Qytetarët e veriut të Kosovës, një muaj nga mbyllja e institucioneve serbe: Është si një ëndërr e keqe

Është si një ëndërr e keqe. Një makth nga i cili ata presin të zgjohen. Kështu e përshkruajnë qytetarët në veri të Kosovës, pa thënë shumë se si ndihen, një muaj pas shfuqizimit të institucioneve serbe.

Atmosfera e konfuzionit dhe pasigurisë vërehet nga Leshaki deri në Mitrovicën e Veriut. Në këtë kontribuojnë padyshim bazat policore. Disa janë të vjetra, disa të reja dhe disa duken si kështjella. Përgjatë asaj rruge, patrulla të përforcuara të Policisë së Kosovës, autoblinda... Edhe pjesëtarët e KFOR-it rregullisht hyjnë në ditarët e tyre. Dhe ka shumë më tepër se më parë. Në njoftimet e tyre ata theksojnë se misioni i tyre është në përputhje me Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Megjithatë, për shumicën e qytetarëve të kësaj pjese të Kosovës, kjo e përditshme është në një det me telashe të reja – aktualisht më të voglat.

As në qiell e as në tokë

Në një bisedë me reporterët e Kosovo online, ata thonë se anulimi i parë i mallrave serbe, pastaj i barnave, e në fund dinari tashmë ka shkaktuar komplikime të mjaftueshme sa nuk kanë pasur nevojë për një të re. Dhe ata e tash e kanë ketë.

Që një muaj më parë, në vend që të zgjidhin problemin më të thjeshtë administrativ brenda një ore, tani nuk janë “as në qiell as në tokë”. Në rastin më të mirë, thonë ata, një punë e tillë do t'u marrë një ditë të tërë në të ardhmen. Ata nuk shpresojnë për skenarin më të keq. Ata i citojnë popullit thënien: “Ka më keq se e keqja më e madhe”, prandaj presin me durim.

“Para një muaji e gjysmë linda për herë të dytë, linda fëmijën e dytë dhe kjo që më ndodhi kësaj radhe ishte vërtet si një ëndërr e keqe”, thotë Danijela Gvozdiq nga Mitrovica e Veriut.

Për ironi, ajo thotë se fëmija i saj i gjallë dhe i shëndetshëm “nuk ekziston” tani.

“Nuk është e regjistruar askund në regjistrin e lindjeve dhe kjo sjell shumë pasoja. Fëmija im nuk ka librezë shëndetësore, nuk marr ndihmë prindërore... Në fakt, pyes veten nëse fëmija im do të mund të bëjë ndonjë vaksinë. E dini, fëmijët nuk janë gjëra. Ata nuk duhet të presin për të gjitha këto. E gjithë kjo duhet të zgjidhet urgjentisht, sepse fëmijët janë pika jonë më e dhimbshme dhe nuk mendoj se duhet ta kalojnë gjithë këtë, e bashkë me ta edhe prindërit e tyre”, thotë sinqerisht kjo nënë e re.

Komedi me humor të zi

Shefi i Administratës Komunale të Mitrovicës së Veriut, Sasha Petroviq, thotë se rasti i Danijela Gvozdiqit nuk është i vetmi dhe se janë sulmuar qytetarët e thjeshtë, të cilët nuk janë as fajtor e as përgjegjës.

“Një muaj pas bastisjes në zyrat e autoritetit të përkohshëm si dhe në shërbimet administrative vendore, ka ndodhur që nga ajo kohë 400 personave u është mohuar e drejta e punës, u është uzurpuar objekti afarist, nuk mund të shkojnë në punë. “Edhe pse pyetjen e kemi bërë që nga fillimi dhe presim përgjigje, deri më sot nuk kemi marrë përgjigje se kur do të mund të fillojmë sërish punën”, thotë Petroviq.

Ai thotë se me shfuqizimin e këtyre institucioneve, qytetarëve në veri u është hequr jo vetëm e drejta e jetës, kur bëhet fjalë për fëmijët e porsalindur, por si në ndonjë komedi të errët - e drejta për të vdekur!

“Familjet e atyre që kanë vdekur nuk mund t'i regjistrojnë në regjistrin e të vdekurve, ata nuk mund të ushtrojnë të drejtën e tyre për një seancë prove, madje edhe nëse dëshira e të ndjerit do të varrosej diku në Serbinë qendrore, kjo është gjithashtu e pamundur të përmbushet“, thotë Petroviq.

Ai shton se lista e problemeve që dalin është e gjatë dhe lidhet me të gjitha ato çështje të zakonshme të jetës.

“Çiftet e reja që donin të martoheshin nuk kanë mundur ta bëjnë këtë në territorin tonë që prej datës 30 gusht. Të gjithë fëmijët e lindur ndërkohë do të jenë jashtëmartesor, ndaj më pas statusi i tyre do të përcaktohet në procedura të tjera”, shpjegon ai.

Ai përmend çështjen e mbrojtjes së fëmijëve si një nga problemet kryesore.

“Aktualisht është një nga problemet më urgjente. Sipas Ligjit për Mbështetjen dhe Përmirësimin e Gjendjes Financiare të Familjeve me Fëmijë, shërbimet tona kanë të bëjnë me fëmijët me aftësi të kufizuara ose me aftësi të kufizuara zhvillimore. Shërbimet tona u krenuan me kërkesën dhe përgatitën dokumentacion për përcaktimin e shkallës së paaftësisë apo sëmundjes së atyre fëmijëve para komisionit kompetent që punonte pranë Fondit të Shëndetësisë. Dhe pas kësaj caktuan p.sh një shoqërues personal, një asistent personal kur shkojnë në shkollë, nëse bëhet fjalë për nxënës të shkollës dhe ushtrimin e disa të drejtave të tjera që familjet që kanë probleme të tilla nuk do të mund t'i ushtrojnë. Ato kategori personash dhe familjesh që janë realisht më të prekurat nga kjo masë e mbylljes së administratave lokale, vërtet bien në telashe”, thekson Petroviq.

Si një tjetër problem serioz ai përmend çështjen e përfitimeve sociale, të ndihmës sociale dhe të ndihmës një herë në para.

“Që nga 30 gushti e gjithë kjo ka qenë e pamundur për familjet që jetojnë në territorin e komunës së Mitrovicës së Veriut. Ky është një numër i konsiderueshëm njerëzish që nuk mund të kujdeseshin financiarisht për veten e tyre në ndonjë mënyrë tjetër, kështu që ata arritën disa nga nevojat e tyre themelore të jetës përmes atyre ndihmave financiare të njëhershme. Ata jetuan me atë ndihmë”, paralajmëron Petroviq.

Ai sqaron se në atë kategori është një numër i madh i qytetarëve të cilët për shkak të gjendjes së tyre shëndetësore kanë pasur nevojë t'i drejtohen komunës sepse mjetet që kanë marrë nga fondi shëndetësor apo pensional për mjekim nuk kanë qenë të mjaftueshme.

“Kemi pasur një numër të madh të qytetarëve të cilët për shkak të gjendjes shëndetësore kanë pasur nevojë të kontaktojnë komunën. Kanë paraqitur kërkesa dhe përmes granteve të njëhershme kemi paguar për udhëtime për mjekim në qendra më të mëdha shëndetësore, kemi paguar skaner, tumor marker... E gjithë kjo ka qenë e pamundur që nga 30 gushti për qytetarët e territorit të Mitrovicës së Veriut dhe të tri komunave në veriun e Kosovës. Vërtet, nëse vazhdon kështu, kujdes, ka kaluar muaji i parë, e kuptoj që nga aspekti i të drejtave të njeriut, të drejtave sociale, kjo do të marrë vërtet formën e një katastrofe, sepse vërtet kështu do të duket në terren dhe kështu”, paralajmëron Petroviq.

Ku të shkojmë nga këtu?

Qytetarët e Mitrovicës së Veriut pranojnë se për ta është gjithnjë e më e vështirë dhe më e ndërlikuar të jetojnë. Dhe ata nuk kërkojnë asgjë tjetër.

“E dini si, është shumë e vështirë. Nuk kam nevojë për një dokument të vetëm për momentin, por të moshuarit mezi ia dalin mbanë. Ata kërkojnë që dikush t'i çojë në Rashkë për të marrë ndonjë dokument. Nuk shoh rrugëdalje nga kjo situatë”, thotë një nga banorët më të rinj të qytetit në Ibr.

Një bashkëbisedues tjetër kujton se heqja e institucioneve serbe është vetëm një shembull i problemeve me të cilat ballafaqohen, duke kujtuar se gjithçka filloi me heqjen e dinarit.

Në pytjen se si po shkojnë, ata shtrin duart në mënyrë lakonike.

"Si? Siç e dimë dhe mundemi. Por ku? Ku tjetër duhet të shkojmë? A është e bukur, a është normale, a është e shëndetshme? Po pensionin që e fituam dhe e punuam me vite, për terapi duhet të shkosh në Rashkë apo kudo. A është e shëndetshme? Jo deri në dinarë. Është turp. Është turp dhe turp. Dhe bota e shikon ftohtë dhe çfarë? Asgjë. Është normale”, thotë zotëria i moshuar.

"Ka shumë në mendjen e tij, kështu që ai ia bën më të lehtë. Këtë do ta zgjidhte dikush pa as një minutë shkollë. Nuk mund të kërkosh dhe të marrësh diçka që nuk ka pasur kurrë. Ajo thotë se Kosova është me vende të shenjta dhe e gjithë kjo tokë serbe dhe Serbi”, thotë ai.

Përgjigje ndryshe nuk morëm as në qendër të Mitrovicës së Veriut.

Disa nga qytetarët thonë se Qeveria e Serbisë po bën gjithçka që t'ua lehtësojë jetën njerëzve, por se ngjarjet e fundit po e komplikojnë jetën e njerëzve.

“Gjithçka është më e vështirë, më e vështirë dhe më e ndërlikuar për njerëzit. Më së shumti vuajnë qytetarët. Për shërbimet elementare duhet të shkojmë në Rashkë. Dhe qeveria jonë bën gjithçka për të na ofruar shërbime sa më të aksesueshme. Mirëpo kjo po bëhet më e vështirë për të duruar”, tha një nga kalimtarët.

Një nga qytetarët e rinj të Mitrovicës, i cili nuk ka dashur të jetë para kamerës, ka menduar për disa minuta para se t'i përgjigjet një pyetjeje shumë të thjeshtë: "Si po jetoni një muaj më vonë".

“Një makth nga i cili presim të zgjohemi. Kështu ndihemi ne”, thotë shkurt.