Zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare në Kosovë nesër - çfarë ndryshon krahasuar me shkurtin?

Pas dhjetë muajsh, qytetarët e Kosovës do të zgjedhin përsëri deputetë nesër. Në zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare, 24 subjekte politike - 18 parti politike, tre koalicione, dy iniciativa qytetare dhe një kandidat i pavarur - do të garojnë për 120 vende në Kuvend.

Nga partitë që përfaqësojnë serbët, garojnë Lista Serbe, Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë dhe Lidhja e Kosovës.

Nga 120 vendet në Kuvend, partitë shqiptare janë në garë për 100 mandate, dhjetë janë të rezervuara për komunitetin serb dhe dhjetë për përfaqësuesit e pakicave të tjera (Romë, Ashkali, Egjiptianë, Boshnjakë, Turq dhe Goranë).

Më pak pjesëmarrës

Krahasuar me zgjedhjet e shkurtit, katër subjekte politike më pak po marrin pjesë në zgjedhjet e nesërme. Iniciativa Socialdemokrate (NISMA) dhe AAK nuk po shkojnë në një koalicion, por secila veçmas, dhe në rastin e partive serbe, të treja do të garojnë, ndërsa gjashtë prej tyre morën pjesë në zgjedhjet e mëparshme.

Renditja e partive në fletën e votimit u përcaktua nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve me anë të shortit.

Partia e Re Demokratike do të paraqitet nën numrin 111, Partia Demokratike Turke e Kosovës nën numrin 112, Fronti Kombëtar Demokratik Shqiptar - 113, Fjala - 114, Lëvizja e Përparimit e Romëve të Kosovës - 115, Koalicioni i mbledhur rreth Vetëvendosjes - 116, Iniciativa Qytetare për Kosovën - 117, Partia e Maleve të Bashkuara - 118, kandidati i pavarur Nexhmidin Sejdilar - 119, Partia Liberale Egjiptiane - 120, Lidhja e Kosovës - 121, Iniciativa Social Demokratike (NISMA) - 122, Lidhja Demokratike e Kosovës - 123, Partia e Re Rome në Kosovë - 124, Koalicioni PAI–PDAK–LPB - 125, Bashkimi Social Demokrat - 126, Lista Serbe - 127, Iniciativa e Re Demokratike e Kosovës - 128, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës - 129, Partia Demokratike e Kosovës - 130, PSA - 131, Koalicioni Vakat - 132, Partia e Bashkuar e Romëve të Kosovës - 133 dhe Për liri, drejtësi dhe mbijetesë - 134.

422 votues më shumë se në shkurt

2,076,290 qytetarë kanë të drejtë vote në këto zgjedhje, që është 422 votues më shumë se në zgjedhjet e shkurtit. 1,999,205 prej tyre janë të regjistruar për të votuar brenda territorit të Kosovës, dhe 77,085 për të votuar nga jashtë vendit. Zgjedhjet do të zhvillohen në 948 qendra votimi, me një total prej 2,614 vendvotimesh.

Përndryhse, në zgjedhjet e 9 shkurtit, Vetëvendosja fitoi 396,787 vota (42.3 përqind), pra 48 mandate, Partia Demokratike e Kosovës 196,474 (20.95 përqind) dhe 24 mandate, Lidhja Demokratike e Kosovës 171,357 (18.27 përqind) dhe 20 mandate, Koalicioni AAK-Nisma 66,256 (7.06 përqind) dhe 8 mandate. Lista Serbe fitoi 39,915 vota ose 4.26 përqind dhe nëntë vende të garantuara në Kuvend për komunitetin serb. Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë mori 4,139 vota ose 0.44 përqind dhe një nga dhjetë mandatet e garantuara në parlament për komunitetin serb.

Këto zgjedhje u zhvilluan jashtë afatit të rregullt sepse nuk u formua asnjë qeveri pas zgjedhjeve të 9 shkurtit. Vetëvendosjes së Albin Kurtit iu dha dy herë një shans, së pari me Kurtin si mbajtës të mandatit, pastaj me Glauk Konjuvca, por në të dyja përpjekjet ata nuk morën minimumin prej 61 votash në parlament.

Afatet

Është e vështirë të thuhet se kur Kosova mund të ketë një qeveri të re, sepse ligjet nuk përcaktojnë një afat deri në të cilin duhet të shpallen rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve, dhe nga ai moment fillojnë të llogariten afatet për formimin e institucioneve.

Në përgjithësi, seanca konstituive e Kuvendit, pra zgjedhja e presidentit dhe pesë nënkryetarëve të parlamentit, sipas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, duhet të mbahet brenda 30 ditëve nga shpallja zyrtare e rezultateve të zgjedhjeve, dhe më pas partia që fitoi më shumë vota nominon një kandidat për kryeministër. Presidenti i Kosovës emëron zyrtarisht një përfaqësues, i cili ka 15 ditë për të formuar një qeveri. Nëse dështon, brenda 10 ditëve, presidenti i jep mandatin një kandidati të ri, i cili gjithashtu ka 15 ditë për të paraqitur Qeverinë në Kuvend.

Nëse Qeveria nuk zgjidhet pas përpjekjes së dytë, Presidenti i Kosovës shpall zgjedhje të reja, i cili është skenari që ndodhi pas 9 shkurtit dhe që çoi në zgjedhje të reja nesër në orën 7:00 të mëngjesit.