Radojkoviq: Fuqia e ndërmjetësit të ri në dialog nuk varet vetëm nga Brukseli, roli i Uashingtonit është vendimtar

Historiani Stefan Radojkoviq beson se i dërguari i ri i BE-së, Peter Sorensen, do të ndikojë në dialog vetëm në masën që Brukseli të jetë në gjendje të detyrojë Prishtinën dhe Beogradin që të jenë më konstruktivë në negociata, dhe se ky proces në thelb do të varet nga vullneti dhe dëshira e Uashingtonit për të marrë pjesë në zgjidhjen e kësaj çështjeje.

“Ai do të jetë po aq i fuqishëm dhe me ndikim sa BE-ja dhe Brukseli mund ta detyrojnë Serbinë dhe Prishtinën ta zhvillojnë këtë dialog në një mënyrë më konstruktive. Por pjesa më e madhe do të varet kryesisht nga Uashingtoni dhe ngjarjet në Prishtinë dhe Serbi”, thekson Radojkoviq për Kosovo online.

Ai nuk i referohet vetëm zgjedhjeve të shkurtit, por edhe të gjitha lëvizjeve të mëparshme të njëanshme të Prishtinës të drejtuara ndaj komunitetit serb.

"E gjithë kjo do të ndikojë në shtrirjen e atij dialogu. Po ashtu, Serbia ka të drejtë të jetë jashtëzakonisht e pakënaqur me sjelljen e Prishtinës dhe për këtë arsye ndoshta, potencialisht, të pezullojë pjesëmarrjen e saj në dialog për një periudhë të caktuar kohore derisa të përmirësohet situata. Së paku për pozitën e serbëve dhe qytetarëve të tjerë të Serbisë në Kosovë e Metohi”, beson Radojkoviq.

Edhe pa problemet aktuale në terren, ai vëren se pak në procesin e dialogut do të varet nga vetë Sorensen.

"Ai mund të përpiqet të qetësojë Beogradin dhe Prishtinën me një pjesë të ekspertizës dhe karizmës së tij personale, por ai personalisht do të jetë aq i fortë sa ka ndikim Brukseli. Në plejadën aktuale të forcave në Evropë dhe botë, veçanërisht në Ballkan, duket se Uashingtoni është faktori vendimtar. Dhe nëse ai merr mbështetje nga Uashingtoni, atëherë ai do të ketë një peshë. Nëse ai nuk fiton, ose nëse Uashingtoni thjesht nuk është i interesuar për dialogun e Brukselit, gjë që mund të konkludohet nga politika e jashtme e Donald Tramp, të paktën nga retorika e tij, duket se Ballkani nuk do të jetë në fund të prioriteteve të politikës së jashtme të Uashingtonit, dhe prandaj ndikimi i Sorensenit do të jetë proporcional me ndikimin e Brukselit dhe BE-së, i cili nuk do të jetë shumë i madh”, thekson Radojkoviq.

I pyetur se si mund të ndryshojë angazhimi i Sorensen nga mandati i Miroslav Lajçakut, Radojkoviq thekson se diplomati danez e njeh mirë jo vetëm Ballkanin, por edhe Kosovën dhe se për këtë arsye ai "do të jetë në gjendje të flasë në një gjuhë të kuptueshme për aktorët vendas".

“Ajo që mund ta bëjë atë të ndryshëm nga Lajçaku është se ai kaloi një kohë në Kosovë dhe Metohi, gjatë një kohe jashtëzakonisht të tensionuar dhe negative, të dhunshme për serbët, romët, ashkalinjtë... Ajo ishte periudha e pogromit të marsit. Ai e di se çfarë janë të gjitha atutë në duart e Prishtinës. Ai e njeh mirë Ballkanin, ka shërbyer në Beograd, Zagreb, Sarajevë, kështu që e njeh të gjithë rajonin dhe nga ky këndvështrim mund të jetë në gjendje të flasë një gjuhë që është më e kuptueshme për aktorët vendas”, specifikon Radojkoviq.

Megjithatë, përsërit ai, vështirë se mund të pritet që ata të jenë në gjendje të zbatojnë çdo gjë që është rënë dakord deri tani si individë.

“Si individ, ai nuk do të mund të bëjë shumë, megjithëse mandati i tij është të punojë në zbatimin e asaj që është rënë dakord në Ohër dhe Marrëveshjes për rrugën drejt normalizimit, e cila është e gjitha pjesë e dialogut të Brukselit. Mendoj se gjithçka do të varet nga Uashingtoni dhe çfarë do të ndodhë në terren, nga aktorët vendas, Beogradi dhe Prishtina”, përfundon Radojkoviq.