Staniq: Humbjet për shkak të ndalimit të hyrjes së mallrave serbe në Kosovë 120 milionë euro

Në gjashtë muajt që ka hyrë në fuqi ndalimi i Prishtinës për hyrjen e mallrave serbe në Kosovë, llogaritet se humbjet direkte të biznesmenëve serbë kanë arritur në 120 milionë euro, thotë Bojan Staniq nga Sektori i Analizave Strategjike të Odës Ekonomike të Serbisë.

Qeveria e Kosovës më 15 qershor mori vendim të njëanshëm që në tregun e Kosovës nuk mund të plasohen produkte nga Serbia, madje as lëndë e parë.

Staniq për Kosovo online shpjegon se vazhdon ndalimi i produkteve finale që shiten në shitore me pakicë, gjë që prek kryesisht popullatën e Kosovës, sepse krahas presionit inflacioniste që ekziston, ata janë të detyruar të blejnë produkte që janë më pak konkurruese në çmim, sepse duhet të importohen nga vendet e tjera të rajonit. Ai thekson se për shkak të ndalimit, produktet serbe në tregun kosovar më së shumti zëvendësohen me mallra që vijnë nga Maqedonia e Veriut, Shqipëria, Bullgaria dhe Mali i Zi.

“Duhet theksuar se mallrat serbe në Kosovë janë më konkurrueset për shkak të orientimit të ekonomisë serbe drejt prodhimit, madhësisë së tregut, mundësisë për të prodhuar dhe tregtuar mallra të caktuara në shkallë të gjerë. Kur shikon periudhën para bllokadës, Serbia ka pasur një shkëmbim relativisht të lartë me Kosovën, i cili ka arritur në 500 milionë euro në vit”, thotë Staniq.

Duke komentuar faktin se autoritetet në Prishtinë injorojnë me këmbëngulje thirrjet e komunitetit ndërkombëtar, biznesmenëve në të dy anët e vijës administrative, por edhe kompanive të huaja që operojnë në Serbi dhe Kosovë për heqjen e bllokadës, Staniqi thotë se ky është rezultat, para së gjithash, i mosmarrëveshjes politike mes Beogradit dhe Prishtinës.

“Natyrisht që lidhet me çështjen e statusit përfundimtar të Kosovës, kur flasim për palën prishtinase duhet theksuar se ata shkelin marrëveshjen e CEFTA-s, anëtarë të së cilës janë edhe ata, e cila parasheh tregtinë e lirë. pavarësisht nga ngjarjet politike. Nga ana tjetër, ato minojnë edhe disa nisma rajonale që shkojnë në drejtim të integrimit ekonomik të rajonit, si Procesi i Berlinit dhe nisma e Ballkanit të Hapur. Dhe, sigurisht, dëmtojnë edhe interesin e ekonomisë së tyre. Kompanitë që eksportojnë mallra nga Serbia në tregun e Kosovës dhe Metohisë janë kryesisht në pronësi të kapitalit të huaj, janë produkte përfundimtare të industrisë ushqimore, pije të caktuara joalkoolike”, tha Staniq për Kosovo online.

Ai thekson se OES ka një bashkëpunim të shkëlqyer me Odën Ekonomike të Kosovës, e cila po ashtu ka theksuar se mosmarrëveshjet politike duhet të tejkalohen që të funksionojë ekonomia, posaçërisht duke pasur parasysh se ky është një dëm më i madh për ekonominë e Kosovës.

“Për arsyen e thjeshtë se investimet në Serbi vazhdojnë të vijnë. Bllokada prek kompanitë tona që janë të orientuara drejt tregut të Kosovës, por në nivel të gjithë ekonomisë nuk paraqet ndonjë problem të madh. Është shumë më serioze kur flasim për atraktivitetin e Kosovës dhe Metohisë për investime, jo vetëm nga Serbia dhe rajoni, por nga hapësira më e gjerë e Evropës”, ​​thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai pret që ndalimi i importit do të duhet të hiqet në një moment.

“Bazuar në përvojën e mëparshme, mendoj se bllokada do të hiqet në një moment, e cila do të lidhet me ecurinë e procesit të negociatave ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, por sigurisht edhe nën presion të caktuar nga ndërmjetësi në atë proces, që është BE-ja”, thotë Staniq.

Gjithashtu kujton taksat që autoritetet në Prishtinë dikur vendosën për mallrat nga Serbia, të cilat ishin në fuqi më gjatë se bllokada aktuale e importit të mallrave.

“Kur u hoqën taksat për mallrat serbe, shumë shpejt, brenda një viti e gjysmë, vëllimi i shkëmbimeve me Kosovën u kthye në nivelin që ishte para krizës. Sidomos kur flasim për eksportet e Serbisë në Kosovë, të cilat janë dukshëm më të larta se importet. Është një nga tregjet ku ne kemi një suficit bindës në këmbim. Kemi pasur edhe fushata joformale, si thirrje për bojkot të mallrave që vijnë nga Serbia, por nuk janë pranuar nga popullata vendase, e cila ka vazhduar të blejë produkte serbe”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Megjithatë, ai thekson se kriza që ekziston në marrëdhëniet mes Beogradit dhe Prishtinës ndikon në atraktivitetin e gjithë rajonit, sepse shtrohet pyetja nëse këto mosmarrëveshje mund të kalojnë edhe në vende të tjera, nëse kjo do të rezultojë në pasiguri afatgjate të investimeve.

"Ekonomia duhet të kapërcejë mosmarrëveshjet politike. Ato mund të sjellin përfitime afatshkurtra për politikanët, por në planin afatgjatë, potenciali ekonomik është i dëmtuar dhe pyetja është nëse mund të kthehet në nivelin në të cilin ishte," përfundon Staniq.