Gerasimovski: Rënie drastike e natalitetit në Maqedoninë e Veriut

Ish-drejtori i Entit Shtetëror të Statistikave të Maqedonisë së Veriut dhe analisti demografik, Donço Gerasimovski, vlerëson se ky vend po përjeton një rënie drastike të natalitetit dhe daljes së popullsisë në dekadën e fundit, prandaj nevojitet urgjentisht një strategji për ndalimin e këtij procesi.

“Nataliteti në vendin tonë ka rreth dhjetë vjet që është në rënie. Për shembull, dhjetë vjet më parë ishte rreth 27,000, tani është diku rreth 16,000. Kjo do të thotë se ka një rënie drastike të natalitetit. Nëse shikoni shifrat në baza vjetore, mesatarisht lindin rreth 700 fëmijë më pak çdo vit," thotë Gerasimovski për Kosovo online.

Ai përmend dy arsye kryesore: e para është fakti që çiftet po zgjedhin gjithnjë e më shumë një numër më të vogël të pasardhësve dhe e dyta është procesi i emigrimit.

“Kjo është popullsia riprodhuese, popullata e re që pritet të martohet”, thekson ky ekspert, duke shtuar se numri i fëmijëve të lindur jashtë vendit është në rritje dhe tani shkon në rreth 6000.

“Në disa komuna dhe rajone kemi numër më të madh të lindjeve të gjalla dhe natalitet më të lartë se në vetë shtetin”, thekson Gerasimovski.

Ky demograf shpjegon se rritja e shkallës së largimit të popullsisë nga Maqedonia e Veriut është për shkak të kushteve të jetesës, por edhe statusit socio-ekonomik, arsimit, si dhe një sërë arsyesh të tjera që mund të përshkruhen si "kërkimi i një jete më të mirë".

Ai paralajmëron se nga tetë rajone dhe 60 komuna në Maqedoninë e Veriut, shtatë kanë shënuar rritje negative natyrore.

“Nga tetë rajone, shtatë kanë parë një ulje të lindjeve, që do të thotë se po regjistrohet rritje natyrore negative. Në 60 komuna kemi rritje natyrore negative, pra numri i lindjeve të gjalla është më i vogël se numri i vdekjeve”, saktëson Gerasimovski.

Ai shton se të dhënat janë të ngjashme për Ballkanin Perëndimor.

“Në vendet fqinje, si Bullgaria, ky fenomen është edhe më karakteristik. Në Serbi kemi një situatë ku lindshmëria është më e lartë çdo vit ose 0, 1 ose 1 për qind krahasuar me vitet e kaluara. Dukuri të ngjashme ndodhin në Kosovë dhe Mal të Zi. Proceset demografike janë të këqija në të gjitha vendet”, thekson ai.

Ai e sheh zgjidhjen për Maqedoninë e Veriut në zhvillimin e një strategjie serioze demografike.

“Formimi i një organi koordinues brenda institucioneve kompetente shtetërore që do të zhvillonte një strategji serioze eksperte dhe profesionale për periudhën e ardhshme është vetëm hapi i parë”. E dyta është angazhimi i njerëzve profesionistë pavarësisht përkatësisë fetare, etnike apo partiake. Ne kemi nevojë për njerëz që i njohin mjaft mirë këto fenomene dhe probleme sepse deri më tani janë zhvilluar disa strategji të tilla që nuk kanë dhënë fryt. Por, ka propozime dhe masa që mund të ndihmojnë, sidomos në drejtim të mbajtjes së të rinjve në vend, nga përmirësimi i kushteve të jetesës, kushte më të mira studimi, sigurimi i vendeve të punës dhe banesave... Ndryshe nuk do të jetë mirë. Nga 1769 vende të banuara, 205 janë të shkreta. Në secilin prej 300 vendbanimeve ka rreth dhjetë banorë. Llogaritni se, sidomos kur bëhet fjalë për zonat rurale, një e katërta do të mbetet bosh”, paralajmëron Gerasimovski.