Ceko: Gjatë sezonit në Shqipëri dhe në Ballkan, sektorët më të kërkuar janë turizmi dhe hoteleria

Shefi i administratës së biznesit dhe teknologjive informative në Institutin Teknologjik Kanadez në Tiranë, Enriko Ceko, deklaroi se gjatë sezonit veror në Shqipëri, por edhe në Ballkan, sektorët më tërheqës janë hoteleria, turizmi, puna në bare dhe restorante, si dhe sektori i bujqësisë dhe tregtia me pakicë.

Kur bëhet fjalë për pagat, Ceko thotë se ato ndryshojnë dhe varen nga sezoni, pasi gjatë verës zakonisht mund të fitohet më shumë.

„Nëse shohim sektorin e hotelerisë dhe turizmit, në Shqipëri gjatë verës në këtë sektor punësohen nga 110.000 deri në 120.000 njerëz, ndërsa gjatë periudhës së dimrit ky numër është nga 25.000 deri në 30.000. Pra, diferenca është katërfish. Në hoteleri dhe turizëm ekzistojnë dy lloje pagash – paga shumë të larta, të destinuara për menaxherë dhe kuzhinierë, por edhe paga më të ulëta për kamarierë dhe punëtorë të pastrimit në hotele“, shpjegoi Ceko për Kosovo online.

Megjithatë, ai thekson se në Shqipëri pagat gjatë verës janë më të larta dhe mund të fitohet nga 800 deri në 1.000 euro në muaj, ndërsa menaxherët ose kuzhinierët mund të arrijnë edhe 3.000 euro ose më shumë.

Ai theksoi se në Shqipëri është interesant edhe sektori i teknologjisë së informacionit.

„Sektori i teknologjisë së informacionit në Shqipëri ka qenë i qëndrueshëm, me rritje graduale të numrit të të punësuarve dhe rritje të pagave. Sot është e paimagjinueshme të punosh në sektorin e teknologjisë informative, në fushën e mbrojtjes së të dhënave personale apo sigurisë kibernetike, dhe të kesh pagë më të ulët se 1.200 euro. Kjo vlen si për sektorin publik, ashtu edhe për atë privat. Në fakt, në sektorin publik ekzistojnë disa departamente ku paga arrin 3.000, madje edhe 4.000 euro, për shkak të nivelit të sigurisë. Do të thosha se edhe në fushën e teknologjisë së informacionit, inteligjencës artificiale dhe digjitalizimit ekziston një trend sezonalitetit, sepse studentët e mirë zakonisht janë të lirë gjatë verës dhe madje punojnë në dy vende pune. Në përgjithësi, në tregun ballkanik ekziston kërkesë për punonjës në fushën e teknologjisë së informacionit“, tha Ceko.

Ai theksoi se gjatë gjashtë deri në shtatë viteve të fundit në Shqipëri është vërejtur një trend që çdo verë nga 30.000 deri në 40.000 të rinj largohen nga vendi.

„Arsyeja është edhe legjislacioni i Bashkimit Evropian për qëndrimin sezonal, i cili u lejon qytetarëve të Shqipërisë që për një periudhë prej tre muajsh të jetojnë dhe të punojnë në këto vende. Do të ishte shumë mirë nëse edhe vendet e Ballkanit do të përfitonin nga marrëveshjet e mëparshme që kanë nënshkruar për njohjen e diplomave dhe shkëmbimin e fuqisë punëtore, sepse kjo do të ishte shumë interesante për disa sektorë. Maqedonia dhe Serbia kanë vetëm një deri në dy për qind të fuqisë punëtore të punësuar në sektorin e hotelerisë dhe turizmit, ndërsa ky sektor kontribuon vetëm me dy për qind në prodhimin e përgjithshëm bruto. Nga ana tjetër, na duhen punonjës që njohin gjuhë të huaja gjatë verës. Një pjesë e madhe e turistëve që vijnë në Shqipëri janë nga vendet sllave, kështu që njohja e gjuhëve sllave ose e anglishtes është një ndihmë e madhe“, tha Ceko.

Ai vlerësoi se tërheqës është edhe sektori i bujqësisë, ku Serbia dhe Maqedonia e Veriut janë përpara vendeve të tjera të Ballkanit.

„Shqiptarët që kanë njohuri, aftësi dhe kompetenca në fushën e bujqësisë dhe agrobiznesit mund të punojnë në këto vende. Ekzistojnë edhe shembuj të tillë. Do të thosha se bashkëpunimi në nivel qeveritar është shumë i rëndësishëm, por gjithashtu edhe në nivelin e sektorit privat, dhomave ekonomike dhe shoqatave të biznesit. Kjo do të mundësonte që Ballkani të ketë një kohezion më të mirë të fuqisë punëtore, si dhe një kohezion më të madh të ekonomive, sepse përmes rritjes së përbashkët ekonomitë ballkanike krijojnë më shumë mundësi për produktivitet dhe punësim më të madh“, përfundoi Ceko.