për shkak të procesit të dekolonizimit. Vendimet e Këshillit të Sigurimit të OKB-së janë të zbatueshme, duhet të respektohen, janë pjesë e së drejtës ndërkombëtare, nuk janë në formë rekomandimesh, ftese apo kategorish të ngjashme. “Këto janë dallime thelbësore, dhe kjo është arsyeja pse unë mendoj se varja rreth disa kokave në Prishtinë apo Uashington nuk është një opsion realist”, thotë Prorokoviq.


Në fund të fundit, siç shton ai, nëse një territor që është shpallur i pavarur duhet të hyjë në sistemin e OKB-së, para Kosovës janë një duzinë kandidatësh, pra një territor me status të pazgjidhur.

“Pse Kosova duhet të jetë ekskluzivitet? Sahara Perëndimore apo Republika Demokratike Arabe Saharane u bë anëtare e Bashkimit Afrikan dhe shumica dërrmuese e anëtarëve të OKB-së në atë kohë e njohën Frontin Polisario, kështu që asnjë rrugë origjinale, siç ishte menduar për Palestinën, nuk u zbatua në rastin e Saharasë Perëndimore. Gjithashtu, gjërat duhen parë nga këndvështrimi aktual. Në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, ky Perëndim kolektiv nuk ka qenë në gjendje të mbledhë një shumicë për një muaj në lidhje me një rezolutë pak a shumë relativisht të rëndësishme jodetyruese për Srebrenicën. Nëse ata nuk mund të sigurojnë shumicën për një çështje të tillë, ku kanë llogaritur mbështetjen e të gjitha vendeve perëndimore, plus të gjitha vendeve myslimane, është iluzore të pritet që ata të mund të sigurojnë ndonjë shumicë për çështjen e Kosovës. Sepse këtu kemi ardhur në fushën e së drejtës ndërkombëtare dhe politikës ndërkombëtare, hegjemonisë amerikane dhe gjithçka tjetër që mund të dëgjohej në vitet e kaluara gjatë diskutimeve në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së”, përfundon Prorokoviq.