Serbët në bankën e të akuzuarve në Kosovë - në 90 për qind të rasteve ju përcaktohet paraburgim

Standardet ndërkombëtare të drejtave të njeriut theksojnë se paraburgimi duhet të jetë një përjashtim, që prokurorët dhe gjyqësori duhet të jenë të vetëdijshëm se ai është një masë e fundit dhe se nuk duhet të përcaktohet në mënyrë rutinore, por kur bëhet fjalë për serbët në Kosovë, të dhënat tregojnë se këto parime nuk respektohen. Gjegjësisht, që nga mandati i dytë i Albin Kurtit si kryeministër i Kosovës, nga 22. marsi 2021, gjykatat e Kosovës, kur merren parasysh vetëm rastet e arrestimit të serbëve me akuzën për pjesëmarrje në demonstrata dhe të pretenduara për krime lufte, 50. prej tyre edhe në 45 u caktohet masa e paraburgimit. Kjo do të thotë, në 90 për qind të rasteve.

Paraburgimi nuk është caktuar vetëm në dy raste kur është konstatuar ndryshim identiteti, si dhe tre punonjës të hotelit në Banjskë, të cilët janë ndaluar pa arsye pas ngjarjeve të 24. shtatorit. Të gjithë serbët e tjerë, të cilët janë arrestuar me akuzat e lartpërmendura gjatë dy viteve e gjysmë, janë urdhëruar të mbahen në paraburgim.

Misioni i OSBE-së të mërkurën prezantoi një raport për pajtueshmërinë me standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe gjykimin e drejtë në 70 raste gjatë viteve 2022 dhe 2023 në mbarë Kosovën, ku përfshihen 96 të pandehur nga janari deri në dhjetor 2022 para shtatë gjykatave themelore në Kosovë.

Në raport thuhet se para caktimit të masës së paraburgimit është e nevojshme të përmirësohet cilësia e shpjegimeve në kërkesat e prokurorisë, parashtresat e mbrojtjes dhe vendimet e gjykatës.

Shefi i Misionit të OSBE-së në Kosovë, Michael Davenport, tha se “në bazë të monitorimit dhe të dhënave të mbledhura, ata besuan, domethënë ishin të shqetësuar, se shumica dërrmuese e raporteve në prokurori kishin të bënin me masën e paraburgimi në veçanti”.

“Rrallë herë prokurorët kërkuan masa më pak shtrënguese, si alternativë. E dyta është se pothuajse të gjitha kërkesat e prokurorisë për caktimin e masës së paraburgimit janë pranuar nga gjykata. Sipas standardeve ndërkombëtare të të drejtave të njeriut, paraburgimi gjegjësisht duhet të jet si masë e fundit”, tha Davenport gjatë prezantimit të raportit, duke shtuar se qëllimi i përbashkët duhet të jetë ndryshimi pozitiv në sistemin gjyqësor në Kosovë.