Surlliq: Prishtina po e pengon dialogun, “lugina e Preshevës” nuk ka qenë kurrë temë e pranuar nga Brukseli

Asistenti i Fakultetit të Shkencave Politike në Beograd, Stefan Surlliq, ka deklaruar për Kosovo online se nga raundi i fundit i dialogut në Bruksel, ku për herë të parë Peter Sorensen ishte nikoqir si përfaqësues i BE-së për dialogun, u pa se ideja e Prishtinës është të pengojë këtë proces, pasi nuk ekziston legjitimiteti i qeverisë aktuale për të marrë vendime që mund të konsiderohen si lëshime të mëdha politike në procesin e normalizimit të marrëdhënieve.

“Ky vakum përdoret për promovimin e temave për përdorim të brendshëm politik, si për shembull ‘karta’ e përhershme – ‘lugina e Preshevës’ dhe statusi i shqiptarëve në jug të Serbisë, edhe pse kjo nuk ka qenë kurrë temë e normalizimit të marrëdhënieve, as nuk është pranuar ndonjëherë nga Brukseli dhe nuk është paraqitur si çështje problematike për t'u diskutuar në këtë proces. Këtu në rend të parë është në tryezë statusi i komunitetit serb dhe formimi i Bashkësisë së Komunave Serbe. Edhe vetë Sorensen po e shmang këtë temë, i vetëdijshëm se situata politike nuk është e mirë as në Prishtinë e as në Beograd për të folur për ndonjë përparim domethënës”, thekson Surlliq.

Ai shton se për shkak të këtyre rrethanave, një nga temat ku Sorensen do të insistojë do të jetë ekonomia dhe tregtia e lirë, pasi aktualisht ekziston vetëm një pikëkalim, ai në Merdarë, përmes së cilës mund të kalojnë mallrat serbe.

“Ekonomia po pëson dhe mendoj se kjo do të jetë një nga temat ku Sorensen do të ngulë këmbë. Gjithashtu, këtu kërkohen shumë pak lëshime dhe shumë pak vullnet politik, dhe arritja e lirisë së qarkullimit, të paktën për produktet, mund të paraqitet si një sukses i madh”, përfundon Surlliq.

Lidhur me kritikat e dëgjuara në Pristinë për legjitimitetin e Bislimit për të përfaqësuar palën e Kosovës në dialog, Surlić thotë se mendon që ai nuk ka as autoritetin, as aftësinë, as legjitimitetin për të marrë ndonjë vendim të madh në procesin e normalizimit të marrëdhënieve.

Qeveria në Pristinë, shton ai, është në një mandat teknik, prandaj nuk sheh asnjë hapësirë, dhe mbi të gjitha, asnjë interes të Lëvizjes Vetëvendosje për të lëvizur diçka në procesin e normalizimit të marrëdhënieve.

"Përkundrazi, u përshtatet atyre që vazhdojnë të qëndrojnë të vendosur në qëndrimin se sigurojnë sovranitetin në veri, që përmes masave të dhunshme të tregojnë dhe të dëshmojnë çdo ditë se si luftojnë për atë sovranitet. Normalizimi i marrëdhënieve si temë nuk është në tryezë as për opsionet e opozitës, nëse ata arrijnë të formojnë një qeveri në të ardhmen. Ende paraqitet si diçka që u imponua nga Bashkimi Evropian, e panevojshme dhe diçka që, për fat të keq, duhet të jetë një lëshim i dhimbshëm për Beogradin", thekson Surlliq.

Ai thekson se, pavarësisht faktit që jemi dëshmitarë të një periudhe të gjatë pa asnjë përparim në procesin e normalizimit të marrëdhënieve, në këtë proces duhet të vendoset një kornizë krejtësisht e re, sepse është fakt që gjendja në terren është kthyer disa hapa prapa.

“Tani nuk mund të flasim për kushte ideale për formimin e Bashkësisë së Komunave Serbe, pa folur për kornizën e të drejtave të njeriut. Kjo duhet të jetë një nga temat për të cilat Beogradi duhet të insistojë – të drejtat e njeriut në kuptimin e sulmeve seksuale të shpeshta dhe ngacmimeve në veri të Kosovës, arrestimeve të njerëzve pa arsye, personave që ndodhen përballë proceseve gjyqësore të montuara dhe janë mbajtur me vite në paraburgim, pastaj përdorimi i tepruar i forcës policore dhe torturave në baza ditore, që po shkakton një largim masiv të njerëzve. Mendoj që këto janë temat që duhet të vijnë para të gjitha të tjerave, madje edhe para BKS-së. Këtu flasim për mbrojtjen e të drejtave themelore të njeriut për komunitetin serb në Kosovë dhe kjo duhet t’i prezantohet Kaja Kallasit dhe Sorensenit dhe ata ta paraqesin si një raund krejtësisht të ri të dialogut, në të cilin do të flitet për të drejtat bazike të njerëzve,” thekson Surlliq.

Përkujtojmë se Sorensen dje është takuar me kryenegociatorin e Prishtinës, Besnik Bislimi, ndërsa sot me kryenegociatorin e Beogradit, Petar Petkoviq.