Vojinoviq për lëvizjen e monumentit: Ambasadori francez bëri diçka që është vepër penale në vendin e tij

Millosh Vojinoviq nga Instituti Ballkanologjik i Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve (SANU) ka bërë të ditur në një paraqitje në RTS se ishte i tronditur nga akti i zhvendosjes së monumentit për ushtarët e rënë serbë në Prishtinë. Sipas fajlëve të tij, ambasadori francez Olivie Zhero ka bërë diçka që është vepër penale në Francë.

“Bontoni është një koncept francez. Kjo nënkupton se ka disa rregulla sjelljeje. Kur shkon në shtëpinë e dikujt si mysafir, konsiderohet e vrazhdë të lëvizësh një objekt në bibliotekë. Ambasadori francez, Olivie Zhero, bëri diçka që është vepër penale në Francë. Ai zhvendosi, me iniciativën e ambasadës, monumentin e ushtarëve serbë të vrarë në luftërat ballkanike dhe në Luftën e Parë Botërore, padyshim që ai monument nuk do të ishte në kuadër të fotografitës kur festohet Dita e Armëpushimit në Luftën e Parë Botërore. Jo vetëm që isha i tronditur, por edhe i befasuar që një vend që kujdeset për reputacionin e tij si Franca do ta lejonte ambasadorin e tij dhe deri më tani nuk do të kërkonte falje për një gjest të tillë çnjerëzor”, tha Vojinoviq.

Historiani e konsideron jo bindës shpjegimin e ambasadës franceze dhe gjermane, të cilat pranuan se ishte iniciativë e tyre me shpjegimin se pllaka përkujtimore nuk ishte zhvendosur, por “thjesht levizuar pak”.

"Dihet se gurët e varreve janë gjithmonë në një drejtim. Shpjegimi i tyre nuk është bindës, në vend të monumentit të ushtarëve serbë, kemi marrë një monument tjetër për ushtarët francezë. Nuk e kam të qartë se si ka mundur të ndodhë kjo", theksoi ai.

Anëtari i Institutit Ballkanologjik në SANU, së bashku me doktorë të tjerë shkencash, i dërgoi një letër Ministrive të Jashtme të Francës dhe Gjermanisë në të cilën kërkonte falje, si dhe kthimin e pllakës përkujtimore në vendin e saj. Megjithatë, ata nuk morën përgjigje.

“Atë iniciativë e ka nisur një grup i doktorëve tanë të shkencave nga Britania e Madhe – Sllobodan Tomiq, Vellimir Zhivkoviq dhe Mihaillo Popesku. E ndjeva nevojën t’i bashkohem. Ambasadave të Francës dhe Gjermanisë u është kërkuar që ta kthejnë monumentin dhe të kërkojnë falje. Asnjë përgjigje nuk është marrë deri më tani. Nuk prisja përgjigje dhe as nuk pres që monumenti të kthehet. Do të doja të shihja më shumë reagime nga ministria jonë e jashtme. Publiku ynë meriton të dijë se çfarë ka bërë ambasadori serb në Paris, me kë ka biseduar, çfarë shpjegimesh ka marrë, gjithashtu, dhe cilat do të jenë hapat e mëtejshëm që të mos lejojmë që kjo situatë të përfundojë kështu. Morëm disa sinjale se francezët po kërkojnë një zgjidhje për ta rregulluar këtë, por nuk mendoj se do të ndryshojë asgjë, nëse nuk vazhdojmë me presionin”, tha historiani i ndershëm.

I pyetur nëse beson në premtimet e ambasadës franceze se monumenti do të kthehet në vendin e tij origjinal, Vojinoviq përgjigjet negative.

"Nuk e besoj këtë. Përkujtimi i Luftës së Parë Botërore është veçanërisht i rëndësishëm për shkak të brutalitetit të asaj lufte. Nuk ka rëndësi se në cilën anë keni qenë, monumentet nuk preken. Në Beograd ka një numër të madh gurësh varresh të ushtarëve që luftuan në anët e tjera. Ne kemi varre bullgare në Serbi, varre austro-hungareze, monumente gjermane. Askujt nuk i ka shkuar në mendje t'i lëvizë”, ka përfunduar Vojinoviq.