Simiq: U shmang skenari katastrofik për popullin serb

Anëtari i Kryesisë së Listës Serbe, Igor Simiq, theksoi se me zgjidhjen e djeshme lidhur me zbatimin e Ligjit për të Huajt është shmangur një skenar katastrofik për serbët në Kosovë.

“Ne e kemi larguar një rrezik të madh për qëndrimin dhe mbijetesën e popullit serb në Kosovë dhe Metohi. Nëse do të vinim në një situatë që ligji të zbatohej ashtu siç dëshironte ta bënte Prishtina para marrëveshjes dhe zgjidhjes, kjo do të nënkuptonte që mijëra serbë më 15 mars, vetëm sepse nuk kanë dokumente kosovare, të cilat autoritetet kosovare nuk duan t’ua lëshojnë, do të duhej të mbeteshin në pikat administrative kufitare, ndërsa sektori i shëndetësisë dhe ai i arsimit do të paralizoheshin”, shpjegoi Simiq për RTS.

Ai rikujtoi se një numër i madh profesorësh nuk kanë dokumente kosovare, ndërsa shumë prej tyre janë persona të zhvendosur nga Prishtina, gjë që i pengon të marrin këto dokumente.

Po ashtu, ai tha se një numër i madh specialistësh vijnë nga qendrat spitalore-klinike të qyteteve në Serbinë qendrore dhe shkojnë në Kosovë për të ofruar shërbime për qytetarët tanë, por do të pengoheshin të vinin, sepse do t’u kërkohej të regjistroheshin, gjë që nuk do të ishte e mundur pasi sektori shëndetësor serb nuk njihet nga Prishtina.

“Njerëzit do të mbeteshin në Serbinë qendrore edhe pse atje nuk kanë asnjë pronë, vetëm sepse kanë lindur në Serbi, sepse kanë qenë të zhvendosur dhe të dëbuar. Kjo çështje rrezikonte më shumë se 10.000 njerëz në Kosovë dhe Metohi, pothuajse 10 për qind të popullsisë së përgjithshme, dhe do të rrezikonte edhe funksionimin e institucioneve shëndetësore dhe arsimore. Ne e shmangëm një skenar katastrofik për popullin tonë”, theksoi Simiq.

Ai sqaroi edhe një herë se një pjesë e zgjidhjes i referohet serbëve që jetojnë në Kosovë, të cilëve do t’u mundësohet të marrin dokumente kosovare me procedura të lehtësuara, në bazë të letërnjoftimeve ose certifikatave nga librat amë, ndërsa një pjesë tjetër u referohet atyre që vijnë për të punuar, kryesisht në institucionet arsimore dhe shëndetësore, si dhe studentëve – të cilëve do t’u mundësohet që, në bazë të listave që do t’i hartojnë institucionet serbe, të marrin leje qëndrimi për 12 muaj, të cilat do të rinovohen.

Për shembull, rektori i Universitetit do të përpilojë listën e të punësuarve, të cilën do t’ua dërgojë kryetarëve serbë të komunave, të cilët më pas do të mundësojnë që këtyre personave t’u jepet e drejta për të qëndruar në Kosovë.

“Këto leje për 12 muaj do të rinovohen. E njëjta gjë vlen edhe për studentët, nga të cilët një e treta vjen nga Serbia qendrore, Mali i Zi dhe RS, dhe ata kanë shumë rëndësi, jo vetëm sepse janë pjesë e jona që jeton këtu, por edhe sepse shpenzojnë para këtu dhe kështu mbështesin bizneset e vogla dhe e bëjnë këtë qytet – qytet”, theksoi Simiq.

Në vërejtjen se në një pjesë të opinionit publik këto zgjidhje “lexohen” si integrim në sistemin e Kosovës, Simiq tha se ata që i shohin gjërat në këtë mënyrë ose janë të papërgjegjshëm, i qasen problemit pa seriozitet, ose nuk u intereson me çfarë përballen serbët, madje as ajo që ka thënë Peter Sorensen.

“Nuk bëhet fjalë fare për integrim të shëndetësisë dhe arsimit ashtu siç e dëshironte Albin Kurti, por edhe disa kuazi-analistë që ofronin zgjidhje në kuadër të planit të Martti Ahtisaarit dhe gjithçkaje që do t’i shkonte për shtat Kurtit. Nga 15 marsi të gjithë fëmijët tanë vazhdojnë të shkojnë në shkolla sipas planit dhe programit serb, studentët do të vijnë normalisht në fakultete, do të mësojnë dhe do të japin provime para profesorëve të tyre, ashtu siç ishte edhe deri të premten kur shkuan në shtëpi. E njëjta gjë vlen edhe për sistemin shëndetësor, të gjitha operacionet e planifikuara do t’i kryejnë specialistët që do të vijnë normalisht, do të bëjnë punën e tyre dhe do t’i ndihmojnë pacientët si deri më tani. Kushdo që përpiqet t’i shtrembërojë gjërat, ndërsa ato janë të qarta – ka për qëllim të mashtrojë qytetarët dhe të fitojë pikë të lira politike”, theksoi Simiq.

Ai theksoi gjithashtu se kërkesa ishte që BE-ja të monitorojë zbatimin e marrëveshjes, në mënyrë që të mos ketë surpriza.

“Lista Serbe sigurisht që do ta bëjë këtë në terren, në bashkëpunim me qytetarët, pikërisht si mbrojtja e tyre, në mënyrë që ata të jetojnë normalisht në Kosovë dhe Metohi”, tha Simiq.

Ai theksoi se me këto zgjidhje Prishtina nuk ka bërë asnjë lëshim dhe se kjo nuk është dhuratë, por rezultat i negociatave të vështira dhe aktiviteteve të udhëheqjes shtetërore të Serbisë, me në krye presidentin Aleksandar Vuçiq, deri te të gjithë anëtarët e Listës Serbe. Ai rikujtoi se në muajt e fundit janë mbajtur dhjetëra takime për të shmangur përndjekjen e serbëve dhe bllokimin e punës së institucioneve.

Kjo, shtoi ai, u theksua edhe nga Sorensen – se asgjë nuk mund të bëhet me ngut dhe jashtë marrëveshjeve, të cilat, siç rikujtoi Simiq, parashikojnë edhe Asociacionin e Komunave Serbe (AKS), por edhe faktin se nuk ka zgjidhje pa konsultime me serbët.

“Situata është e qartë, por deri te ajo kemi ardhur me punë të vështirë dhe të lodhshme. Asnjë zgjidhje nuk është ideale, por kjo zgjidhje në këto rrethana, nëse zbatohet, dhe ne besojmë se do të zbatohet, do të thotë se nesër të gjithë do të marrim frymë më lirshëm dhe do të vazhdojmë të jetojmë”, tha ai.

Sa i përket ligjit për automjetet, ai tha se nuk mund të japë më shumë detaje, por theksoi se po punohet intensivisht për të gjetur një zgjidhje edhe për situatën me automjetet motorike.

“Kemi premtime se nuk do të ketë ndëshkime masive deri në gjetjen e një zgjidhjeje. Kemi dhënë propozime konstruktive dhe jemi thellësisht të bindur se kjo do të mundësojë një jetë normale për qytetarët dhe se nuk do të vijmë në situatë që mijëra automjete të mbeten në anën tjetër të vijës administrative”, theksoi Simiq.

Lidhur me mesazhin e Sorensenit se do të insistojë në zbatimin e marrëveshjeve të arritura, Simiq tha se Lista Serbe kurrë nuk ka hequr dorë nga kërkesa për formimin e Asociacionit të Komunave Serbe, sepse ai është institucioni thelbësor dhe kryesor për mbrojtjen e të drejtave individuale dhe kolektive të serbëve.

“Ne do të insistojmë vazhdimisht për këtë dhe besojmë, siç tha edhe Sorensen, se është koha e fundit që të formohet AKS dhe në këtë mënyrë të parandalohet që pozita e serbëve në Kosovë dhe Metohi të varet nga vullneti i atyre që udhëheqin institucionet në Prishtinë. Prandaj gjithmonë insistojmë për këtë dhe nuk do të heqim dorë nga formimi i AKS-së”, përfundoi Simiq.