Savkoviq: Perëndimi politik e dëshiron Turqinë në "orbitën e saj"

Këshilltari i Lartë i Fondit ISAK, Marko Savkoviq, vlerësoi se Samiti i NATO-s i vitit të ardhshëm në Turqi tregon se Perëndimi dhe NATO po bëjnë gjithçka për ta mbajtur këtë vend "në orbitën e tyre", ndërsa në të njëjtën kohë Ankaraja zyrtare "ka interesa të veçanta në zonën e Ballkanit Perëndimor".

"Perëndimi politik po përpiqet ta mbajë Turqinë në orbitën e saj, Turqinë si aleate. Kujtojmë kur, pas grushtit të shtetit të vitit 2016, marrëdhëniet midis Perëndimit dhe Ankarasë u ftohën shumë. Në një moment kishte një mundësi që Turqia të pezullohej nga anëtarësimi në NATO, ajo u afrua shumë me Rusinë. Në një moment ajo donte dhe u përpoq të merrte armë dhe pajisje ushtarake ruse në vend të atyre amerikane. Amerika ishte disi tradicionalisht një vend në të cilin mbështetej Turqia. Megjithatë, kjo nuk ndodhi", tha Savkoviq për Kosovo online.

Ai thekson se Turqia kohët e fundit ka pasur një "rëndësi në rritje" si ndërmjetësuese e krizës ukrainase, por edhe në ngjarjet në Lindjen e Mesme, prandaj është një "vendim logjik" që Ankaraja të presë Samitin e ardhshëm të NATO-s.

"Në përgjithësi, fuqitë e mëdha duan të kenë mundësinë e të paturit të një vendi të tillë përmes të cilit është e mundur të komunikosh me 'palën tjetër' me të cilën je kundër. Turqia në këtë rast, do të thoja, është ai vend. Sigurisht, është një fuqi rajonale e mesme që është në gjendje të projektojë fuqinë e saj në fqinjësinë e afërt. Nuk ka zgjidhje për situatën në Lindjen e Mesme pa të paktën një rol konstruktiv të Turqisë. Është shumë e rëndësishme në komunikim me Rusinë, dhe marrëdhënia e saj me Greqinë, e cila është një aleate e NATO-s, duhet të monitorohet, por ne e dimë se sa e rëndësishme është komplekse kjo marrëdhënie", sqaron Savkoviq.

I pyetur se sa do të ndikojë në Ballkanin Perëndimor samiti i ardhshëm i NATO-s që mbahet në rajon, ky analist thekson se ky fakt "nuk është pa rëndësi", por gjithashtu kujton se rajoni nuk është vetëm në "axhendën e NATO-s", por edhe në shumë shtete anëtare të kësaj aleance.

"Unë besoj se këto vende do të nominojnë tashmë disa nga temat, domethënë problemet me të cilat po përballemi të gjithë këtu së bashku. Por unë e shoh rolin e NATO-s, e cila është përqendruar kryesisht në krizën ukrainase, kryesisht në kontekstin e stabilizimit të situatës. NATO po monitoron situatën, nuk është aktivizuar sepse nuk kemi ende një shpërthim konflikti këtu, por me siguri ata do të përpiqen të dërgojnë një mesazh se janë aty për çdo eventualitet, për të garantuar të paktën atë pamje stabiliteti në Ballkanin Perëndimor", beson Savkoviq.

Ai shton se Turqia nuk është vetëm një anëtare e rëndësishme e NATO-s, por ka edhe "interesa të veçanta në Ballkanin Perëndimor".

Si pjesë e rotacionit të rregullt në krye të KFOR-it, komandanti i ri i këtij Misioni është gjenerali turk Ozkan Ulutashu, i cili e ka mbajtur tashmë atë pozicion.

Savkoviq thotë se kjo zgjedhje nuk është një surprizë.

"Nëse shohim se kush ka qenë komandant i përgjithshëm në vitet e fundit, është gjithmonë dikush nga Italia, Hungaria ose Turqia. Si rregull, është gjithmonë një nga vendet ose fqinjët ose në një lagje relativisht të ngushtë që janë veçanërisht të interesuar. Në fund të fundit, kontingjenti i të cilit është numerikisht më i rëndësishëm në përbërjen e përgjithshme të KFOR-it, i cili, siç e dimë, nuk është më aq i madh sa ishte dikur. Kjo është arsyeja pse nuk i kushtoj rëndësi të veçantë këtij emërimi", thotë Savkoviq.

Ai kujton se gjenerali turk, si të gjithë komandantët e mëparshëm të KFOR-it, do të jetë përgjegjës ndaj strukturave të NATO-s.

"Ai nuk i përgjigjet kryesisht Ankarasë, përgjegjësia e tij është ndaj misionit, i cili është ende misioni i NATO-s. Misioni më i gjatë i NATO-s për momentin, dhe ai do të duhet të veprojë në përputhje me detyrat që i janë caktuar”, thotë Savkoviq.